Keltische mythen In dit eerste hoofdstuk ga ik de Keltische mythen uiteenzetten. Ik ga het hebben over de  Keltische mythen in algemene zin, dus wat er vandaag de dag nog te vinden is (in het hoofdstuk "Kelten en Keltische mythen") Ook komt aan de orde wat de functie was van de mythen voor de Kelten (tweede bijvraag, antwoord te vinden in hoofdstuk "Mythen in het algemeen"). En ook hoe oud deze mythen zijn en waar ze zoal vandaan komen (ook twee bijvragen, te vinden in Kelten en Keltische mythen). Verder vertel ik een paar belangrijke Keltische mythen en waarom ze belangrijk zijn, deze mythen hebben ook met elkaar te maken. Als laatst vertel ik wat er zoal typerend aan is (de eerste bijvraag, te vinden vanaf het hoofdstuk "Een aantal belangrijke mythen") 1.1 Mythen In Het Algemeen. In dit eerste stuk ga ik eigenlijk even in op het begrip, want wat is nu eigenlijk precies een mythe, en waarin onderscheid het zich van een gewoon verhaal? Eén omschrijving van een mythe is een godsdienstig verhaal over daden van goden, halfgoden of goddelijke voorouders, in de 'mythische' oertijd verricht, waardoor de wereld geschapen of (meestal) geordend werd en de cultuur ontstond. (Encarta 99) In het verhaal komen goden of goddelijke wezens voor die grote daden verrichten en deze verhalen dienen dan als voorbeeld voor de tegenwoordige tijd. Het geeft zin aan het bestaan en het kan je sterken. Een voorbeeld hiervan is het opkomen van de zon als symbool van de overwinning van het licht op de duisternis. Een ander belangrijk aspect aan de mythe zijn de onderwerpen die voorkomen in de mythen, het zijn meestal onderwerpen die in het dagelijks bestaan grote invloed hadden. Het waren belangrijke gebeurtenissen die werden beschreven. Oorlog, liefde en godenverering zijn geliefde onderwerpen in mythen. Ook denk ik dat er lering werd getrokken uit deze bijzondere verhalen, er zat soms een godsdienstig karakter aan de verhalen. Godenverering was in de Keltische cultuur bijvoorbeeld zeer belangrijk, men was er van overtuigd dat je de hulp van de onsterfelijken nodig had bij bijna alles in het leven en dat men ze daarom tevreden moest houden. Dit kon door middel van offers (ook een aspect uit de mythen, maar daarover meer in het hoofdstuk "Kelten en Keltische mythen")  maar ook door ze te vereren door middel van verhalen, deze verhalen zijn de mythen. In vergelijking met gewone verhalen hebben deze mythen dus een wezenlijke functie, de godsdienstige functie (cultus),  buiten de amusementfactor van de gewone verhalen. Ook hebben deze verhalen een historische kern en vaak vaste onderwerpen. Een ander verschil met gewone verhalen is dat mythen vaak veel ouder zijn. Bovendien hebben ze nog een bijzonder aspect dat vele gewone verhalen niet hebben en dat is dat ze een soort brug zijn naar het onderbewuste en naar een andere dimensie. Ze verbindt door middel van verhalen de mensenwereld met die van de goden. 1.2  Kelten en Keltische Mythen. In dit hoofdstuk ga ik het hebben over de Keltische mythen. Deze mythen zijn een vrij bijzondere soort, ze zijn namelijk nooit door de Kelten zelf opgeschreven. Dit is later, na de kerstening in de 5e eeuw, gedaan door de monniken. De Keltische mythologie is een mythologie die al heel oud is en eeuwenlang van mond op mond is overgeleverd. Een bekend verschijnsel bij dit soort overleveringen, dit blijkt ook in de praktijk, is dat de verhalen hierdoor nogal veranderen. Dit is al een klein beetje in de inleiding besproken, bij het voorbeeld van