 |
 |
 |
 |
| RODY VERA |
| Masa |
| THE AUTHOR HOLDS THE COPYRIGHT TO THIS PLAY. THIS IS POSTED WITH PERMISSION FROM THE AUTHOR. FOR INQUIRIES ON HOW TO SECURE THE PLAYWRIGHT'S PERMISSION TO STAGE THIS PLAY, PLEASE E-MAIL HIM AT THIS ADDRESS. |
| THIS IS PART OF THE LITERATURA READING SERIES | CLICK HERE TO GO BACK TO LITERATURA |
| Fr. JESS Ang paglingkuran ang masa, ito ang sinumpa ko sa sarili. PEPE Ba't niyo kami kelangan paglingkuran, Father? FR. JESS Dahil kailangan nilang bumangon. Kailangan nilang malaman na may rason kung bakit sila naghihirap at hindi ito kapalaran lang. PEPE Pero alam din nila na sa anumang oras niyo ibigin, puwede kayong bumalik sa dati niyong buhay. FR. JESS Sumumpa akong di ako aalis dito. PEPE Pero alam niyong pwede kayong bumalik.. Anumang oras niyo gustuhin. Makakabalik kayo sa asyenda niyo sa Negros. At kahit kapiling niyo sila, tatlong beses sa isang araw ay kumakain tayo. Alam nila iyun. Dahil sila, hindi. FR. JESS Ano ang kailangan kong gawin para tanggapin nila ako? PEPE Di ko alam, Father. Ang alam ko lang, hindi pobre ang mga pari. Ibubuhos ni Pepe ang alak sa kopitang hawak ni Fr. Jess. Itataas ito ni Fr. Jess. Magliliwanag sa kinalalagyan nina Roger. Nakataas din ang kanilang mga kamay. FR. JESS Ito ang aking dugo. Inumin niyo ito bilang pag-alaala sa akin. ROGER Ayos! Para sa lahat ng ex-convict na hindi na virgin. Magtatawanan ang lahat. Lilingon si Roger kay Pepe. ROGER O syoki? Inom ka muna. Lalapit si Pepe, kukunin ang basong may lamang lambanog. Iinumin ito ni Pepe. ROGER Ano ang mas masarap? Ang dugo ni Kristo o ang dugo ni Barabas? PEPE Sa susunod, ako naman ang mag-iimbita sa inyo. ROGER Basta ba ipupuslit mo'ng alak ni Father sa kumbento, e. Para naman mahugasan ng bendita vino ang kasalanang naipon sa mga ugat namin. Patutunugin ni Toto ang bell na hawak niya, tanda ng consecration. Itataas ni Fr. Jess ang ostiya. Muling lalapit si Pepe sa bahagi nina Toto at Fr. Jess. TOTO Darating ang araw, Pepe, ang Tondong nakikita mo ay magbabago. Paaagusin natin ang burak, matutuyo ang mga imburnal at muling dadaloy ang malinis na tubig sa ilog. Titira tayo sa simple pero magagandang mga tahanan. Darating ang araw, ang mga tulad ni Roger ay matatauhan. PEPE Pabayaan mo nga sila. Ang importante, kumakain tayo. Tingnan mo si Roger, may reklamo ba siya? Masaya na iyan pag nakainom. Bakit ka mag-aaksaya ng panahon? TOTO Dahil mga tao tayo. Dahil naniniwala tayo sa isang makatarungan at maawaing Diyos. Muling patutunugin ni Toto ang bell bilang pagtatapos ng Consecration. PEPE O ba’t naman napasok si Lord dito? Tsaka yang Diyos mo, bingi! Masama pang magalit. TOTO Kaya pababayaan na lang natin ang mga tulad ni Roger? Kaya kita sinama ay para tulungan mo akong itayo ang Kapatiran dito. Mulatin sila at ipaalam sa kanilang may kinabukasan silang dapat harapin at paghandaan. PEPE Ano ba'ng kinabukasan ang hinahanap mo? Matulog ka, pagmulat mo, eto pa rin tayo. Andun pa rin si Roger, nakaupo't tumutungga; si Lily, nagpapaligaya ng customer niya; si Ka Lucio, nakatalungko't may sakit pa rin. At ikaw-- ganyan pa rin ang suot mo, ganyan pa rin ang ayos mo, ganyan pa rin ang amoy mo. At ang tawag pa rin ni Roger sa atin ay syoki. At yuyuko pa rin tayo pag may basag-ulong nagaganap diyan sa tabi-tabi. Dahil ayaw ni Father ng dahas. Ha! Dito? sa Tondo? TOTO Para ano pala’t sumali ka sa Kapatiran? PEPE Gusto mong malaman? Dahil nilibre mo ako ng siopao at mami, hindi ako makatanggi. At