AHLAKİ DAVRANIŞLAR

AHLAKİ DAVRANIŞLAR

 

 

                              Toplum fertlerden oluşur. Toplumun mutluluğu fertlerin iyi olmasına bağlıdır. İyi bir kişi olabilmek için bazı üstün özellikler taşımak gerekir. Toplumda saygın olan kişiler düşünerek hareket eder. Davranışlarını aklıyla kontrol eder. İyi ile kötüyü birbirinden ayırt eder ve iyi olanı tercih eder.

İyi ve kötü davranışların neler olduğunu bilmemiz gerekir. Dinimizin de yapmamızı istediği bazı ahlaki davranışlar şunlardır:

1-Dürüst Olmak: Her zaman dürüst davranmalıyız. Konuşurken doğru sözlü olmalıyız. Yüce Allah Kuran-ı Kerim’de şöyle buyurur: “Ey iman edenler, Allah’tan korkun ve doğrularla beraber olun.”(Tevbe 9/119) Peygamberimizde “Doğruluk iyiliğe götürür, iyilikte cennete götürür…….”buyurmuştur.(Buhari, edep, 69)

2-Çalışmak: Sorumluluklarımızı yerine getirmeliyiz. Yaptığımız her şeyin en güzelini yapmalıyız. Çok çalışıp başarılı olmalıyız. Hayatta bütün güzel şeyler çalışarak elde edilir. Yüce Allah şöyle buyurur: “ İnsan için ancak çalıştığının karşılığı vardır.”(Necm 53/39) Peygamberimiz de şöyle buyurmuştur; “Hiç kimse el emeği ile kazandığından daha hayırlı bir lokma yememiştir.” (Buhari,buyu,15)

3-İyilik Yapmak: Herkese iyilik yapmalıyız. Karşılık beklemeden iyilik yapmalıyız. İyilik Allah rızası için yapılmalı. Yüce Allah şöyle buyurur: “Muhakkak ki Allah iyilik yapanlarla beraberdir.” (Ankebut 29/69) Peygamberimiz de buyuruyor ki; “Nerede ve hangi halde olursan ol Allah’tan kork. Kötülük işlemişsen hemen bir iyilik yap ki o iyilik kötülüğün günahını silsin. İnsanlara güzel davranışlarda bulun.” (Tirmizi birr ve sıla,55. Ahmed b.Hanbel,Müsned,III,5.)

4-Temiz Olmak: Vücudumuzu, elbiselerimizi ve çevremizi temiz tutmalıyız. Temiz yaşamayı alışkanlık haline getirmeliyiz. Yüce Allah Kur’an-ı Kerim’de şöyle buyurur: “…Allah da çok temizlenenleri sever.” (Tevbe, 9/108 ) Peygamberimizde şöyle buyurmaktadır; “Temizlik imanın yarısıdır.” (Müslim Taharet I )

5-Adaletli Olmak: Herkese karşı adaletli olmalıyız. Herkese hakkını vermek gerekir. Ayırım yapmadan eşit davranmalıyız. Yüce Allah şöyle buyurur: “Deki: Rabbim adaleti emretti…” Peygamberimiz Hz.Muhammed (S.A.V) de şöyle buyurur; “Adaletli davrananlar, Allah katında nurdan minberler üzerinde olacaklardır.” (Müslim, imare, 18)

6-Emaneti Gözetmek: Bize emanet edilen her şeyi itina ile korumalıyız. Emanete ihanet etmemeliyiz. Vatan, bayrak ve kutsal değerlerimiz birer emanettir. Onları iyi korumalıyız. Yüce Allah Kur’an-ı Kerim’de şöyle buyurur: “…Bile bile kendi (aranızdaki) emanetlerinize de hainlik etmeyin.” (Enfal, 8/27) Peygamberimiz de şöyle buyurur; “Münafıklığın (iki yüzlülüğün) alameti üçtür. Söz verdiği zaman sözünde durmaz, konuştuğu zaman yalan söyler, kendisine bir şey emanet edildiği zaman ona hiyanet eder.”(Müslim,İman,107)

7-Şefkatli Olmak(Acımak): Allah’ın yarattıklarına iyi davranmak gerekir.İnsanlara, çocuklara, yetimlere, hayvanlara, bitkilere, canlı cansız her şeye acımalı onları korumalı ve yardım etmeliyiz.Yüce Allah Kur’an’da şöyle buyurur:”…Allah en hayırlı koruyucudur.O,acıyanların en merhametlisidir.” (Yusuf,12/64) Peygamberimiz Hz.Muhammed (S.A.V) de şöyle buyurmaktadır:”İnsanlara merhamet etmeyen kimseye Allah da merhamet etmez.”(Müslim,Fezail,66)

8-Birlik ve Beraberlik İçinde Olmak: Dinimizde birlik ve beraberlik çok önemlidir. Millet olarak birlik ve beraberlik içinde yaşamalıyız. Ayrılıklara yer vermemeliyiz. Yüce Allah Kur’an’da şöyle buyurur: “Hep birlikte Allah’ın ipine (Kur’an’a) sımsıkı sarılın. Parçalanıp, bölünmeyin….) (Al-i İmran,3/103) Peygamberimiz Hz.Muhammed (S.A.V) deşöyle buyurmaktadır; “ Size birlik halinde bulunmanızı tavsiye eder, ayrılıp dağılmaktan şiddetle kaçınmanızı isterim…”(Tirmizi, Fiten,7) Başka bir sözünde ise Peygamberimiz şöyle buyurur; “Ey Allah’ın Kulları! Kardeş olunuz.” (Buhari, nikah,45)

9-Hoşgörülü Olmak: Davranışlarımızda herkese hoşgörülü olmalıyız. Öfkelendiğimizde öfkemizi yenmeliyiz ve karşımızdakine iyi davranmalıyız. Affetmek ve hoşgörülü davranmak insanın değerini artırır. Yüce Allah iyi kimseler için şöyle der: “ O takva sahipleri ki (Allah’tan korkanlar) bollukta da darlıkta da Allah için harcarlar; öfkelerini yutarlar ve insanları affederler. Allah’ta güzel davranışta bulunanları sever” ( Al-i İmran, 3/114) Peygamberimiz Hz.Muhammed (S.A.V) de şöyle buyurur; “Sadaka hiçbir malı eksiltmez. Allah affeden bir kulun ancak değerini artırır.” (Müslim, birrvesıle,69)

10-Okumak, Öğrenmek: Okuyarak bilgi edinmeliyiz. Okullarda çalışıp başarılı olmalıyız. Yaşam boyu okumayı, öğrenmeyi sürdürmeliyiz. Yüce Allah’ın Hz.Muhammed’e ilk emri “OKU” dur. Devamlı okuyarak kendimizi yenilemeliyiz. Yüce Allah şöyle buyurur: “Deki: hiç bilenlerle bilmeyenler bir olur mu?” (Zümer 39/9) Peygamberimiz Hz.Muhammed (S.A.V)’ de şöyle buyurur; “İlim öğrenmek her müslümana farzdır.”(ibni mace, mukaddime,17)

 

 

 

Efkan VURAL

Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretmeni

1