Cuchulain. Verhalen werden nogal overdreven en dit heeft ertoe geleid dat men ze, als tegenhanger van de Griekse rede, minder serieus ging nemen. De Keltische mythologie is vooral bekend van de verhalen die zich in Ierland hebben afgespeeld, men ziet Ierland dan ook vaak als een zeer belangrijk land voor de Kelten. Dit is niet helemaal representatief want Kelten hebben in veel meer gebieden gewoond dan alleen in Ierland. Op het toppunt van hun macht strekte het Keltische rijk zich uit van Ierland tot ver over de Balkan. Er was zelfs sprake van een Keltische stam in Klein-Azie. Ook in Frankrijk en in Spanje hebben Kelten gewoond. Het oorspronkelijke gebied waar de Kelten woonden was het gebied tussen de Rijn en de Donau, maar door veel strijd heeft er een uitbreiding  van woonplaats en macht plaats gevonden. De manier waarop ze met vijanden omgingen was niet bepaald zachtzinnig en dit heeft ervoor gezorgd dat de Kelten langzaam maar zeker een koppensnellercultus kregen. Vijanden als de Romeinen beefden voor de Kelten en hoewel de Romeinen de Kelten lange tijd onder de duim hebben kunnen houden, waren ze in zeker opzicht bang van de Kelten. Ook zijn de Romeinen tijdens hun machtuitbreiding op veel verzet van de Kelten gestuit en dit heeft de manier waarop de twee volken naar elkaar keken danig beïnvloed. Dit is belangrijk om te vermelden, want het zijn onder andere de Romeinen, waar we het in de geschiedschrijving over de Kelten, van moeten hebben. Romeinen hadden er belang bij Kelten op een bepaalde manier te beschrijven, (in de inleiding vermeld) onder andere om hun oorlogsbuit te rechtvaardigen. Toen na lange tijd het Romeinse Rijk ten onder ging hebben de Kelten (en Germanen) onder de volkverhuizingen voor een versnelling van de ondergang gezorgd. Ook dit heeft de kijk op de Kelten beïnvloed. Nu is het niet alleen de propaganda die voor een vertekend beeld van de Kelten zorgt. Ook onder de Christenen zijn er geschiedschrijvingen gedaan en het was waar dat de Kelten in een bepaald opzicht een wreed volk waren. Een Kelt was iemand die zeer bij zijn familie en dorp (clan) betrokken was en het was voor hem ook belangrijk de goden gerust te stellen. Dit kon gedaan worden door offers te brengen. Deze offers hielden zowel materialen als mensen of dieren in. Regelmatig komt men in bronnen zogenaamde rituele verbrandingen of bloedige offers tegen. De Kelten dachten dat goden het meest blij waren met criminelen, maar als deze er te weinig waren verbrandden ze ook onschuldigen. Vaak werd na een plundering van een vijandig dorp een grote houten pop gemaakt, daar werden dan de onderworpen mensen in gedaan en dan werd het object met mensen en al in brand gestoken. Zo werden de goden dan bedankt voor de overwinning. Wat men ook graag in de mythen verteld is hoe goed krijgers waren in het koppensnellen. Hoofden werden afgesneden en gebalsemd. Ook werden sommige schedels (na in goud te zijn gedompeld) als drinkbekers gebruikt. Een belangrijke bron geeft ook een voorbeeld van een gevangenis in Zuid-Engeland waar hoofden bij de uitgang gespietst en al op een paal werden gezet. Dit soort gebruiken zorgde ervoor dat deze volken al snel een wrede naam kregen. Voor de Kelten zelf was het waarschijnlijk niet om het wrede te doen, maar voor hen had het overwonnen hoofd een symbolische waarde, men kreeg controle over de vaardigheden van de overwonnen persoon. Dit komen we ook nog tegen bij de Griekse mythologie. De Kelten werden voor het eerst genoemd door de Griekse geschiedschrijver