"เมืองหนังโนรา อู่นาข้าว พราวน้ำตก แหล่งนกน้ำ
ทะเลสาบงาม เขาอกทะลุ น้ำพุร้อน"
เป็นเมืองอันเก่าแก่โบราณเมืองหนึ่งของภาคใต้
ได้ชื่อว่าเป็นเมืองต้นกำเนิดหนังตะลุงและโนรา พัทลุง จากอดีตจนถึงปัจจุบันมีประวัติความเป็นมาอันยาวนานเกี่ยวเนื่องกับจังหวัดสงขลาทั้งทางด้านภูมิศาสตร์
และประวัติศาสตร์และโยกย้ายชุมชนที่ตั้งเมืองหลายยุคหลายสมัย.
พัทลุง ตั้งอยู่บริเวณฝั่งตะวันตกของทะเลสาปสงขลาห่างจากกรุงเทพประมาณ
846 กม. แบ่งการปกครองออกเป็น 10 อำเภอ กับ 1 กิ่งได้แก่ อำเภอพัทลุง อำเภอควนขนุน อำเภอปากพะยูน อำเภอกงหรา อำ
เภอ ตะโหมด อำเภอเขาชัยสน อำเภอป่าบอน อำเภอบางแก้ว อำเภอศรีบรรพต อำเภอป่าพะยอมและกิ่งอำ
เภอ ศรีนครินทร์
ความเป็นมา
พัทลุงเป็นเมืองเก่าสันนิษฐานว่าตั้งแต่สมัยศรีวิชัย
(พ.ศ. 1200-1400) ตัวเมืองเดิมตั้งอยู่ที่หัวเขาแดงฝั่งตรงข้ามกับเมืองสงขลาในปัจจุบัน ต่อมาได้ย้ายมาตั้งที่บ้านบางแก้ว ซึ่งปัจจุบันมีชื่อว่าตำบลโคกเมือง อยู่
ในท้องที่อำเภอเขาชัยสน
ในสมัยกรุงศรีอยุธยา
พัทลุงมีเรื่องปรากฏในประวัติศาสตร์หลายครั้ง เช่น เมื่อปี พ.ศ. 1927
สมเด็จพระราเมศวรได้ส่งเชลยชาวเชียงใหม่มาไว้ที่เมืองพัทลุง และในปลายสมัยกรุงศรีอยุธยาเมื่อปี พ.ศ. 2291 แผ่นดินสมเด็จพระเจ้าบรมโกศ โปรดให้พระยาราชบังสัน (ตะตา) เป็นผู้สำเร็จราชการเมืองพัทลุง เป็นทำ
นองประเทศราชถวายต้นไม้เงินทอง เป็นเมืองชั้นตรี มีเมืองขึ้น 4 เมืองคือ ปะเหลียน จะนะ เทพาและ
สงขลา
สมัยกรุงธนบุรี
สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีได้โปรดตั้งนายขุนบุตรพระยาราชบังสัน (ตะตา)
ต้นสกุล ณ พัทลุง หรือพระยาพัทลุง ขุนคางเหล็ก เป็นพระยาแก้วเการพพิไชย
ผู้สำเร็จราชการเมืองพัทลุง และในสมัยรัชกาลที่ 1 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ พัทลุงมีฐานะเป็นหัวเมืองชั้นโท พระยาพัทลุงและชาวเมืองได้มีบทบาทใน
การต่อสู้ข้าศึกหลายครั้ง โดยเฉพาะในสงครามเก้าทัพ พ.ศ. 2328-2329 และการปราบกบฏในหัวเมืองมลา
ยู พ.ศ. 2373 และ พ.ศ. 2381
พ.ศ. 2439 เมื่อพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงปฏิรูปการปกครองเป็นแบบเทศาภิบาล
เมืองพัทลุง ซึ่งขณะนั้นตัวเมืองตั้งอยู่ที่ตำบลลำปำถูกจัดให้ขึ้นอยู่กับมณฑลนครศรีธรรมราช
ต่อมาในปี พ.ศ. 2467 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดฯให้ย้ายเมืองมาตั้งที่ตำบลคูหาสวรรค์ในปัจจุบัน
เพื่อความสะดวกในการคมนาคม ต่อมาในปี พ.ศ. 2476 เมื่อยุบเลิกการปกครองแบบมณฑลเทศาภิบาล ทำให้
พัทลุงมีฐานะเป็นจังหวัด
อาณาเขต
| ทิศเหนือ | จดกับ อ.ชะอวด จ.นครศรีธรรมราช และอ.ระโนด จ.สงขลา |
| ทิศใต้ | จดกับ อ.รัตภูมิ อ.ควนเนียง จ.สงขลา และอ.ควนกาหลง จ.สตูล |
| ทิศตะวันออก | จดกับทะเลสาปสงขลา อ.ระโนด กระแสสินธุ์ สทิงพระและสิงหนคร จ.สงขลา |
| ทิศตะวันตก | จดกับเทือกเขาบรรทัด เขต อ.ห้วยยอด นาโย่ง ย่านตาขาวและปะเหลียน จ.ตรัง |
ภูมิอากาศ
สภาพภูมิอากาศโดยทั่วไป
เป็นแบบร้อนชื้น จากกรุงเทพฯ สามารถไปได้
2 เส้นทาง คือ เส้นทางแรก ตามทางหลวงแผ่นดินสายเพชรเกษมหมาย เลข 4
ถึง ชุมพร (สี่แยกปฐมพร) แยกเข้าระนอง-พังงา-กระบี่-ตรัง-พัทลุง ระยะทางประมาณ
1,140 กม. เส้นทางที่ 2 เมื่อมาถึงชุมพร เข้าทางหลวง หมายเลข 41 (เอเชีย)
จนถึง จ.พัทลุง ระยะทางประมาณ 846 กม. รถโดยสารประจำทาง
บริษัท ขนส่ง จำกัด เปิดบริการรถระหว่างกรุงเทพฯ-พัทลุง ทุกวันโทร.
(02)4351199 ,4351200 ,(074)612070 มีขบวนรถไฟสายใต้ผ่านท้องที่
อ.เมือง อ.ควนขนุน อ.เขาชัยสน อ.ปากพะยูน อ.ป่าบอน อ.บางแก้ว รายละเอียดติดต่อสอบถามได้ที่
โทร.(02)2237010, 2237020 หรือ (074)613106