Vanuit het station vertrekken zij de volgende morgen naar hun eenheden. Uiteraard zijn de mensen bang.
De landbouwers verrichten enkel het allernoodzakelijkste en ook in de bedrijven en in de winkels valt alles geleidelijk stil.
Op het gemeentehuis komt op 19 augustus de trieste mare toe dat de eerste Stadense soldaat, nl. Leon Tanghe, te Grimde bij Tienen gesneuveld is.
Op dinsdag 8 september arriveert een trein met vluchtelingen uit het Mechelse. Zij vertellen hoe hevig er gevochten wordt en hoe wreed de Duitsers zijn. Zij worden ondergebracht in de gemeenteschool en in het ouderlingengesticht.
Op zaterdag 12 september, rond de middag, passeren 2 ulanen. Een van hen wordt nabij Zarren-smisse neergeschoten door Belgische soldaten die er in een hinderlaag liggen. Geschrokken keert de tweede ulaan naar zijn eenheid terug, die inmiddels de wijk de Linde bereikt heeft.
Minder dan een half uur later trekt deze hele kolonne ulanen door Staden zij voeren drie gijzelaars met zich mee.
De hele telefooninstallatie in het station wordt vernield.
De ulanen trekken naar Zarren waar zij naar Houthulst afslaan. Tegen de avond bereiken zij de hoeve A.Leyn, gelegen langs de weg van Houthulst naar Merkem, waar zij gedurende de nacht door Belgische gendarmen en vrijwilligers overmeesterd worden. Hierbij vallen enkele doden. De gijzelaars kunnen bevrijd worden en veel Duitsers worden gevangen genomen.
In de vroege morgen worden deze naar Staden overgebracht, waar ze per trein weggevoerd worden.
Op 8 oktober verlaten de vluchtelingen uit Mechelen onze gemeente. Vanaf die dag trekt een groot deel van het zwaar gehavend Belgisch leger voorbij, op weg naar de West-hoek.
Op donderdag 15 oktober bereiken de voorposten van het naderende Duitse leger ons grondgebied. Vele Stadenaars schuilen in kelders, enkelen slaan op de vlucht.
Diezelfde dag komen ook de eerste Franse dragonders toe en die kunnen de Duitsers tot tegen Torhout terugslaan.
Tijdens de volgende dagen komen nog meer Franse soldaten naar Staden, waar zij alles in gereedheid brengen om een dreigende Duitse aanval af te slaan. De Stadenaars beseffen het gevaar en door de Fransen aangespoord vluchten op 19 oktober meer dan vierduizend inwoners.
Tijdens de avond, omstreeks 8 uur, wanneer het volslagen donker is geworden, barst de Duitse aanval langs de Brugge- en de Roeselarestraat los.
Langs de Bruggestraat breken de Duitsers door en schieten negen gijzelaars uit Gits neer.
Meer dan 160 huizen gaan die nacht in vlammen op. Gans die nacht wordt er fel gevochten en aan beide kanten vallen er veel doden. Ook burgers worden door de Duitsers omgebracht.
De Fransen verdedigen zich heldhaftig, doch worden teruggedrongen en moeten Staden aan de Duitsers prijsgeven.
In de vroege morgen wordt onderpastoor Foulon door de Duitsers vermoord. Ook zeventien burgers zijn gevangen genomen. Zij worden door de dronken vijand ter dood veroordeeld en op de Mispelaareik neergeschoten.
Aldus wordt Staden op 19 en 20 oktober 1914 door de vijand met bloed en geweld ingenomen.
Reeds vanaf 24 oktober keren de eerste Stadenaars terug en tegen halfweg december verblijven er ongeveer 1350 burgers op onze gemeente. In alle huizen zijn Duitse soldaten gekazerneerd.
Aan het front woedt de strijd in alle hevigheid verder, maar in het bezette Staden wordt het stilaan rustiger en zo zal het ook blijven tot in 1917.
In de zomer van 1917 breekt het Engels offensief los. Op 22 juli komt een voltreffer neer op het kasteel en hierbij worden negentien Duitse officieren en hun ordonansen gedood.
Enkele dagen later wordt burgemeester Ampe door de Duitse overheid op de hoogte gebracht dat het dorp zal ontruimd worden en dat alle burgers moeten vertrekken.
Op vrijdag 27 juli, terwijl de meesten zich gereed maken voor de aftocht, valt de eerste bom op de kerk. Staden wordt geheel verlaten.
De geallieerden rukken op en zijn tot op de Vijfwege genaderd, maar op 29 juli breekt een groot onweer los en gaat het geweldig aan het regenen. De wegen staan onder water en de opmars wordt stilgelegd.
De Duitsers op Stadenberg zitten in een uitstekende positie. Staden dat nu dichter bij het front ligt, wordt voortdurend beschoten en in puin gelegd.
In maart 1918 doen de Duitsers een geweldige tegenaanval en heroveren hun vroegere stellingen.
De geallieerden bereiden echter een groot offensief voor, waarbij Belgie op de Duitsers zal heroverd worden en dat zal leiden tot de wapenstilstand op 11 november 1918.
Op 28 september 1918 tijdens de nacht om 2u30 breekt het geweld los, de eigenlijke opmars begint om 5u30.
Gedurende enkele dagen wordt er fel gestreden, vooral in de omgeving van Stadenberg. Aan beide kanten zijn er zeer veel doden, maar de geallieerde legers winnen veld op de Duitsers en tegen de avond van 30 september 1918 wordt Staden bevrijd.
Vanaf oktober keren de Stadenaars stilaan naar hun verwoeste gemeente terug.