Hecateus rond 500 voor Christus. Opgravingen hebben echter bewezen dat al ruim 200 jaar daarvoor een bloeiende Keltische cultuur bestond in de buurt van het Oostenrijkse Halstatt. Door het oprukken van vijandige stammen als de Germanen en door de Romeinse veroveringen werden de Kelten gedwongen te verhuizen en dit deden ze naar de Britse eilanden. Daar zijn vandaag de dag nog Keltische invloeden te vinden, waaronder in de taal. Ook in volksliederen en muziekinstrumenten zien we Keltische invloeden terug. Verder komen we in klederdracht ook veel gevlochten figuren tegen, vele daarvan zijn op Keltisch voorbeeld nagemaakt of overgenomen. Nog een goed voorbeeld van iets wat we tegenwoordig ook nog kennen en wat zeker Keltische invloeden meedraagt is het verhaal van Koning Arthur en de Ronde Tafel. Deze koning is onder mysterieuze omstandigheden vertrokken naar Avalon toen bijna al zijn volgelingen dood waren. Dit is ook typisch Keltisch; een slapende held. Ook al heeft dit verhaal langzaam maar zeker steeds meer Christelijke kenmerken gekregen, de Keltische invloeden konden nooit helemaal uitgewist worden. Wat ook een grote rol in de geschiedenis heeft gespeeld, onder andere voor ridders, is de graal. Dit is de beker waar Jezus bij zijn kruisiging bloed in liet vallen. Ook het zwaard excalibur is een bron geweest voor verhalen. Kelten hadden aparte gewoonten en ze werden gezien als wrede, strijdlustige mensen. Ze hadden gewoonten als tatoeëren en ze wasten hun haar in kalkwater waardoor het blonder werd. Belangrijk in hun vechttechnieken waren snelheid, verassing en angst aanjagen. Dit deden ze onder andere door hun uiterlijk vertoon. Ook hun wapens werden versierd en geëmailleerd, een techniek die misschien door hen zelf is uitgevonden. Ze waren goed in het maken van wapens en werktuigen. De Kelten staan ook bekend om hun perfecte timmermanskunst. Centraal in het leven van een Kelt staat het dorp of de clan, met zijn eigen kaste. Typisch is de pleegvoogdij, in het Keltische gebruiksysteem was het gebruikelijk dat kinderen bij andere ouders werden opgevoed. Vaak bij de broer van de biologische moeder (oom dus). Dit is echt typerend voor de Kelten. Nog een typerend aspect is dat vrouwen in vergelijking met andere volken in zeer grootte mate zelfbeschikking hadden. Ze mochten over hun eigen bezittingen beslissen. En ook hun eigen echtgenoot kon door hen zelf gekozen worden. Rijkdom was af te meten aan de hoeveelheid vee. De Kelten hadden een eigen kaste. Over de kaste is  iets bijzonders te melden; bovenaan stond natuurlijk de opperkoning, maar deze had in bepaalde opzichten soms evenveel en soms zelfs minder te zeggen dan sommige belangrijke druïden. Dit waren een soort magiërs. Deze mannen (bijna nooit vrouwen) werden in allerlei kunsten en kennissen onderwezen en moesten helpen bij het verklaren van tekens, het lezen van de toekomst en als overbrugging dienen tussen mensen en goden. Verder was het gebruikelijk dat, hoe lager de rang was die je bezat, hoe minder verschillende kleuren je in je kleding mocht dragen. Ook hadden de Kelten (ondanks het feit dat ze niets van de mythen hebben opgeschreven) een eigen schrift, het Ogma. Het bestond uit 20 tekens, die bestonden uit horizontale, verticale of schuine inkepingen. Dit schrift werd langzaam maar zeker verdreven door het alfabet van de Romeinen. In het begin van dit hoofdstuk werd al gezegd dat verreweg de meeste opgeschreven verhalen van Keltische afkomst eigenlijk Ierse verhalen zijn. Dit kwam door