gagawin ko’ng lahat ng pinagagawa mo sa akin kung alam kong may pera akong makukuha, o kung pwede akong maging iskolar para di na ako gagastos. Susulat ako sa dyaryo, tatakbo ako sa Student Council, sasali ako sa martsa niyo basta mapawi ang gutom ko. TOTO At ang mga sinulat mong essay na binasa ni Hortenso? Yung tungkol sa tunay na papel ng Kabataang Pilipino. Hindi mo rin ba pinaniniwalaan iyun? PEPE Sinulat ko kung ano’ng gusto niyong marinig. Kaya kong magsinungaling kung doon sila masaya. TOTO Nagbibiro ka ba? O inaasar mo lang ako? PEPE Ano ba’ng akala mo ang papel ng kabataan, ha? TOTO Magtayo ng isang lipunang pantay-pantay para maiahon ang nakararaming naghihirap. Paglingkuran ang masa… PEPE Hindot. Walang papel ang kabataan. Wala tayong mga trabaho, wala tayong pera, wala tayong kapangyarihan at hindi tayo nakapagpapasiya. Pag nagkagera, tayo ang unang isasabak. At mamamatay tayo, tulad ng maraming kabataang namatay na—ke naniniwala sila sa gera o hindi. Yun ang putang-inang papel ng kabataang Pilipino. TOTO Iyan ang paniniwala mo? At iba ang sinulat mo?… Putang-ina mo. Di ka lang sinungaling. Manggagantso ka pa! PEPE Putang-ina mo rin. Tapat ako sa sarili ko. Sa palagay mo paano ko mababayaran ang limang pisong pinautang mo sa akin? Yung siopao na pinalamon mo sa akin? Bobo ka ba? Paano ko kaya makukuha ang scholarship ko kung hindi ko hihimurin ang malalansang puwet ng mga tulad ni Hortenso? At sinasabi ko sa iyo ang tutoo dahil kaibigan kita, ‘tang-ina ka. Ngayon, gusto mo bang manatili tayong magkaibigan o ito na ang huli nating pag-uusap? Matagal na magtititigan ang dalawa. Yuyuko si Toto, mapapaiyak. TOTO Mananatili tayong magkaibigan, Pepe. Nakakalungkot lang isipin na kaya mo ginawa ang lahat ng ito ay dahil… Kung hindi lang siguro tayo ganito kahirap… Pero salamat pa rin, dahil naging tapat ka sa akin. Yayakapin ni PEPE si TOTO. PEPE O tama na. Baka isipin nila magkasintahan tayo. Lalayo si TOTO. Yayakapin pa rin siya ni PEPE. PEPE Ang syoking ito, masyadong iyakin. FR. JESS Tapos na ang misa. Humayo kayo nang mapayapa at ikalat ang magandang balita! Ikalabindalawang Tagpo Tatlong eksenang pinagtiyap ang disenyo ng eksenang ito. Ang tatlo’y kausap ni Pepe subalit sa magkakaibang panahon at tagpuan. Ang tatlong tauhang ito ay sina Lily, Toto, at Fr. Jess. Magsasala-salabit ang mga pag-uusap na ito kung saan ang sentrong tauhan ay si Pepe. PEPE Ano ba ang mga ambisyon natin? LILY Buhayin ang anak ko’t ina. FR. JESS Magtayo ng isang simbahan. TOTO Baguhin ang lipunan. PEPE Anak ng puta, tutoo ba kayo? Ang bibigat niyo. LILY Mabilis ngang bumigat ang bata habang lumalaki pa. PEPE (kay Lily) Sino ang ama? LILY Paul Simpson ang pangalan niya. Peace Corps volunteer. Mabait. 'kala ko kasi dadalhin niya ako sa 'merika. Sinulatan ko siya nang sinulatan, kahit minsan di siya sumagot. PEPE Di ka nagpunta sa Embassy? LILY Ano? Kakahiya naman yun. Kung ayaw niya, e di huwag na lang. PEPE Para kang nanay ko. TOTO May nagkakalat ng intriga tungkol sa iyo, Pepe. Ipinambabato ka kasi ni Propesor Hortenso sa National Directorate. Hindi ka na lang sa pamantasan kakandidato. Kaso mo, yung mga taga-U.P. gustong pakyawin lahat ng posisyon. Pero di tayo papayag. PEPE Kunin na lang nila, wala akong pakialam. TOTO Para kasing mga pulitiko ang mga ibang kandidato, e. PEPE Di lang naman sa gobyerno nangyayari iyan, sa mga aktibista rin. TOTO Para manalo, kahit ano gagawin nila. PEPE Ano ba iyun? TOTO Putok ka daw sa