 |
 |
 |
 |
| RODY VERA |
| Ang Mga Huwad |
| THE AUTHOR HOLDS THE COPYRIGHT TO THIS PLAY. THIS IS POSTED WITH PERMISSION FROM THE AUTHOR. FOR INQUIRIES ON HOW TO SECURE THE PLAYWRIGHT'S PERMISSION TO STAGE THIS PLAY, PLEASE E-MAIL HIM AT THIS ADDRESS. |
| THIS IS PART OF THE LITERATURA READING SERIES | CLICK HERE TO GO BACK TO LITERATURA |
| Excerpt from the Full-Length Play Halaw sa nobelang The Pretenders ni F. Sionil Jose Mga Tauhan Tony Samson Carmen Villa Don Manuel Villa Mrs. Villa Godo Soler Charlie Dean Lopez Emy Betty Bert Bettina Alfred Dangmount Johnny Lee Senador Reyes Ama ni Tony Mga alila/katulong Flamenco singer Prologo Pagpasok ng mga manonood sa loob ng tanghalan, isang konsyerto ang kanilang aabutan. Konsyerto na isang FLAMENCO SINGER na patuloy ang awit ng mga kantang Kastila hanggang magsimula ang dula. Sa bandang dulo ng entablado ay nakahiga si CARMEN VILLA sa isang kama, taimtim na nagbabasa ng isang ledger book. Sa kanyang tabi ay makikita rin ang apat pang mga ledger book. May ilang pagkakataon na tatayo si CARMEN para buksan naman ang isang maliit na kahon na puno ng mga punit na papel. Ikakalat niya ito at dahan-dahang pagtatagniin sa pamamagitan ng scotch tape. Matatapos siya sa isang pahina, iiwan ang ginagawa niya at muling hihiga para ipagpatuloy ang pagbabasa sa ledger book. May papasok na ALILA. May dala itong isang basket ng prutas. Hindi ito papansinin ni CARMEN. Kukunin naman ng ALILA ang isang tray ng pagkain na tila hindi nagalaw. Patuloy sa pag-awit ang FLAMENCO SINGER na pagkatapos ng isang kanta ay maaaring ngumiti sa manonood, uminom ng isang basong tubig, at ipakilala ang susunod niyang kakantahin. Kapag sinimulan nang awitin ng FLAMENCO SINGER ang awiting pamilyar sa mga tauhan ng dula: Isang awiting Mehikano na pinamagatang "Reloj", magsisimula na ang dula. FLAMENCO SINGER (aawitin) Reloj no marques las horas porque voy a enloquecer ella se ira para siempre cuando amanezca otra vez Nomas noe queda esta noche poara vivir nuestro amor y tu tic-tac me recuerda mi irremediable dolor Reloj deten tu camino porque mi vida se apaga ella es la estrella que alumbra mi ser yo sin su amor no soy nada... Tatayo si CARMEN at uupo sa isang silya, nakaharap sa manonood. Magsisindi ng sigarilyo. CARMEN You sang this song, remember? It was the only Spanish song you knew. So funny, kasi.. It was summer. Afternoon. Pero the birds, they weren't around. It was so silent. And when you knew that no one else was looking or passing by, you sang that song. Sa akin. This very same song. (matitigilan at pipigilin ang pagluha) Is it you? Here, now? I can see the singer's eyes-- she seems to know me. Kaya siguro she sang this song when I least expected it. Pahina nang pahina ang awit ng FLAMENCO SINGER. FLAMENCO SINGER "...Deten el tiempo en tus manos Haz esta noche perpetua Para que nunca se vaya de mi para que nunca amanezca." CARMEN Pero why does she sing it so softly? It's a cry of sorrowful love. I should hear it. Please Tony, don't let her stop. Wala na tayong maririnig na awit at tugtugin kahit na patuloy ang buka ng bibig