พระอารามหลวงชั้นโท ชนิดราชวรวิหาร ตั้งอยู่ที่ถนนจักรพงษ์
พระอุโบสถ
วัดนี้เป็นวัดโบราณ มีมาก่อนสร้างกรุงเทพมหานคร เดิมเรียกว่าวัดกลางนา เพราะ
บริเวณรอบ ๆ วัดเป็นทุ่งนา สมเด็จกรมพระราชวังบวรมหาสุรสิงหนาททรงสถาปนาขึ้นใหม่
ต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็นวัดตองปุ โดยลอกชื่อมาจากวัดในกรุงศรีอยุธยา ซึ่งเป็นวัดพระสงฆ์
ฝ่ายรามัญที่เคร่งครัดในวินัย พระมหากษัตริย์จึงทรงสถาปนาให้มีสมณศักดิ์ และมีหน้าที่
ประกอบการพระราชพิธีต่าง ๆ คู่เคียงกับพระสงฆ์ไทยมาแต่โบราณ ในสมัยรัชกาลที่ 1 ก็
โปรดเกล้าฯ ให้วัดนี้เป็นวัดพระสงฆ์ฝ่ายรามัญ เพื่อเทิดเกียรติทหารชาวรามัญในกองทัพ
สมเด็จกรมพระราชวังบวรมหาสุรสิงหนาท ซึ่งทำการรบร่วมกับทหารไทยจนได้ชัยชนะถึง 3 ครั้ง
เป็นที่กล่าวกันว่า เมื่อกรมพระราชวังบวรมหาสุรสิงหนาทนำทัพกลับจากสงครามก็ทรงมาหยุด
พัก ณ วัดนี้ เพื่อทำพิธีสรงน้ำและเปลี่ยนเครื่องทรงใหม่ มีพระราชศรัทธาให้นำฉลองพระองค์
ลงยันต์คลุมถวายองค์พระประธานในพระอุโบสถ และโปรดให้แม่ทัพนายกองทำเช่นนั้นด้วย
เพื่อเป็นพุทธบูชา เมื่อทรงสถาปนาวัดนี้ขึ้นใหม่จึงโปรดให้ช่างนั้นเอาปูนพอกทั้งเสื้อยันต์และ
ผ้ายันต์เหล่านั้นลงไป และปั้นเป็นองค์พระประธานขึ้นใหม่มีขนาดใหญ่กว่าเดิม แล้วถวายวัดนี้
เป็นพระอารามหลวง พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก จึงทรงพระราชทานนามใหม่ว่า
วัดชนะสงคราม
|
ในสมัยรัชกาลที่ 2 กรมพระราชวังบวรมหาเสนานุรักษ์ โปรดให้รื้อพระพิมานดุสิดา ใน
พระราชมณเฑียรไปสร้างไว้ในวัดชนะสงคราม แต่ถูกระเบิดเสียหายในคราวสงครามมหาเอเชีย
บูรพา เหลือแต่เพียงบางส่วน เจ้าอาวาสวัดมะกอก ธนบุรี จึงมาขอซื้อไปปลูกสร้างหอสวดมนต์
และศาลาการเปรียญ ต่อมาในสมัยรัชกาลที่ 4 จึงโปรดให้สร้างกุฎิขึ้นใหม่ในบริเวณนั้น แล้วเสร็จ
ในปี พ.ศ. 2396
ในสมัยรัชกาลที่ 7 ได้จัดทำที่บรรจุอัฐิเจ้านายวังหน้า ที่เฉลียงพระอุโบสถหลังพระประธาน
บรรจุอัฐิพระเจ้าลูกเธอกรมพระราชวังบวรทั้ง 5 รัชกาล
ในสมัยรัชกาลที่ 9 พ.ศ. 2493 - 2506 บูรณะพระอุโบสถ สร้างกุฎิ ซ่อมกุฎิ หอสวดมนต์
สร้างถนน ซ่อมเจดีย์
| |
สิ่งสำคัญภายในวัด
1. พระอุโบสถ
มีขนาดกว้างขวาง เป็นฝีมือช่างวังหน้าสมัยรัชกาลที่ 1 แบบเดียวกับวัดมหาธาตุ
ลายหน้าบันทำเป็นรูปนารายณ์ทรงครุฑล้อมรอบด้วยเทวดา ลงรักปิดทองงดงาม หน้าปันตรง
ปั้นลมเป็นนาคลำยอง ซึ่งเป็นลักษณะพิเศษของช่างวังหน้าที่ไม่นิยมนาคสะดุ้ง ชายคาทำเป็นรูป
ปีกนกลดหลั่นลงมา 3 ชั้น มีช่อฟ้าใบระกาหางหงส์ทั้งด้านหน้าและด้านข้าง ด้านหลังผนังอุโบสถ
และช่องหน้าต่างรวมทั้งทวยแบบเดียวกับวัดมหาธาตุ และใบเสมาติดอยู่กับผนังโบสถ์ ทำเป็น
รูปนารายณ์ทรงครุฑ เช่นเดียวกับวัดมหาธาตุ โดยเฉพาะทวยมีลักษณะพิเศษ คือมีลายกนกพัน
ไปรอบทวย ซึ่งมีลักษณะเช่นนี้อยู่ 3 แห่งเท่านั้น คือที่วัดมหาธาตุ วัดชนะสงคราม และที่วัด
สุวรรณดาราราม ที่จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ซุ้มประตูด้านนอกเป็นรูปปั้นลายกนก บานประตู
ด้านในเป็นภาพเขขียนสีรูปยักษ์เสี้ยวกางเป็นต้น บานหน้าต่างด้านนอกเป็นลายรดน้ำด้านในเป็น
ภาพเขียนสี เป็นภาพเทพนมยืนบนแท่น ข้างใต้แท่นเขียนเป็นภาพล้อชวนขัน
ภายในพระอุโบสถมีพระประธาน เป็นพระพุทธรูปสมัยรัชกาลที่ 1 เป็นพระพุทธรูปปูนปั้น
แล้วบุด้วยดีบุก ลงรักปิดทอง ปางมารวิชัย หน้าตักกว้าง 2.50 เมตร มีพระอัครสาวกซ้ายขวานั่ง
ประนมมือ 2 องค์ และมีพระพุทธรูปโบราณประดิษฐานรอบพระประธาน ซึ่งสร้างในสมัยเดียวกัน
รวม 15 องค์ เป็นพระพุทธรูปปูนปั้นปางมารวิชัย ด้านในพระอุโบสถมีภาพเขียนสีที่หน้าต่างและ
ประตู
|
พระเจดีย์วัดชนะสงคราม
2. พระเจดีย์
มีพระเจดีย์สมัยรัตนโกสิทร์ตอนต้น ทรงจอมแห 2 องค์ อยู่ด้านหน้าพระอุโบสถ กว้าง 9
เมตร สูง 15 เมตร และด้านหลังพระอุโบสถมีเจดีย์ทรงกลม 2 องค์ เส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ
4 เมตร สูงประมาณ 8 เมตร
|