buho. Tatawa si Pepe. FR. JESS Tandaan mo, walang mga tutoong anak sa labas. Dahil ang gumawa niyan ay ang mga magulang. Sila dapat ang nasa labas. TOTO Hindi ka nagagalit? PEPE Ba't ako magagalit? Hindi naman sikreto yun, e. Alam yun ng lahat sa amin. TOTO Anak ka ni Antonio Samson? PEPE Sa maniwala ka't hindi, nuong isang taon ko rin lang nalaman. Kaya kung magagalit man ako, sa kanya. Dahil iniwan niya kami ni Inay. TOTO Huwag mong sabihin iyan. PEPE Galit ako sa kanya! LILY Galit? Siguro sa simula. Pero wala na sa akin iyun. Hindi ko naman mapapakain ng galit ang anak ko. Ang importante ay ang beybi ko, at si Inay, at ang mga kapatid ko. At hindi sapat ang kinikita ko kung ipagpapatuloy ko'ng pagtitinda ng kumot at punda sa Abenida. PEPE Kaya ka nag... LILY Hindi alam ni Inay. FR. JESS Iba-iba ang dahilan. PEPE Pero may pinakaimportanteng dahilan, di ba, Father? FR. JESS Ano iyun? PEPE Pera. FR. JESS Hindi iyan ang pinakaimportante... PEPE Sa akin, oo. Kay Lily. Sa Nanay niya, sa mga kapatid niya, sa anak niya. FR. JESS Naiintindihan kita. Di nga ba, sabi mo, walang mahirap na pari? Kung minsan, iniisip ko, mali yata'ng bokasyong napili ko. PEPE (kay TOTO) Minsan iniisip ko, hindi na lang sana ako pinanganak. TOTO Mabuti ka nga kilala mo'ng magulang mo. Tayo ang pumipili ng sarili nating hinaharap. LILY Pinili ko ba ito, Pepe? Sabihin mo nga? Alam mo ba'ng bago ko pinasok ang trabahong ito, halos isang beses lang kami kumain sa isang araw? PEPE Iyan din ba'ng sinasabi mo sa mga kliyente mo? Fr. JESS Lahat ginagawa ko para maitayo ko ang isang simbahan. PEPE Marami naman kayong kaibigan, Father, hingi lang kayo ng pera sa kanila. Para maitayo natin ang simbahang gusto niyo. FR. JESS Katedral? Ganun ba? PEPE Ba't hindi? Yung Iglesia ni Kristo ang lalaki ng simbahan. Yung sa Katedral sa Intramuros... FR. JESS Hindi yun simbahan, Pepe. Mga malalaking building lang iyun. Hindi mo ba naiintindihan? LILY Hindi ako puta. PEPE Hindi ako naniniwala. FR. JESS Ang simbahan ay narito (sa dibdib ipapatong ang kamao) Gumuguho ang mga katedral pero ang simbahan dito, hindi. LILY Akala ko mapagkakatiwalaan kita. PEPE (kay Lily) At sasabihin mo'ng hindi mo sila ginagalaw? Lalapit si Pepe at hahawakan ang suso ni Lily. Titingin si Lily kay Pepe. LILY Pati suso ng ina, papatulan mo pa? Mapapahiya si Pepe. PEPE (kay TOTO) Lahat ng ginagawa ko ay para sa sarili ko lang. Wala pa akong ginagawa para kanino, kahit para sa nanay ko. FR. JESS May konsyensya ka ba, Pepe? PEPE Lahat ba ng tao meron noon? FR. JESS Ang sukat ng isang tao ay kung ano ang nagpapaligaya sa kanya. Aakapin ni Pepe si Lily dahil nagsimula na itong umiyak. PEPE Patawarin mo ako. Ipagtapat mo sa Nanay mo ang lahat. Importanteng malaman niya, kahit masakit. Importanteng malaman natin ang tutoo. FR. JESS Ikaw, Pepe, ano’ng hangad mo? Titingala si Pepe kay Fr. Jess Titingin siya kay Toto. Mauupo si Toto at kukunin ang gitara sa lapag. Patutugtugin ito. Tiingnan ni Pepe si Lily, na nakasandal sa kanyang dibdib. PEPE Pagkain. Masarap kumain. Magdidilim. |
| Ikalabing-isang Tagpo Tutunog ang kampanilya ng kapilya. Papasok si Fr. Jess at magmimisa. Sa likod niya ay sina Toto at Pepe na pawang nagsasakristan. Offertory. Subalit habang abala ang tatlo sa misa, iba ang kanilang pinag-uusapan. |
| Continues... This play won Third Prize for Dulang Ganap ang Haba in the 2005 Palanca Awards |
| Excerpt From the Full-Length Play Halaw mula sa nobelang Mass ni F. Sionil Jose |