ng FLAMENCO SINGER. CARMEN Hindi ko siya marinig. Bakit wala akong marinig. Kailangang tapusin niya ang kanta natin, Tony. Tony! Isang papalakas na papalakas na tunog ng tren ang maririnig. Nakabibingi. Tatakpan ni CARMEN ang kanyang mga tainga. CARMEN Tapusin natin ang kanta, Tony! Magpapatihulog si CARMEN sa sahig. Magdidilim. Pagbukas ng malamlam na ilaw, may nakaupong DUKTOR at nakatayong NARS sa kanyang tabi. May iaabot ang DUKTOR sa NARS na siya namang mag-aabot nito kay CARMEN, na ngayon ay patayo mula sa sahig. CARMEN (Babasahin ang sulat na ibinigay ng NARS.) Deafness is caused by a hundred reasons, almost all of them having to do with the eardrum and the auditory nerve. But both your eardrums and auditory nerves are normal. I am quite convinced that there is probably something in your mind, Carmen... People can be deaf because, maybe, in their subconscious, they have decided to be so. Itutupi ni CARMEN ang sulat. CARMEN Hindi lang ako mabibingi. After this my whole body will be numb. I will lose my sense of smell and then my sense of taste. At sa huli hindi ko na kayo makikita. It will be total darkness. And when that happens... kumpleto na ang kabiguan ko. I will be ready to face death. As Tony did that night when he killed himself on the rail track...Kaya kailangan kong magmadali. Tatayo si CARMEN at tutunguhin ang mga ledger book na binabasa niya nung bago magsimula ang dula. Papasok si TONY SAMSON, nakasuot ng long-sleeved polo shirt, itim na pantalon at sapatos. Sa una'y hindi siya pansin ni CARMEN. TONY Nasaan ka na? CARMEN (mapapatingin saglit kay TONY) Sa first page. TONY Ah... si Tatay. CARMEN You didn't tell me about him. TONY Sa palagay mo ba, kapag sinabi ko... magbabago ang lahat? CARMEN Hindi ko alam. But I know I would have accepted him. TONY (ngingiti) Alam mong hindi tutoo iyan. Hindi makakapagsalita si CARMEN. TONY Sige, basahin mo si Tatay. Babasahin ni CARMEN ang nakatala sa talambuhay ni TONY-- sa ledger book. Unang Eksena: Ang Mga Lihim Magbabago ang ilaw. Magpapalit ng kasuotan si Tony. Tatanggalin niya ang long sleeved polo shirt niya at isang simpleng kamiseta na lamang ang kanyang suot. CARMEN (nagbabasa) "Si Itay. Paano ko maipapaliwanag sa kanila ang tungkol sa kanya. Saan ako magsisimula? Ano ang mukhang ihaharap ko kapag mabunyag ito?" Papasok ang AMA ni TONY. Matanda na ito at mabagal nang kumilos. Maputi na ang buhok at malabo na ang mata. Nakasuot siya ng uniporme ng mga preso sa Muntinglupa National Penitentiary. Uupo ang AMA sa harap ng mesa. TONY Itay. Andito na po ako. AMA NI TONY (mapapangiti, pero mahihiya.) Ang akala ko, e... TONY Nagbalik na po ako. Maayos naman kayo? AMA NI TONY Akala ko e di mo na 'ko aabutan. TONY Babalik naman ho talaga ako, alam niyo yun. AMA NI TONY Oo.. Pero akala ko ang babalikan mo e bangkay ko na. TONY Itay naman. AMA NI TONY (pagmamasdan si TONY) Wala na akong hahanapin pa. Lumaki kang magaling, matatag, matalino. Yung ate mo, kumusta? Di ko na nakikita ang mga apo ko. TONY Mabuti naman sila. Alam niyo namang mahirap pumunta dito... AMA NI TONY Di naman ako