het feit dat Ieren altijd veel respect hebben gehad voor de "filidh", de dichter. De verhalen zijn zo goed bewaard gebleven doordat de Ieren ook na hun kerstening in de 5e eeuw door zijn gegaan de verhalen over te nemen op geschreven manier. Dit mocht ook van de Kerk, omdat het Keltische geloof zo erg verslagen was dat niemand er toch meer in geloofde. Toch had de Mythe nog wel een belangrijke functie; de duivel kon het huis niet in waar de grote daden van een held werden verteld. De verhalen zijn dus al heel oud. De data van het vastleggen van deze verhalen is bij ons bekend, namelijk al in de 5e eeuw. Hoe oud de verhalen zijn toen ze voor het eerst door iemand is verteld is niet bekend. De verhalen zelf vertellen daar ook niets over, ze beginnen met de invasies van Ierland, wat in voorchristelijke tijden het allervroegste verhaal was weten we niet, maar na de kerstening nam het Bijbelse scheppingsverhaal de plaats in van het "vroegste" verhaal. Waarschijnlijk zijn de verhalen ongeveer net zo oud als de cultuur zelf. In ieder geval werden de vroegste mythen mondeling overgeleverd. 1.3  Een aantal belangrijke mythen. In dit hoofdstuk ga ik een aantal belangrijke mythen behandelen en uiteenzetten hoe de verschillende verhalen in elkaar zitten. De Keltische mythen (daarmee bedoel ik de Ierse, dit omdat dit de enige overgebleven verhalen zijn) hebben een aantal cycli, dat wil zeggen hoofdgroepen. Deze zijn in chronologische volgorde de Mythologische Cyclus (of de Cyclus der Invasies), de Ulsterse Cyclus (of de Conor-Cyclus), de Ossiaanse Cyclus (of Finn-Cyclus) en verder nog een cyclus met allerlei verhalen. Deze wordt ook de cyclus der koningen genoemd. De mythologische cyclus vertelt de eerste geschiedenis van Ierland, de komst van een aantal volken en de onderlinge strijd. Ik zal niet alle verhalen beschrijven en uiteenzetten, maar de belangrijke delen beschrijven. In de mythologische cyclus komen de volgende thema's voor; (1) de komst van Partholan naar Ierland, (2) de komst van Nemed naar Ierland, (3) De komst van de Firbolg naar Ierland, (4) de invasie van de volken van de godheid Dana, (5) de invasie van de Mileziers uit Spanje. De laatste zouden in de verhalen de echte Kelten voorstellen, de heersende families in Ierland zouden van hen afstammen (hieruit blijkt ook weer een van de functies van mythen; ze geven zin aan het leven.) Mensen willen altijd weten waar ze oorspronkelijk vandaan komen. De komst van Partholan Hier begint de geschiedenis van Ierland zoals hij verteld werd door de Kelten. Partholan was gekomen uit het westen en moest met zijn onderdanen strijd leveren tegen allerlei rare wezens en demonische schepsels, dit lukte ook geleidelijk. Toen ze eenmaal Ierland hadden veroverd werden de Partholanen  door de pest getroffen en stierven allemaal. Dit verhaal wordt verteld in "de legende van Tuan Mac Carell" en in dat verhaal komt een Ierse abt vriendschap zoeken bij een heidens leider. Deze vertelt de abt een verhaal dat hij de enige overlevende Partholaan was en dat hij een neef is van Partholan zelf. Hij leefde als enige voort en door een wonder veranderde hij steeds van gedaante, zo werd hij van mens naar hert getransformeerd en hij maakt Ierland mee onder de Nemeden (2). Verder werd Tuan een everzwijn en dit symboliseerde de komst van de Firbolg (3). Toen ook dit volk zijn tijd had gehad veranderde Tuan in een grote arend en kwamen de Dananen (4) naar Ierland. Ook dit volk werd van hun macht ontdaan en toen de Milziers kwamen nam