NE YENİR?
Kaşarı ve balının yanı
sıra,
Kars zengin ve renkli bir mutfağa sahiptir.
Yöreye özgü belli
başlı yemekler; umaç helvası, elma dolması, hörre (un)
çorbası, evelik adlı bitkiden yapılan evelik aşı, ekmek
üzerine kızgın yağ ve
yoğurt dökülerek yapılan ekmek aşı, pişi, kuymak, hengel
(mantı), yarma
buğdaydan yapılan haşıl, bozbaş, kemikli ve parça etten yapılan
ve bir çeşit
çorba olan piti, sultani üzümle yapılan pilav ve Kars
böreğidir. rı ve balının
yanı sıra, Kars zengin ve renkli bir mutfağa sahiptir.
GAGALA :
Normal hamur mayalanır bir süre bekletilir Daha sonra bir
miktar hamur (Künde) ortası delinerek elips biçimde
şekillendirilir. Yağlanmış
tavaya 5-6 tane dizilen gagalalarin üzerine yumurta sarisi
sürülerek fırına
verilir. Köyde ise ocak (Şömine) üstüne dört
adet demir çubuk konur. Bunun
üzerine tepsi konduktan sonra, tepsinin üzerine sac ters
çevrilerek kapatılır.
Ters çevrilmiş diş büken sacın üzerine ise, demir hare
kapatılarak içine tezek
koru konur. Ateşte pişen yiyeceklerin daha leziz olduğunu anımsatarak
afiyet
olsun diyoruz...
FESELLİ:
Hamur mayalanır ve biraz bekletildikten sonra yufka açılarak,
içine
yağ sürülüp kare seklinde içe doğru kapatılır.
Yakılmış ocağın üzerine sac ters
çevrilerek kapatılır. Feselliler sacın üzerine doğrudan
temasla, daha sonra da
ter düz edilerek pişirilir. Oldukça lezizdir. Afiyet
olsun...
KATMER:
Katmer dediğimiz yiyecek bir tür börektir. Normal hamur
mayalanır bir
süre bekletilir. Yöresel değimle; Hamurun ekşimesi;
beklenilir. Daha sonra
hamur, yufka seklinde açılır ve yufkalar beserli
olarak,aralarına yağ sürülmek
kaydıyla rulo yapılır. Ve tepsinin ortadan başlamak kaydıyla, kıvrımlı
olarak
sarılır, tepsi düzeltilir. Üzerine yumurta sarisi
sürülerek fırına verilir.
Köyde ise ocak (Şömine) üstüne dört adet demir
çubuk konur. Bunun üzerine tepsi
konduktan sonra, tepsinin üzerine sac ters çevrilerek
kapatılır. Ters çevrilmiş
diş büken sacın üzerine ise, demir hare kapatılarak
içine tezek koru konur.
KETE : Kete hamuru da katmer gibi normal ekmek hamurudur. Ancak
mayalandıktan
sonra fazla bekletilmez. Hamur yine yufka seklinde açılır. Bu
arada daha
önceden açtığımız yufkanın içine konulmak
üzere, yağda un kavrularak; dediğimiz
kete içi hazırlanır. Hazırlanan bu içten, açılan
yufkanın arasına bir miktar
konur ve yufka oval olarak sıkı ve güzel bir seklide içe
doğru kapatılır.
YUFKA:
Mayalanmış hamurun, yufka seklinde açılarak direk sacın
üzerinde
pişirilmesidir. Ekmek olacakta yenen yufkayı , yağlayarak veya
börek yapacakta
tüketimi mümkündür.
NEZİK
: Hamur su yerine kaymakla yoğrulur. Lezizliğini de zaten ilk
burada kazanır.
Biraz bekletilen hamur, fazla büyük olmamak kaydıyla ve
birazda kalınca yufka
biçiminde açılır. Açılan yufkalar doğrudan ters
çevrilmiş sacın üzerinde, ters
düz edilerek pişirilir. Teflon tavada yapılabilir. Afiyet olsun....