nagrereklamo... gusto ko lang silang makita bago ako.. TONY Huwag naman kayong magsalita nang ganyan... Sasabihin ko po sa kanilang bisitahin kayo. Katahimikan. AMA NI TONY Tumaba ka ba? (hahawakan ang kamay ng kanyang anak) At ang palad mo lumambot... Ano'ng dala mo galing 'merika? Ano ang ginawa mo dun? TONY Nag-aral pong maging propesor tulad ng payo niyo. AMA NI TONY Natutuwa naman ako. Kahit di ko kayo natustusang magkapatid ay lumaki pa rin kayong mahusay. Alam kong kinahihiya niyo'ng ama niyo... TONY Tama na iyan, 'Tay. Ano ba? Yuyuko ang AMA ni TONY. TONY (ilalabas ang isang lighter.) Pasalubong ko po. AMA NI TONY (kukunin ang lighter) Di 'to bagay sa 'kin. Masyadong magara. Pero tiyak magugustuhan ito ni Bastian. Ama ang tawag sa akin nung batang iyun. Guwardiya dito. Matutuwa iyon. TONY E... kayo ho'ng bahala. Muli, katahimikan. CARMEN It's not written here. TONY Ang alin? CARMEN Bakit nakakulong ang Papa mo. TONY Nakapatay siya. Kauri niyo. CARMEN He was... TONY Isang rebelde. CARMEN And you think I would reject you? TONY Sa palagay mo hindi? CARMEN Mahal kita, Tony. TONY E ang pamilya mo? Ang angkan mo-- matatanggap ba nila... na pinagtataga ng tatay ko ang isang mayamang asendero, sinunog ang bahay nito pati na rin ang katabing munisipyo, at saka pumatay ng dalawang sundalo? Maisisingit ba niyo sa linya ng mayamang angkan niyo ang anak ng isang miyembro ng Kolorum? CARMEN When you told me you'd marry me-- there was nothing more important. TONY (sa AMA) Nagpunta rin po ako dito para ihingi ang permiso niyo. Mag-aasawa na po ako. Katahimikan. AMA NI TONY Alam mong hindi mo kailangang ihingi ang permiso ko, Tonyo. Pero salamat at mahalaga pa rin pala sa iyo ang basbas ng magulang. Saan mo siya nakilala? Katulad ka rin ba niya? TONY (kay CARMEN titingin. Si CARMEN ang tanging makakarinig.) Katulad? Isa siyang Villa. Ang mayamang angkang Villa. Ang malaking negosyo at magarang institusyong Villa. Malungkot ako noon, mabait naman siya. (muling lilingon sa AMA) Tagalog po siya. Nagkakilala po kami sa Washington at sabay na pong sumakay ng barko pauwi. AMA NI TONY Kailan ang kasal niyo? TONY Di pa ho tiyak. Baka sa katapusan ng taon pag nakaipon na ako. Gusto ko lang pong kayo ang unang makaalam. Hindi ko pa ho nasasabi kahit kay Manang Betty. CARMEN Hindi mo ako pinakilala sa kanya? TONY Wala akong lakas ng loob. CARMEN Bakit? Because you were ashamed of me? TONY Hindi. I was ashamed of myself. AMA NI TONY Sana'y maintindihan mo na hindi ko kailanman pinagsisihan ang nagawa ko. Kung bibigyan ako ng isa pang pagkakataon, gagawin ko pa rin yun. Walang ibang paraan. TONY (kay CARMEN) Maliwanag kay Itay kung sino ang kaaway. Samantalang ako, pakakasal sa isang Villa. Nakakulong siya. Ano'ng gusto mong sabihin ko? AMA NI TONY Alam kong marami ka nang napag-aralan. Pero sana, minsan dalawin mo ang Cabugaw. Nang malaman mo ang iyong pinag-ugatan. Hindi ako ang nagsimula nito. Ang ama ko, ang lolo mo... matapang din. TONY (kay CARMEN) Ako? Matapang? (sa AMA) Hanyo, Itay. Pupuntahan ko iyun. AMA NI TONY Malalaman mo ang kabayanihan ng ating angkan. TONY