Tuan na een tijd de gedaante van een zalm aan. Als zalm werd hij gevangen en gegeven aan de vrouw van de leider Carell. Deze at hem op en hij belandde in haar schoot. Zo werd hij opnieuw geboren en werd hij de nieuwe leider. Hij had de hele geschiedenis van Ierland meegemaakt. De verhalen hebben allemaal met elkaar te maken, want het gemeenschappelijk van de verhalen is dat Tuan de hele geschiedenis (zij het met andere gedaanten) meemaakt. De Komst van de Nemeden Dit verhaal zit eigenlijk al in het vorige, maar om met een ander voorbeeld te laten zien dat de verhalen met elkaar verwikkeld zijn zet ik het (wat) uitgebreider uiteen. De Nemeden kwamen net als de Partholanen uit het westen en moesten ook strijd leveren met het volk de Fomoren (de demonische wezens). Nadat Nemed de Fomoren had verslagen stierf hij en werden de Nemeden weer onderdrukt door de Fomoren. Dit volk had 2 koningen; Morc en Conann. Deze legden de bevolking zware taken op en de Nemeden kwamen in opstand. Onder 3 leiders vielen ze de 2 koningen waarvan 1 werd gedood. Daarop komt de andere koning eraan en verplettert met zijn troepen de Nemeden, waarvan er maar 30 overleven. 1 Familie (die van hoofdman Britan) vestigt, na in paniek Ierland te zijn ontvlucht, zich in Groot-Brittannië. Deze keren na een lange tijd terug naar Ierland, namelijk als de volken van Firbolg en van Dana. Hieruit blijkt weer dat de verhalen met elkaar verwikkeld zijn.    De komst van de Firbolg De naam Firbolg betekent zoiets als de mannen van de zakken; dit kwam omdat ze zich in Griekenland hadden gevestigd en daar zouden ze door de inwoners gedwongen zijn om zakken met vruchtbare aarde te verschepen naar de bergen. Ze maakten gebruik van leren zakken. Toen ze dit zat waren hebben ze de zakken omgebouwd tot boten en zijn ze naar Ierland gevaren. Volgens andere verhalen kwamen ze uit Spanje en werden de 3 groepen die gezamenlijk kwamen aangeduid met Firbolg.  De komst van de Dananen Het verhaal van de komst van de volken van Dana is ook in samenhang met die van de Firbolg. Het verhaal gaat als volgt; de volken van Dana stammen af van Dana, een godin met veel aanzien. De Dananen kwamen uit 4 grote steden met elk een wijs leider en een magisch voorwerp. Onder deze voorwerpen een steen, de Lia Fail, die bij de kroning werd gebruikt. Als de monarch eerlijk was werd de kroning door de steen met gebrul bekrachtigd. *(Deze steen is later door Edward 1 meeganomen naar Engeland en ligt nu in Westminster Abbey.) Verder waren de magische voorwerpen een onoverwinnelijk zwaard, een speer en een ketel. De Volken van Dana zweefden Ierland binnen en werden opgemerkt door de toenmalige heersers; de Firbolg. Deze zenden gezanten en ook de Dananen doen dit, deze stellen voor Ierland samen te regeren en te beschermen tegen indringers. De Firbolg slaan dit aanbod af en raken in een strijd verwikkeld. De Dananen worden aangevoerd door Nuada met de Zilveren Hand en de Firbolg door Mac Erc. Dat Nuada de bijnaam met de Zilveren Hand had kwam door een voorval in die slag. Hij verloor in de strijd zijn hand en er werd voor hem een kunsthand gemaakt. De Dananen behaalden de overwinning, maar er werd een verdrag gesloten. De Firbolg mochten blijven bestaan en krijgen controle over een deel van Ierland en de rest viel vanaf toen onder de Dananen. Deze hadden gewonnen, alleen hadden een probleem; een geschonden man kon geen leider zijn en men koos een nieuw leider; Bres. Deze bleek geen leidercapaciteiten te hebben en liet de oude Fomoren (demonen uit de verhalen van Partholan en Nemed) weer toe. De koning werd belachelijk gemaakt en moest aftreden. Hij ging naar zijn moeder die hem een geheim vertelde; hij was eigenlijk zoon van de koning van de Fomoren, bij zijn geboorte had zij een ring gekregen die alleen de rechtmatige zoon zou passen. De ring paste en hij zocht zijn vader op. Deze gaf hem een leger en zo kon hij Ierland veroveren. Ook werd hulp ingeroepen van Balor, een grote koning. Deze werd voorspeld dat hij gedood zou worden door een kleinzoon. Hij had 1 dochter en besloot deze in afzondering op te laten groeien. Toen Balor op een keer een koe wilde stelen van iemand die op het eiland woonde, Kian genaamd, besloot deze zich op Balor te wreken. Kian ging naar een druïde en deze toverde hem naar de dochter van Balor. Ze kregen kinderen en dit kwam Balor ten gehore, deze liet de kinderen vermoorden. Dit lukte maar gedeeltelijk, maar er werd gerapporteerd dat alle kinderen dood waren. Hier komt een zeer belangrijke god in beeld, namelijk Lugh de zonnegod. Het overgebleven kind was Lugh en werd grootgebracht bij de Dananen. Toen de strijd aanbrak tussen de Fomoren en de Dananen doodde Lugh zijn opa (Balor), welke eerst nog een paar slachtoffers had gemaakt, waaronder de leider Nuada met de Zilveren Hand. Later volgde Lugh hem op als leider van de Dananen. De Komst van de Mileziers. Het verhaal van de komst van de Mileziers is ook weer verwikkeld met een ander verhaal, namelijk die van de Dananen. Deze hadden zojuist de Fomoren verslagen en hun leider was overleden. De drie zoons moesten nu het land verdelen en op dat moment kwam de Milezische grootvader Ith aan in Ierland. Zijn mening werd gevraagd in de kwestie van de verdeling van het land en hij reageerde te gretig en men vermoordde hem. De kinderen van Miled komen hierachter en besluiten wraak te nemen. Men bereid een invasie voor en deze wordt tegengehouden met een hoop magie, maar uiteindelijk na een vertraging en een val die maar gedeeltelijk is gelukt slagen de Mileziers erin Ierland te veroveren. De Dananen worden niet helemaal verslagen maar toveren zichzelf in een sluier van onzichtbaarheid en bewonen sindsdien het spirituele Ierland. Dat de Dananen dit konden had te maken met het feit dat ze (zoals gezegd) afstamden van de godheid Dana, welke hoog aanzien had. De andere Cycli De Mythologische Cyclus heb ik hiervoor uitgebreid behandeld, dit omdat deze utleg geeft aan het ontstaan van de Ierse heersers. Eigenlijk zijn deze mythen het belangrijkst en hebben de meest duidelijke functie; uitleg geven over het ontstaan van Ierland. De andere cycli geven beelden van minder belangrijke gebeurtenissen. De Ulsterse Cyclus beschrijft verhalen rond de koning Conor Mac Nessa en zijn vazal Cuchulain. Dit is een niet onbekend persoon in de Ierse mythologie, hij is de grootste en sterkste held van het Ierse volk. De Ulsterse Cyclus is daarom ook erg belangrijk. Cuchulain dankt zijn naam aan een gevecht met een hond, die hij doodde. Hij bood de eigenaar toen aan om de plaats van deze "bewaker" in te nemen. Cuchulain weet in zijn verhalen onder andere een groot leger danig te vertragen en sterft uiteindelijk staande. Hij heeft een belangrijke rol gespeelt en inspireerde veel mensen, onder andere in de dichtkunst. Een belangrijke mythe die ik wil behandelen is de runderroof van Cuailgne. Het verhaal gaat over een stier. De stier is de sterkste in Ierland en is veel geld waard. Aanzien ging toen in de vorm van de hoeveelheid vee die men