The 1st SS. Panzer Division - Leibstandarte Adolf Hitler
ในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง กองพลนี้ได้เข้าร่วมในสมรภูมิสำคัญๆตลอด เช่น ในปี 1940 ซึ่งเป็นช่วงต้นของสงคราม ก็เป็นหน่วยที่บุกเข้าไปในยุโรป ตั้งแต่เบลเยี่ยม เนเธอร์แลนด์ และฝรั่งเศส โดยเฉพาะในสมรภูมิฝรั่งเศส กองพลนี้ยังอยู่ในฐานะกรม (Regiment) อยู่ในสังกัดของกองทัพที่ 14 ซึ่งโจมตีฝรั่งเศสจากด้าน Amiens และต้องหยุดชะงักจากการต่อต้านที่เข้มแข็งของทหารฝรั่งเศส กองทัพที่ 14 ต้องถอยไปทางตะวันออก 75 ไมล์และเข้าโจมตีอีกครั้ง คราวนี้การเข้าตีประสบความสำเร็จสามารถรุกคืบหน้าไปได้อย่างรวดเร็ว ข้ามแม่น้ำแซน ไปตัดเส้นทางการถอยของทหารฝรั่งเศสที่ลัวร์ จนกระทั่งฝรั่งเศสยอมแพ้ กองพลเอส เอส แพนเซอร์ที่ 1 ในฐานะที่เป็นส่วนหนึ่งของกองทัพที่ 14 ก็มุ่งลงใต้ถึงชายแดนฝรั่งเศส สเปน เพื่อครอบครองฝรั่งเศสอย่างสมบูรณ์ มาถึงตอนนี้หน่วยก็ได้รับการยกระดับจากกรมมาเป็นกองพลน้อย (Brigade)
ในปี 1941 - 1942 มีส่วนในสมรภูมิบอลข่าน ในยูโกสลาเวียและกรีซ ก่อนที่ยกระดับเป็นกองพลในที่สุด และเข้าสังกัดกองทัพน้อยที่ 54 ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มกองทัพใต้ (Army Group South) ใน ยุทธการบาร์บารอสซ่า ซึ่งเป็นการรุกเข้าไปในรัสเซีย ก่อนที่จะย้ายไปอยู่กับกลุ่มยานเกราะที่ 1 (Panzer Group 1) ที่เข้าโอบล้อมเมืองเคียฟ กองพลเอส เอส แพนเซอร์ที่ 1 รุกเข้ารอสตอฟ แต่ได้รับการต้านทานอย่างหนักจากทหารรัสเซีย จนต้องล่าถอยมาที่แนวแม่น้ำไมอัส เพื่อตั้งแนวตั้งรับ ในฤดูร้อนปี 1942 กำลังพลของกองพลสูญเสียไปเป็นจำนวนมากนับตั้งแต่เริ่มรุกเข้าสู่รัสเซีย จึงถูกดึงกลับมากรุงปารีส ของฝรั่งเศส และยกระดับให้เป็นกองพลแพนเซอร์เกรเนเดีย (Panzer - Granadier Division)
ปี 1943 กองพลย้ายกลับไปสู่สมรภูมิด้านรัสเซียอีกครั้ง โดยเข้าร่วมในสมรภูมิที่เมืองคาร์คอฟ และในสมรภูมิรถถังที่ใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ที่เมือง Kursk ซึ่งกองพลสามารถสร้างผลงานด้วยความกล้าหาญ แต่ด้วยการต้านทานของรัสเซียที่ทุ่มเทกำลังอย่างมหาศาล เยอรมันต้องประสบกับความสูญเสียอย่างหนัก กองพลเอส เอส แพนเซอร์ที่ 1 ก็เช่นกันที่ประสบกับความสูญเสียอย่างหนัก จนต้องย้ายกลับมาปรับกำลังใหม่ที่อิตาลี โดยให้ทำหน้าที่ปราบปรามกลุ่มกองโจรที่ต่อต้านเยอรมัน (Anti-partisan operations) พร้อมกับปรับปรุงอาวุธใหม่
พอพันธมิตรยกขึ้นบกที่ซิซิลี เพื่อบุกเข้าอิตาลี กองพล เอส เอส แพนเซอร์ที่ 1 ก็ถูกโยกมาทำการต่อสู้กับพันธมิตรในอิตาลี แล้วก็กลับไปสู่สมรภูมิด้านรัสเซียในปลายของปี 1943 ซึ่งเป็นจังหวะที่รัสเซียรุกครั้งใหญ่ กองพลเอส เอส แพนเซอร์ที่ 1 ต้องตกอยู่ในวงล้อมของทหารรัสเซียจนเกือบจะละลายทั้งกองพล โชคดีที่กองทัพน้อยเอส เอส แพนเซอร์ที่ 2 บุกเข้าไปช่วยไว้ทันก่อนที่จะสูญเสียมากกว่าที่เป็นอยู่ คราวนี้กองพลต้องถอยกลับมาปรับกำลังอีกครั้งในฝรั่งเศส
ฝ่ายพันธมิตรยกพลขึ้นบกที่นอร์มังดี ของฝรั่งเศส ใน วัน ดี เดย์ ในเดือน มิ.ย. 1944 กองพลอดอล์ฟ ฮิตเลอร์ ก็ถูกส่ง มารับมือกับพันธมิตรที่กำลังบุกเข้าฝรั่งเศสในเดือนสิงหาคม 1944 ที่เมืองคานส์ และคาเรนแทน กองพลนี้ถูกบังคับให้ถอยร่นไปจนถึงแนวซิกฟรีด และในเดือนธันวาคม 1944 ก็ได้สมทบกับ กองทัพน้อย เอส เอส แพนเซอร์ที่ 1 ทำการรุกใหญ่ครั้งสุดท้ายที่ป่าอาร์เดนส์ (Ardennes) ก่อนที่จะล่าถอยกลับไปทางแม่น้ำเมิร์ส
จนกระทั่งในปีสุดท้ายของสงคราม คือปี 1945 แนวรบของเยอรมันถอยร่นมาจ่อประตูบ้าน กองพลเอส เอส แพนเซอร์ที่ 1 ก็จบบทบาทอันโชกโชนของตน ด้วยการพิทักษ์แผ่นดินแม่ ในแนวรบด้านตะวันออก หรือแนวรบด้านรัสเซีย โดยการเคลื่อนย้ายกำลังครั้งสุดท้ายสู่ฮังการี เพื่อทำการรุกเป็นครั้งสุดท้ายของเยอรมันในสงครามโลกครั้งที่ 2 เพื่อช่วยกองทหารเยอรมันที่ถูกล้อมในกรุงบูดาเปส ก่อนที่จะกลับมาตั้งมั่นอยู่ที่ออสเตรีย รอคอยการกวาดล้างของฝ่ายรัสเซีย แต่ในไม่ช้าหลังจากนั้น กองพลก็เคลื่อนที่ไปสู่พื้นที่ของอเมริกา และยอมแพ้ต่อทหารอเมริกันทั้งกองพลในที่สุด
กองพลยานเกราะ เอส เอส ที่ 3 เส้นทางสู่สงคราม สงครามเหนือเกาะอังกฤษ ประวัติฮิตเลอร์
แสนยานุภาพเยอรมัน แนวรบด้านตะวันออก บันทึกจากติมอร์ บันทึกจากภาคใต้
รู้จักผู้เขียน พันโท ศนิโรจน์ ธรรมยศ