Itay... AMA NI TONY Malapit na akong pumanaw. Kaya dapat mong malaman kung ano ang maaari nilang gawin sa akin. Ipagbibili nila ang bangkay ko sa kolehiyo ng medisina sa Maynila at doon kakatayin ako ng mga estudyante. Pag-aaralan nila ang lahat ng bahagi ng katawan ko, pero di nila matututunan kung ano ang narito sa puso ko. Hindi nila malalaman ang ginawa ko sa Rosales. Walang makakaalam maliban sa iyo, at sa Manang Batty mo, sa yumao mong ina, at sa mga taga-Rosales kung naroon pa sila...Nagagalit ka ba sa ginawa ko? TONY Wala po akong karapatang humusga. AMA NI TONY Natatandaan ko pa ang gabing yun. Paslit ka pa lang. TONY Di ko po nakakalimutan. AMA NI TONY Kung ikaw ang nasa lugar ko... Yun din ba ang gagawin mo? Hindi sasagot si Tony. CARMEN Would you? TONY If I didn't leave our sleepy old town? If I haven't met you? CARMEN So his crime led you to me. TONY (mabilis na sasagot.) He is not a criminal. AMA NI TONY Kinuha nila ang lahat sa atin. TONY (sa AMA) Wala kayong ibang magagawa noon. AMA NI TONY Hindi lang lupa, pati ang ani. TONY Iba na ho ngayon. Mapapangiti ang AMA. TONY Huwag na ho nating pag-usapan iyan. AMA NI TONY Ipangako mo, Tonyo. Huwag mo hayaang hati-hatiin nila ang katawan ko. Gusto kong malibing katabi ng nanay mo. TONY Opo. Tatayo ang AMA. Yayapusin niya si TONY. Mapipilitang yakapin ni TONY ang kanyang AMA. Lalayo ang AMA at tutungo sa isang bangko sa bandang dulo, kung saan hindi masyado natatamaan ng liwanag ng ilaw, at doon uupo at maninigarilyo. Tunog ng tren. Siya namang pagpasok ni BETTY. Si BETTY ay maghahain sa mismong mesang ginamit ng mag-ama sa preso. Nagbago na ang lugar. Ito ang bahay na tinitirhan nina BETTY. Ang Antipolo St., sa may riles ng tren. BETTY Tamang-tama ang dating mo. Maupo ka na. O ayan, kanina pa naghihintay sa iyo ang pinakbet na dalag. TONY Salamat, Manang. Magku-krus si Betty, tatahimik nang ilang saglit at saka... BETTY Kumusta na siya? TONY Gusto niyang makita ang mga anak mo. Sa tingin niya hindi na daw siya tatagal. BETTY (matitigilan) Hindi ba sinabi ko naman sa iyo? Mas mabuting di na malaman ng mga bata ang tungkol sa kanya... TONY Oo. BETTY Lalo lang gugulo. At pag nalaman pa iyan dito... sana maintindihan niya rin. Hay. Ginawa ko na ang makakaya para sa kanya, Tony. Oy Bert! Halika na! Papasok si BERT. Uupo siya at kkain na din. Katahimikan. TONY Manang, Manong... mag-aasawa na ako. Matitigilan si BERT at BETTY. BETTY Kanino? BERT Anak ng syoktong... Kay Carmen? Kay Carmen Villa. Yung babae doon sa litratong pinadala mo? TONY Oo. BERT Jackpot! Yun ang natitirang dalaga ng mga Villa, di ba? Tinanggap ka naman ba nila? TONY Pumayag na si Carmen. Hindi pa ko namamanhikan. BETTY Kelan? TONY Sa loob ng isang taon.. O baka mas maaga pa. BETTY Bigla-bigla naman; paano tayo makakapaghanda niyan? TONY Wala kang dapat alalahanin, Ate. BETTY Pero kailangan nating piliin ang magiging mga Ninong niyo. TONY Isa ka na dun. BETTY Ako? Ano ka ba? Imbitahin natin si Governor. Kilala ka naman niya. Aba kailangan ipakita natin sa kanila na meron din naman tayong nakikilalang importanteng mga