bezat. Maev vergelijkt op een dag haar kudde met die van Aillel, die een hele mooie sterke stier bezit. Maev wordt bespot en wil ook zo'n sterk dier. Ze komt erachter dat in Ulster, waar de Cyclus naar is vernoemd, de sterkste stier van het land leeft. Maev beseft dat de stier niet zonder slag of stoot zal worden afgegeven en brengt een heel leger in orde om de stier te gaan kapen. In Ulster leeft ook de zoon van de Zonnegod Lugh; deze zoon is niemand minder dan Cuchulain en deze komt het bericht ten gehore dat Maev erop uit is om de befaamde stier te stelen. Omdat de godheid Macha een vloek over de krijgers van Ulster heeft uitgesproken moet Cuchulain het leger zelf tegenhouden. Hij slaagt erin de verkenners te stoppen en te doden. Hun hoofden spietst hij en dit boezemt grote angst in. De strijdlust van Cuchulain neemt toe en hij doodt honderden mannen van het leger van Maev. Uiteindelijk word de stier buitgemaakt en strijd Cuchulain 4 dagen met een kampioen van het leger van Maev. Intussen wordt Ulster wakker uit de vloek van Macha door het offer van Cuchulains vader. De ontvoerde stier word bij de kudde gevoegd van Maev en Ailell en deze stier dood de op 1 na sterkste. Na dit gevecht komt het zelf ook om en zo heeft niemand eigenlijk gewonnen. Wel zijn Cuchulain en de mannen van Ulster helden. Deze mythe is erg belangrijk omdat er voor zorgde dat de naam van Cuchulain als held en symbool van verzet en trots nu gevestigd was. De Ossiaanse Cyclus speelt zich af rond Finn Mac Cumhal van wie de zoon, dichter en krijger Oisin of Ossian, de verhalen op zou hebben geschreven. Deze verhalen spelen zich in de 3e eeuw af en gaan over 2 clans die vreemde indringers bestrijden.    De Cyclus der koningen bevat allerlei verhalen over koningen. 1.4 Wat is er zo typerend aan, waarom is dit echt Keltisch? In dit hoofdstuk komt ter sprake wat er nu aan deze verhalen zo typisch Keltisch is. Als eerste is het typisch dat de mythen nooit zijn opgeschreven in het Ogam, het schrift van de Kelten. Dit is raar, want andere beschavingen deden dit wel. Dit is dus zeer typisch iets voor de Kelten, we hebben dank zij de monniken toch nog wel een aantal verhalen van toen overgeleverd gekregen. Verder is iets typerends voor de Keltische mythologie dat deze opging in de Christelijke cultuur, verhalen werden uit hun verband gehaald en werden "verchristenlijkt." Anders dan bijvoorbeeld de Azteken, deze cultuur lijkt helemaal te zijn verdwenen. Van de Keltische cultuur vinden we vandaag de dag nog sporen. Nog iets wat de Kelten typeert is de verering van dichters die een hele belangrijke positie innamen in de samenleving; ze stonden hoog in aanzien. In de verhalen van bijvoorbeeld Cuchulain komen ook de elementen van de dood sterk naar voren; koppen snellen, offers en het ritueel van de poppenverbrandingen zijn typisch Keltisch. Andere culturen hadden ook offeranden, maar deden dit op een andere manier. Het grootste verschil met andere culturen qua mythologie is echter het verhaal van het ontstaan van de wereld. Anders dan bijvoorbeeld de Joden of de Noren hebben de Kelten hun visie op de schepping nooit opgeschreven. Ongetwijfeld hebben ze een visie op het ontstaan van deze wereld gehad, maar de gewone bevolking werd verboden er over te praten of te denken. De leer van het ontstaan werd hoogstwaarschijnlijk alleen aan druïden geleerd en deze mochten het niet door vertellen. De Keltische ontstaansleer, welke dat ook geweest mag zijn, is met de laatste druïde mee het graf in gegaan.