ÜFLENTİ TÜRKÇE İÇERİKLİ DRUG SİTESİ

Amfetaminler :

Kısa Tarihçe: Amfetaminler ilk kez 1887’de sentezlenmiştir. Daha sonra narkolepsi ( aniden günün herhangi bir saatinde uyumaya başlama ) hastalığında 1955 yılında kullanılmaya başlandı. II. Dünya savaşında Nazilerin ve Japonların, piyadelerinin dayanıklılığını arttırmak için metamfetamin verdikleri biliniyor. Japonya 1950’lerde reçetesiz satışlarda patlama yaptı, 60’larda A.B.D’de popülerleşti. 1972 'de amfetamin’in A.B.D’de kullanımı sıkı kontrol altına alınmıştır.

Türkiye’de 1972’den sonra piyasaya girişi durduruldu.

Amfetaminin pek çok akrabası benzer etkiler yapmaktadır. Farkları etkinlik süresi, doz, fiziksel ve psikolojik etkilerin yoğunluğundadır. Kokain, aminorex gibi uyaricilar dışındakiler için prototip sayılabilir. Şu an Türkiye’de bir pazarı yoktur. Kısıtlı miktarda yurtdışından Türkiye’ye giriyor olabilir. Ama son beş senedir, polisin üç beş captagon operasyonu dışında hiç adı geçmiyor.

Etkileri: Amfetaminler vücutta varolan katekolaminler olan adrenalin, noradrenalin ve dopamin etkisine benzer etki yaparlar. Stres veya artmış fiziksel aktivite vücutta bunların salınımını arttırır. Amfetaminler, katekolaminlerin hem sinaptik aralığa direkt salınımı arttırır, hem agonist olarak etki yapar, hem yıkımını zayıf biçimde engeller ( MAO’yi inhibe ederek ), hem de geri alınımı engeller. Bunun sonucu etkisi kokainden çok daha uzun ( 6-8 saat ) bir etki yaratır. Kalp atım sayısını arttırır, tansiyonu yükseltir, dişleri kenetler gıcırdatır, gözbebeklerini büyütür, nefes almak kolaylaşır, uykusuzluk ve iştahsızlık yaratır. Tüm psikolojik etkisini beyinde çok kuvvetli bir uyarıcı olmasına borçludur. Huzursuzluk, yerinde durmama, öfori, kontrolsüz hareketler, baş dönmesi, kendine güven, uyanıklık, tedirginlik, insiyatifi kendi elinde hissetme ve konuşmada artış başlıca psikolojik etkileridir.

Klinikte Kullanımı: Şu an Türkiye’de Ritalin dışında hiçbir uyarıcı kullanılmamaktadır. Ritalin ise kırmızı reçeteyle ADHD ( Dikkat eksikliğiyle ilgili bir çocuk hastaliği ) ve narkolepsi hastalari için yazılıyor. Ritalin'in A.B.D’de kullanımı son yıllarda artmıştir. A.B.D’de reçeteyle metamfetamin de verilmektedir. Onun dışında spor karşılaşmalarında en sık rastlanan doping maddelerinden birisidir.

Üretim, Yan Etkiler, Bağımlık Potansiyeli: Bu maddelerin tümü olduğu gibi sentetiktir. Tabi bir maddenin doğal olması onu zararsız yapmayacağı gibi, sentetik olması da daha zararlı bir hale getirmez. Ama bu maddeleri yasadışı labaratuarlarda ürettikleri ve içine kırmak için neler koydukları bilinmediği için sağlığı tehdit edebilir. Bunun dışında üretimi oldukça basit olup, orta düzeyde bir kimyager bir bodrum katında kilolarca metamfetamin üretebilir.

Piyasaya en çok sürülen türü metamfetamindir. Metamfetaminin psikolojik etkileri aynı fiziksel etkilere kıyasla amfetaminden 2 ila 4 kat daha kuvvetlidir. Haliyle daha güçlü bağımlılık oluşturur. Amfetamin, nikotin ve kokainle birlikte en hızlı ve en güçlü psikolojik bağımlılık oluşturan üç maddeden biridir. İlk alışta bağımlılık oluşturabilir. Fiziksel bırakma sendromu oluşturmaz, ama sürekli amfetamin kullanan birisi bıraktığında depodan yediği enerjiye vücuduna katabilmek için uzun bir süre yataktan çıkamaz, derin depresyona girer, intihar fikirleri şekillenir.

Uyarıcılarda ne kadar yukarı çıkarsanız ( doz ve süreklilik ) o kadar kötü çakılırsınız. Amfetamin yapılış biçimine göre kristal, mat buz, toz halde olabilir. Ağızdan, burundan veya damardan alınabilir. Damardan alınımı en hızlı öforiyi oluşturur ama etki zamanı oldukça kısadır. Kullanıcılar, vuruşdan hemen sonraki 1-2 dakika süren rush ( orgazm benzer bir hissi ) için kullanırlar. Amfetamin eroin veya diğer opyatlarla karıştırılıp vurulabilir. Amfetamin kullananlar,  bingeler halinde, yani 24-72 saate kadar, belki 4-5 gün boyunca yemeden içmeden uyumadan bunu alarak yaşayabilirler. Sterotipik davranışlar belirginleşir.

Amfetaminlerin uzun süreli kullanımı, paranoid şizofreniden benzersiz bir tablo oluşturur. Ama bu tablo 10-15 gün sonra geçer. Beyinde dopamin almaçlarını geri dönüşümsüz yok ederler. Bağımlılığının tedavisi son derece güçtür. Yeni zamanlarda dans klüplerinde veya uzun süren dans festivallerinde, bol kullanılan, XTC’den ucuz ve oldukça saf halinde piyasaya çıkmıştır. ABD’de kullanımı 70 sonları piyasada kokainin popülerleşmesiyle 90’lara kadar ortalıkta çok gözükmemiş, 90’lardan sonra genel bir artışa geçmiştir. ABD’de lise son öğrncilerinin %13’ü bu maddeleri hayatında bir kez denemişlerdir. sentetik maddelerdir. Piyasada fakir kokaini gibi bir isim almıştır. ( Avrupa’da ortalama gramı 10$ civarında, kokainin ise $80 )

uyarıcılar Efedrin Fenilpropanolamin  Cathine 
U4Euh (ice) Kokain Antidepresanlar Kafein ve Teofili Nikotin
1