tao. TONY Manang, alam ni Carmen ang kalagayan natin. BETTY E yung mga magulang niya, kamag-anak, kaibigan-- hindi nila alam. TONY Wala akong pera para sa ganyan klaseng kasal. BETTY Mababawi naman natin ang gastos, e. Naku, ang suwerte naman. Sabi ko sa iyo, e; hindi ako nawalan ng pag-asa. Makakabalik na siguro ako sa college; baka puwede pa 'kong mag-Master's. Ano sa palagay mo, Bert? Hoy, ingatan mo na iyan, Tony. BERT E, baka rin naman may mapasukan akong magandang puwesto pag natapos na 'ko ng abogasya. TONY Maliit lang ang susuwelduhin ko. Ayokong umasa sa yaman nina Carmen. BETTY Huwag mong pairalin yang delikadeza mo. Hindi ko naman sinabing maging garapal ka. Kukurot ka lang naman ng konting grasya, e. TONY Hindi ganun. BETTY Ano ba, Tony? Kahit ano'ng iwas mo, hindi mo maikakaila na mayaman sina Carmen. Hindi mo naman kasalanan iyun! Ilang babae ang naghihintay ng ganyang pagkakataon? Tapos eto ka! Ikaw itong lalaki, ikaw pa itong biniyayaan. TONY Ayokong isipin nila na pera lang ang habol ko sa kanya. Gusto ko may mukha pa rin tayong maihaharap sa kanila. BETTY Mukha? May mukha ba'ng mga tagarito sa riles? Nuong panahon ni Mahoma maari pa siguro. Kahit sa eskuwela, iyan pa rin ang tinuturo ko sa mga bata. "Magsumikap ka, maging tapat, at umasa sa sariling sikap..." Pero niloloko ko lang sila at ang sarili ko. Wala tayong maipagmamalaki, Tony. TONY Dignidad, Manang. Yun lang ang dapat meron tayo. BETTY Kung hindi naubos ang lahat sa atin, maari pa siguro. Pero naubos na nga. At halos lahat, napunta sa iyo. BERT Betty, sobra naman yan. BETTY Tutoo! Wala siyang inalala noong nasa kolehiyo siya. Ginapang ko rin iyan kahit may iskolarship siya. Hindi ko sinasabing hindi ka dapat tulungan. Pero tinulungan ka pa rin namin. Kaya sana, huwag mong kalimutang suklian iyan. Binenta natin yung maliit nating lupa para sa kolehiyo mo. TONY Nag-college ka rin naman, a. Pinaghirapan ka rin ni Inay noon. BETTY Pero babae ako. At hindi singtalino mo. Kahit hindi na lang para sa akin. Kahit na lang para kay Inay. TONY Mali pa rin. BETTY Sige, ipilit mo yung tama. Palibhasa hindi ka naman nagdusa. Ikaw pa itong sinuwerte. Ikaw na nga lang ang inaasahan namin... TONY Hindi mo ba naisip na baka iyan din ang suspetsa ng mga magulang ni Carmen? Wala na ba tayong kahihiyan? BETTY Kahihiyan! Nahiya ka ba nuong tinutustusan ka ng suweldo ko? BERT Betty, tama na. TONY Naniningil ka na ba? Babayaran ko iyun. Di ko naman nakakalimutan yun... Tatalikod si TONY. Haharap kay CARMEN. Magtitinginan sila. CARMEN Why didn't you tell me all this? Bakit mo itinago sa akin? TONY Dahil naniwala akong pwede akong tanggapin ng mamahalin ko nang hindi pansin ang aking kahirapan. CARMEN And I did. I saw you without your poverty. TONY I denied what defined me most. Ibunyag ko man o hindi, yan pa rin ang magtatakda ng pagkatao ko. It was my dignity that saved me for a while until... well... Magtitinginan si CARMEN at TONY. Magdidilim. Tunog ng tren. Lalabas sina BETTY, BERT at AMA. Continues... This dulang may ganap ang haba won Third Prize in the 2007 Don Carlos Palanca Awards |