ตัวอย่างรายงานโปรแกรมการพัฒนาตน

รายงานโครงการพัฒนาตน 
เรื่อง "การเพิ่มเวลาการอ่านหนังสือและทบทวนบทเรียน"

 (4242440143) และ (4242440161)
ส่ง
ผู้ช่วยศาสตราจารย์วินัย เพชรช่วย
เป็นส่วนหนึ่งของการเรียนวิชา พฤติกรรมมนุษย์กับการพัฒนาตน (2500101)
ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2542
สถาบันราชภัฏส่วนสุนันทา

การศึกษาสำรวจตนเอง
เหตุผลที่เลือกพัฒนาตนในเรื่องนี้   พฤติกรรมเป้าหมายที่กำหนด
วิธีการที่เลือกใช้             วัตถุประสงค์สำคัญ
ระยะเวลาการดำเนินการ                      เงื่อนไขในการควบคุมหรือสนับสนุน
รายงานบันทึกการปฏิบัติการ     ประเมินผลการพัฒนาตนเอง
จะพัฒนาเรื่องใดในอนาคต


การศึกษาสำรวจตนเอง

        ในชีวิตคนเราแต่ละคนย่อมมีความแตกต่างกัน ไม่ว่าจะเป็นนิสัย ความสามารถ ความเป็นอยู่ในชีวิตประจำวัน การดำเนินชีวิต จึงทำให้บุคคลมีความแตกต่างกัน บางครั้งก็ก่อเกิดปัญหาขึ้นในตนเอง บุคคลมีทั้งลักษณะเด่นและด้อยในตัวเอง ในการปรับปรุงแก้ไขนิสัยของตนเอง จำเป็นต้องศึกษาวิเคราะห์ลักษณะของตนเองให้ดี ทั้งลักษณะเด่นและลักษณะด้อย

ปัญหาที่เกิดขึ้นกับตัวเรามักเกี่ยวข้องกับองค์ประกอบที่สำคัญ 5 องค์ประกอบดังนี้

1. การกระทำหรือนิสัยที่เป็นอยู่
2. ความรู้สึกและอารมณ์
3. การขาดทักษะที่จำเป็น
4. กระบวนการคิดที่ไม่ถูกต้อง
5. พลังจิตใต้สำนึกที่เก็บกดไว้

        การศึกษาสำรวจตนเองทำได้หลายวิธี เช่น การสังเกตด้วยตัวเอง ให้เพื่อนหรือผู้ใกล้ชิดสังเกตตัวเรา การศึกษาหาลักษณะเด่น ด้อย เป็นผลดีต่อตนเองอย่างยิ่ง สามารถทำให้เราได้รู้ตัวตนของเราว่าเป็นอย่างไร (ดูตัวอย่างการสำรวจตนเอง..จากตนเองและผู้อื่น)

ข้าพเจ้าได้ศึกษาลักษณะของตนเองโดย 4 วิธี คือ
1. ศึกษาด้วยตนเอง โดยใช้เวลาที่ตนอยู่คนเดียวพิจารณาตัวเอง
2. รับข้อมูลจากสังคมรอบด้าน ในขณะที่เราแสดงพฤติกรรมให้คนอื่นเห็น หรือมีกิจกรรมร่วมกับผู้อื่น
3. การมีปฏิสัมพันธ์กับบุคคลอื่นๆ สังเกตว่าผู้อื่นมีปฏิกิริยาต่อการกระทำของเราอย่างไร
4. เปรียบพฤติกรรมหรือนิสัยของตนเองกับผู้อื่น ในด้านร่างกาย อารมณ์ สังคม และสติปัญญาไหวพริบ

        ข้าพเจ้าแบ่งลักษณะของตนเองเป็น 2 ลักษณะในการสำรวจตนเอง คือ ลักษณะเด่น และ ลักษณะด้อย

        ลักษณะเด่นของข้าพเจ้า คือลักษณะที่ดี ไม่ต้องแก้ไขปรับปรุง ควรรักษาไว้ในตัวเอง พบว่ามีดังนี้