KUYMAK:
Önce bir tavaya kaymak konulur ve işitilir. Daha sonra alabildiği
kadar
Mısır unu (Cadı unu) veya buğday unu konularak sürekli bir
biçimde
karıştırılır. Biraz su dökülerek karıştırılamaya devam
edilir. Ta ki kaymağın
yağı çıkıncaya kadar, yağ çıktığı zaman yenmeye hazırdır.
Afiyet Olsun...
HASUDA :
Hasuda tatlı bir yiyecektir. Önce şerbet hazırlanır. Şerbetin
içine
çok az un atılır ve çırpılır. Daha sonra tavada yağ
işitilir ve içine
hazırladığımız şerbetle un dökülerek karıştırılır. 5-10
dakika böylece ateşte
pişirildikten sonra hazır olan hasuda yenmeye hazırdır. Afiyet olsun...
PİŞİ:
isteğe
göre, süt veya su ile mayalanarak yoğrulan hamur, biraz
bekletildikten sonra,
elle hafif ekmek boyutuna getirilinceye keder çevrilir, yuvarlak
hamur kızgın
yağa atılarak kızarıncaya kadar pişirilir.
MAFİŞ:
Mafişin hamuru da pisi gibi hazırlanır, yalnız mafiş baklava dilimi
olarak
kesilir ve ayni şekilde kızgın yağa atılarak pisirlir.
LOKUM
(LOKMA): Lokumun hamuru da süt veya su ile yoğrulur, fakat
lokmanın hamuru pisi
ve mafişten farklı olarak daha akışkandır. Yemek kası ile bir miktar
alınıp
kızgın yağa atılarak pişirilir. Peynir veya bal, reçel gibi
tatlılarla da
yenebilir.
KESME
ÇORBASI
: Açılan yufka üçe veya dörde
bölünür. Bu parçalar üst üstü
konarak tel
kesilir. Makarna seklinde kesilen parçacıklar kaynamış suya
atılarak pişirilir.
Bu arada ince ve uzun olarak yuvarlatılmış hamurdan
küçük parçalar kesilerek
kızgın yağda kavrulur. Pişen kesme çorbasına bu
parçacıklar atılarak servis
yapılan çorba, yoğurtla oldukça leziz bir tat verir.
HANGEL
(MANTI);HGANGEL; şivesel bir gırtlak sözcüğü
olduğu için, tam olarak
Türkçe yazımı mümkün değildir. Zaten başka bir
dil kuralı veya alfabeyle de
yazım imkanı yoktur. Mantinin hamuru mayasızdır. Hamur hemen yapılır ve
açılır.
Yufka seklinde ince açılan hamur, küçük kareler
biçiminde kesilir. Karelerin
içine küçük et parçacıkları, bazen de
kaz eti parçaları konularak kapatılır. Daha
önceden kaynatılan suya mantılar atılarak pişirilir. Üzerine
soğan, yağ bazen
de salçayla ateşte kavrulmuş sos dökülür.
Sarımsaklı yoğurtta oldukça leziz bir
tat verir. Afiyet olsun...
YAPRAK
MANTI: Yaprak mantinin hamuru da mayasızdır. Hamur hemen yapılır
ve açılır.
Yufka seklinde ince açılan hamur, küçük kareler
biçiminde kesilir. Daha önceden
kaynatılan suya yaprak mantılar atılarak pişirilir. Üzerine soğan,
yağ bazen de
salçayla ateşte kavrulmuş sos dökülür. Sarımsaklı
yoğurtta oldukça leziz bir
tat verir. Afiyet olsun...
HÖRRE :Malzemeler:2.5 yemek kaşığı
tereyağı,3 yemek kaşığı un ,5 su bardağı su,1 tatlı
kaşığı salça,tuz ,karabiber
Hazırlanışı: Bir tencerede 2 kaşık
tereyağı ile un kavrulur. Rengi hafif
pembeleşince yavaş yavaş su ilave edilir. Tuz ve karabiber ile
tatlandırılır.
Sürekli karıştırarak pişirilir. Diğer tarafta yarım kaşık
tereyağında salça
ezilerek kızdırılır. Bu çorbanın üzerine gezdirilir ve
sıcak olarak servis
edilir.
|