ANATOMİ

DOKULAR ;

            Bazı görevleri üstlenmiş özel nitelikleri olan hücre topluluklarına doku denir. Yetişkin bir insanda 4 ana doku vardır. Epitel doku , destek doku , kas doku , sinir doku.

 

A)                             EPİTEL DOKU ; örtü ve salgı sistemi dokusudur. Epitel dokunun altında bağ doku bulunur bu iki dokunun arasındaki zara “bazal membran” denir. Epitel dokunun 4 fonksiyonu vardır.

1.      Koruma fonksiyonu ; Derinin vücudu dış etkilerden koruması

2.      Salgı fonksiyonu ; Hücrenin salgı fonksiyonlarını yerine getirir ( terleme)

3.      Emme fonksiyonu ; Besinlerin barsaklarda emilimini sağlar.

4.      Duyu fonksiyonu ; duyu organlarında Epitel dokular vardır.

B)                             DESTEK DOKU ; Vücutta diğer dokular ve organlar arasında bağ sağlayan dokulara denir.

C)                            KEMİK DOKU ; Organik ve inorganik olarak iki maddeden oluşur. Kemik hücrelerine osteosit denir. Kemik dokuda eklemler hariç tamamı periost denen zar ile çevrilidir. Bu zar kemiğin beslenmesi ve tamirinde görevlidir.

D)                            KAS DOKU ; Vücuda kasılma ve gevşeme hareketlerini yaptıran dokudur.

E)                             SİNİR DOKU ; Sinir sistemini meydana getiren doku.

 

ZARLAR ;

1)     MÜKÖZ ZARLAR ; Yüzeyleri tek katlı yada çok katlı örtü epiteli ve bağdoku hücrelerinden oluşan zarlardır. Başlıca görevleri ;

·        Organları çevreleyerek koruma

·        Salgıları ile sindirim sistemi organlarına yardımcı olma.

·        Salgıları ile bazı organların yüzeyinde kayganlık sağlamak.

2)     SERÖZ ZARLAR ; (Periton , plevra ,perikart)

3)     SYNOVİAL ZARLAR ;

HAREKET SİSTEMİ ; İnsan vücudunu ayak ta tutan ve ona hareket veren bir yapıdır.

                   

KEMİK VE İSKELET ( OSTEOLOGİA)

      Yetişkin bir insanda irili ufaklı 213 kemik vardır. Bunların 29 ‘u başta (14’ü kafa , 14’ü yüz , 1 ‘i dil kemiği) , 25 i göğüste , 33 -34 ‘ü omurgada, 64 ‘ü üst yanlarda ve 61 ‘i alt yanlarda bulunur.

KEMİK BİÇİMLERİ VE ÖZELLİKKLERİ;

·        Uzun kemikler (ossa longa); Kol, ön kol, uyluk ve bacak kemikleri. Uç kısımlarında bulunan taze ve canlı dokuya epifiz , orta kısımlarındakilere de diafiz denir.

·        Yassı kemikler ( ossa plana) ; Kafa , kaburga ve kürek kemikleri.

·        Kısa kemikler (ossa brevia) ; El – ayak bileği ve tarağı kemikleri.

KEMİKLEŞME VE KEMİK GELİŞİMİ;

 Kemikleşme ( ossification) ; Doğum ile başlar 25 yaşında son bulur. Uzun kemiklerde kemikleşme ortadan başlayarak iki yönde gelişir , yassı kemiklerde kemikleşme ; kemiğin orta noktasından başlar ve yayılarak gelişir , kısa kemikler tek bir noktadan başlar.. kemik gelişiminde D vitaminin önemli rolü vardır. D vitamini eksikliğinde çocuklarda raşitizm , büyüklerde ise osteomalasi denen kemik hastalığı yapar.

BAŞ KEMİKLERİ (OS.CARİNİ) ; Baş ve yüz kemikleri olarak ikiye ayrılır.

Kafa kemikleri (os.carinium) ; Kafa kemiklerinin çevrelediği boşluğa “cavum cranii” denir. Kafa boşluğunun çevresinde 4’ü tek 2’si çift olmak üzere 8 kemik vardır. Kafayı oluşturan kemiklerin oluşturduğu dişli eklemlere stura denir.

Tek olanlar ;

-          Alın kemiği (frontale)

-          Kalbur kemik (etmoidale)

-          Temel kemik (sphenoidale)

-          Art kafa kemiği (occipitale)

Çift olanlar ;

    + Duvar kemiği (perietale)

    + Şakak kemik ( temporale)

KAFA KEMİKLERİNİN GELİŞİMİ ; Yeni doğanın kafasında kemikleşme henüz yoktur. Kemik doku yerine kıkırdaktan yapılı olan bıngıldak yapı vardır.

·        Büyük Bıngıldak ( fonticulus majör on frontale) ; Alın kemiği ile her iki duvar kemiği arasındadır.

·        Küçük bıngıldak (f. Majör arka frontale) ; Duvar kemikleri ile art kafa kemikleri arasındadır.

·        Temel bıngıldak ( F.Shenoideus) ; Kafanın her iki yanındadır.

·        Mastoid bıngıldak ( f.mostoidae) ; Art kafa , duvar ,şakak kemiklerinin birleştiği yerlerdedir.

Yüz kemikleri ( splanchnocranium) ; Göz çukuru ile ağız ve burun boşluklarını çevreleyen kemiklere yüz iskeleti denir. Yüz iskeletinde üst çene ve alt çene olmak üzere iki parçadan oluşur. Üst çenede biri tek altısı çift 13 kemik vardır.

Tek olanlar;

-          Sapan kemik (vomer)

Çift olanlar ;

+ Üst çene kemikleri (os. Maxillaris)

+ Damak kemikleri (os.platinum)

+ Elmacık kemikleri ( os.zygomaticum)

+ Tırnaksı kemikler ( os.lacrimale)

+ Burun kemikleri (os. Nasale)

+ Alt boynuzcuk kemikleri (concha nasalis inferior)

                     

GÖVDE KEMİKLERİ ;

A)    OMURGA KEMİKLERİ ( COLUMNA VERTEBRALİS) ;

İskelet eksenini yapan , gövdenin arka ve ortasında bulunan ve omurların üst üste gelmesiyle oluşan kemik sütununa omurga denir. Her omurun birleşmesiyle oluşan boşluğa “canalis vertablaris” denir.

Özeti Hazırlayan:Ufuk Tan Doğan YILDIZ

ANASAYFA

<<< Önceki Sayfa   Sonraki Sayfa >>>

1