  • เป็นคนมีมนุษย์สัมพันธ์ดี ชอบทักทายผู้อื่นก่อนเสมอ

  • เป็นคนที่ไม่ทำเรื่องเล็กให้เป็นเรื่องใหญ่ ไม่คิดเล็กคิดน้อย

  • ควบคุมอารมณ์โกรธได้ ไม่โกรธง่ายๆ แม้โกรธใครก็ไม่นาน

  • ชอบเล่นกีฬา

  • ชอบคุยเรื่องที่สนุก ไม่น่ากลัวหรือเรื่องเศร้า

  • ไม่ขัดใจผู้อื่น ยอมให้เขาก่อนแล้วค่อยแนะนำภายหลัง

  • ไม่ติดสารเสพติดใดๆ

  • มีจิตใจกว้างขวาง ชอบช่วยเหลือผู้อื่น

  • เป็นคนมีเหตุผล มีจิตใจแจ่มใสตลอดเวลา ทำให้ผู้ใกล้ชิดเป็นสุข

  • รักสัตว์ทุกประเภท ชอบหยอกล้อเล่นกันสัตว์

        ลักษณะด้อยของข้าพเจ้า คือลักษณะที่ไม่ดี เป็นข้อเสียที่ควรปรับปรุงให้มีความถูกต้องเหมาะสม หากคงมีอยู่อาจทำให้เกิดผลเสียแก่ตนเอง พบว่ามีดังนี้

  • ไม่ตั้งใจเรียนและชอบคุยในห้องเรียน ไม่มีสมาธิในการเรียนหนังสือ

  • ไม่ค่อยอ่านหนังสือหรือทบทวนวิชาที่เรียน

  • ไม่เข้าชั้นเรียนหรือขาดเรียนบ่อย

  • ชอบล้อเลียนคนอื่นให้เป็นตัวตลก

  • ใช้เงินเก่ง ไม่ประหยัด

  • ชอบดูทีวีติดต่อเป็นเวลานานๆ

  • เที่ยวกลางคืนจนดึกดื่นบ่อยๆ

  • ใช้เวลาในการเล่นเกมส์นานมาก

  • ชอบอ่านหนังสือการ์ตูน

  • บริหารเวลาไม่ได้ดี                          (BACK)

เหตุผลที่เลือกพัฒนาตนในเรื่องนี้

         จากการศึกษาลักษณะเด่นและด้อยในตัวเองจนพบลักษณะต่างๆ และได้คิดที่จะเลือกลักษณะด้อยหรือข้อเสียมาปรับปรุง เพื่อให้เกิดประโยชน์กับตนเอง จึงเลือกที่จะปรับปรุงหรือพัฒนาตนในเรื่อง "การเพิ่มเวลาการอ่านหนังสือและทบทวนบทเรียน" โดยมีเหตุผลสนับสนุนตัวเอง ดังนี้

1. การอ่านหนังสือเป็นการเพิ่มพูนความรู้ให้แก่ตนเอง
2. เป็นทบทวนบทเรียนไปในตัว
3. ถ้าเลือกปรับปรุงในเรื่องอื่น อาจเสียเวลาและไม่เป็นผลต่อการเรียน
4. หวังว่าจะช่วยปรับปรุงผลการเรียนให้ดีขึ้นได้ด้วย
5. หากฝึกการอ่านหนังสือเป็นนิสัยแล้ว เราอาจเลิกข้อเสียอื่นๆได้ด้วยบ้าง
6. การอ่านหนังสือไม่จำเป็นต้องเฉพาะตำราเรียน หนังสืออื่นก็เพิ่มความรู้ให้เราด้วย

        สรุปว่า การเพิ่มเวลาในการอ่านจะเป็นประโยชน์กับตนเองมากมายหลายด้าน จะนำเราสู่ความสำเร็จในการดำเนินชีวิตประจำวัน ความสำเร็จในการเรียน และสร้างนิสัยที่ดีให้แก่ตัวเอง (BACK)

พฤติกรรมเป้าหมายที่กำหนด

            การกำหนดเป้าหมายไว้ก็เพื่อจะได้ตรวจสอบผลการพัฒนาในแต่ระยะ ว่าได้ผลเพียงใด โดยพิจารณาจากการใช้เวลาอ่านหนังสือในปัจจุบัน ซึ่งไม่ถึง 1 ชั่วโมงในแต่ละวัน จึงกำหนดเป้าหมายเป็นระยะ ดังนี้

เป้าหมายสุดท้ายเมื่อสิ้นสุดการพัฒนาตนในสัปดาห์ที่ 8 จะอ่านหนังสือและทบทวนบทเรียนวันละ 2 ชั่วโมง 30 นาที

เป้าหมายแต่ละสัปดาห์ คือ

สัปดาห์ที่ 1 อ่านหนังสือวันละ 1 ชั่วโมง
สัปดาห์ที่ 2 อ่านหนังสือวันละ 1 ชั่วโมง 20 นาที
สัปดาห์ที่ 3 อ่านหนังสือวันละ 1 ชั่วโมง 40 นาที
สัปดาห์ที่ 4 อ่านหนังสือวันละ 2 ชั่วโมง
สัปดาห์ที่ 5 อ่านหนังสือวันละ 2 ชั่วโมง
สัปดาห์ที่ 6 อ่านหนังสือวันละ 2 ชั่วโมง 20 นาที
สัปดาห์ที่ 7 อ่านหนังสือวันละ 2 ชั่วโมง 20 นาที
สัปดาห์ที่ 8 อ่านหนังสือวันละ 2 ชั่วโมง 30 นาที

