Vanf begin 2000 hebben wij meerdere keren een bezoek gebracht aan The Gambia. Dit is een klein West-Afrikaans land dat ingeklemd ligt tussen Noord en Zuid Senegal. Het is een land met een lengte van zo'n 400 kilometer en een breedte van ongeveer 30 tot 40 kilometer. Men spreekt er diverse inlandse talen maar de officiële taal is Engels. Dat maakt het gelukkig mogelijk om met veel mensen te communiceren hoewel er heel veel Gambianen zijn die alleen maar één van de inlandse talen spreken. Dit komt vooral omdat het onderwijs in Gambia niet verplicht is en alleen mensen met geld zijn in staat om hun kinderen onderwijs te laten volgen, maar ook dit is moeilijk omdat er te weinig scholen zijn. Er hoeft in Gambia geen honger geleden te worden, het is namelijk een van de groenste gebieden in Afrika. Dit komt voornamelijk omdat Gambia in de hele lengte doorsneden wordt door de Gambiarivier,
Sowieso is het een land waar nog heel veel ontbreekt en de infrastructuur is heel minimaal of is in het geheel niet aanwezig, hoewel er de laatste jaren wel heel veel geïnvensteerd wordt in de wegenbouw.
De Gambianen vinden het heel gewoon dat dagelijks, soms meerdere keren, de elektriciteit uitvalt. Toeristen vinden dit soms heel vervelend, omdat je dan b.v. wat langer moet wachten voordat je koffie of thee krijgt. Eigenlijk is het te zot voor woorden dat vakantiegangers zich daar druk over maken vind ik. Veel inwoners van Gambia hebben helemaal geen elektriciteit en koken op een houtvuurtje. Het ontbreekt op veel plaatsen aan waterleiding en je ziet open riolen in sommige dorpen. Ook de toestand van de wegen (als je ze al zo mag noemen) is op veel plaatsen nog erg slecht. Daarnaast is de zorg voor de zieken maar heel minimaal geregeld. Als je ziek bent en je hebt geen geld, dan kun je geen medicijnen krijgen, elke vorm van sociale verzekeringen ontbreekt. Op een terrein, apart gelegen van een ziekenhuis, is een hele minimale opvang voor de vele aids-patiënten gerealiseerd.
Tijdens de reis in november 2000 ben ik samen met mijn vrouw en onze kinderen, op bezoek geweest in een psychiatrisch ziekenhuis in de hoofdstad Banjul. We hadden een Gambiaanse vriend een ontmoeting met een hoofdverpleegkundige laten regelen. De bedoeling was dat zij ons wat over de zorgverlening kon vertellen en wellicht ook het e.e.a. kon laten zien. Helaas zijn we niet verder gekomen dan het bureau van de directeur (een Nigeriaan). We bleken niet over de nodige officiële papieren te beschikken van de overheid om het psychiatrisch ziekenhuis te bezoeken, dus we stonden snel weer buiten. Via de binnenplaats verlieten we het terrein, maar dat was al genoeg om te zien wat de bewoners (psychiatrisch patiënten en verstandelijk gehandicapten) allemaal moeten missen aan zorg en opvang. Veel van deze mensen lagen op de grond in de plassen urine. Het stonk dan ook verschrikkelijk. In maart 2003 hebben we een bezoek gebracht aan een Methodistenschool voor speciaal onderwijs. Er is in Gambia op dit moment maar 1 school voor kinderen met een verstandelijke handicap.
Kortom, een heerlijk vakantieland zul je misschien nu wat cynisch denken of zelfs hardop zeggen. Maar gelukkig hebben we ook heel veel leuke dingen gezien: er was elke dag volop zon, prachtige stranden, heel veel vriendelijke, vaak lachende mensen en op de school voor verstandelijk gehandicapten werd op een goede manier onderwijs gegeven. Het land wordt ook wel de "Smiling Coast of the West" genoemd en je hoort elke dag om je heen: "No problem in The Gambia". Men werkt heel hard om iets te doen aan de infrastructuur, maar het land is hier veel hulp van buitenaf bij nodig. In Nederland zijn er enkele particuliere initiatieven ontwikkeld om heel praktische ondersteuning te bieden. Zo worden er schooltjes gebouwd, leraren van lesmateriaal voorzien en de nodige pennen en schriften voor de leerlingen naar Gambia meegenomen. Een Hoogeveens artsenechtpaar gaat daar met de plaatselijke bevolking ook een schoolgebouw bouwen en inrichten. Daarnaast worden er in de binnenlanden diverse kleine klinieken gebouwd en vraagt men verpleegkundige ondersteuning. Je realiseert je na zo'n bezoek heel goed wat deze mensen in Gambia allemaal aan zorg moeten missen en hoe goed het in Nederland allemaal is geregeld.
Deze keer aan het eind van een artikel over Afrika nu eens niet een giro- of bankrekeningnummer. Ben je geïnteresseerd geraakt en wil je meer weten over hulp en ondersteuning aan mensen in Gambia, dan kun je altijd contact met mij opnemen. En als je eens gewoon op vakantie naar Gambia gaat, ben ik graag bereid je enkele leuke toeristische tips te geven, want het is zeker de moeite waard om dit prachtige land en haar bewoners te leren kennen,
Tot slot van dit verhaal nog even de tekst van een prachtig lied op de grootste stad in Gambia "Serekunda"
Serekunda
tekst: Stef Bos / muziek: Bert Embrechts en Stef Bos
Serekunda is een stad
Met straten zonder namen
Nachten zonder licht
En huizen zonder ramen
Maar de deuren staan open
En het eten staat klaar
En alles wat ik ken krijgt hier
Een andere naam
De vrouwen lopen langzaam
Om langer mooi te zijn
Op het ritme van de hitte
Aan de rand van de woestijn
Ik eet met mijn handen
Ik zit op de grond
Ik praat met mijn ogen
Ik drink van haar mond
Want ze lacht naar mij
Ze danst voor mij
Ze kijkt naar mij
Ze zingt voor mij
De nacht is helder
De maan die lacht
Ik zie de sterren aan de hemel
Door de gaten in het dak
En de vrouwen zingen zacht
Want ze zingen wat ze zijn
Op het ritme van de hitte
Aan de rand van de woestijn
En als het regent... Danst het water
In de doodgewaande bedding
Van een machtige rivier
En als het regent
Dansen alle vrouwen
Want een hemel zonder wolken
Is een vijand hier