และเมื่อสิ้นสุดสัปดาห์ที่ 8 จะยังคงปฏิบัติต่อไปเพื่อฝึกเป็นนิสัยที่ดี เวลา 8 สัปดาห ์เป็นเวลานานพอ ที่จะสร้างนิสัยรักการอ่านให้แก่ตนเองได้    (BACK)

 วิธีการที่เลือกใช้ในการพัฒนาตน

        วิธีการที่เลือกใช้ในครั้งนี้ ได้แก่

1. ทำสัญญากับตนเองว่าจะต้องทำให้ได้ตามเป้าหมายทุกระยะ โดยกำหนดว่าจะเริ่มอ่านหนังสือตั้งแต่เวลา 21.30 น.เป็นต้นไป
2. เรียนให้ผู้ปกครองทราบแผนปฏิบัติตามโปรแกรมการพัฒนาตนครั้งนี้ เพื่อจะได้คอยสังเกตติดตามและช่วยประเมินผลด้วย
3. ควบคุมสภาพแวดล้อมให้เหมาะสมกับการอ่านหนังสือ
4. ให้รางวัลตัวเองเมื่อปฏิบัติได้ตามเป้าหมายในแต่ละระยะ และงดรางวัลถ้าทำไม่ได้

วัตถุประสงค์สำคัญ

1. มีแนวคิดว่าถ้าเราสามารถควบคุมเวลาในการอ่านหนังสือ และทบทวนบทเรียนได้ตามตารางเวลาและเป้าหมายที่กำหนด น่าจะทำให้คะแนนในการสอบวิชาต่างๆ ดีขึ้นกว่าเดิม เพราะการไม่ค่อยได้อ่านหนังสือทบทวน แล้วไปอ่านเอาเมื่อใกล้วันสอบ ทำให้ได้คะแนนไม่ดีนักในเทอมก่อนๆ
2. ต้องการสร้างนิสัยรักการอ่านให้มากขึ้น  (BACK)

ระยะเวลาการดำเนินการ

ระยะเวลาดำเนินการ 8 สัปดาห์ หรือ 56 วัน เริ่มตั้งแต่ วันที่ 27 พฤศจิกายน พ.ศ. 2542 ถึง วันที่ 21 มกราคม พ.ศ.2543

เงื่อนไขในการควบคุมหรือสนับสนุนการพัฒนาตน

        1. เกี่ยวกับตนเอง

        2. บุคคลที่เกี่ยวข้อง

        3. การจัดการกับสภาพแวดล้อมในการอ่าน

        4. การกำหนดรางวัลให้ตนเองเมื่อปฏิบัติได้ตามเป้าหมายในแต่ละระยะ

สัปดาห์ที่ 1    ถ้าทำได้เกิน 3 วัน    ไปดูภาพยนตร์ 1 เรื่อง
สัปดาห์ที 2    ถ้าทำได้เกิน 3 วัน    ไปดูภาพยนตร์ 1 เรื่อง
สัปดาห์ที่ 3    ถ้าทำได้เกิน 4 วัน    ซื้อรองเท้าผ้าใบให้ตนเอง 1 คู่
สัปดาห์ที่ 4    ถ้าทำได้เกิน 5 วัน    ซื้อเสื้อให้ตัวเอง 1 ตัว
สัปดาห์ที่ 5    ถ้าทำได้เกิน 5 วัน    พี่จะซื้อตุ๊กตาให้ 1 ตัว
สัปดาห์ที่ 6    ถ้าทำได้ถึง 6 วัน      จะไปเที่ยวพักผ่อนนอกเมือง
สัปดาห์ที่ 7    ถ้าทำได้ถึง 6 วัน      จะไปเที่ยวพักผ่อนนอกเมือง
สัปดาห์ที่ 8    ถ้าทำได้ถึง 6 วัน      จะไปเที่ยวบางแสนหรือพัทยา  (BACK)

รายละเอียดการปฏิบัติการ ทุกครั้งแยกเป็นรายสัปดาห์

            นักศึกษาต้องเขียนรายงานตามที่ได้ปฏิบัติจริง สัปดาห์ละกี่ครั้ง ต้องรายงานทุกครั้งตามรูปแบบการรายงาน คือ วิธีการที่ปฏิบัติ  ผลเป็นอย่างไร มีความคิดหรือความรู้สึกที่เกิดขึ้นระหว่างการปฏิบัติหรือหลังการปฏิบัติแต่ละครั้งอย่างไร
 

 


1