İRTİDAT

 Önce kelime üzerinde duralım. İrtidat Arapça bir kelime olup; ridde'nin türevidir. Reddemek, geri çevirmek ve her işten rücû etmek gibi mânâlara gelir.Istılâhta, iman ettikten sonra, İslâm'dan dönmeye verilen isimdir.2

 

Kur'ân-ı Kerim'de: "Sizden her kim dininden döner ve kâfir olarak ölür ise, işte onların dünya ve âhirette amelleri geçersizdir ve kendileri de cehennem ehlidir. Onlar cehennemin ebedî sakinleridir."3 buyurulmuştur.

 

Mürted ile kâfir arasında çok önemli bir fark vardır. Şöyle ki mürted, İslâm'ın Allahû Teâla (cc) indinde yegâne din olduğunu ve kudsiyetini bildiği halde; dünya menfaati, hırs, hased, kin veya bunun gibi duygularla dinini terketmiştir. Bu duygular, mürtedi müslümanlara karşı muhatap (savaşçı) durumuna getirir. Çünkü irtidatla birlikte sahip olduğu ismet-i şahsiyesini kaybetmiştir4 Gayrımüslim olan kâfir ise davete muhtaçtır. İslâm hakkında doğru bir bilgiye sahip değildir. İbn-i Abidin: "İrtidat eden ve muharip durumuna geçen kimsenin öldürülmesi, dinin muhafazası için zaruridir. Çünkü dinin muhafazası maslahatların en üstünüdür"5 hükmünü zikreder. Hanefî fukahası: "İrtidat eden erkeğin öldürülmesinde, kadının ise hapsedilmesinde müttefiktir. Çünkü kadın muharip (savaşçı) durumunda değildir." Bu noktada şunu hatırlatmakta fayda vardır. Mürted olan erkek derhal öldürülmez; önce irtidat sebebi araştırılıp, şüpheye düştüğü husus izah edilir ve tecdid-i imânâ davet edilir. Bütün bunlardan sonra, durum değişmezse ulû'lemr tarafından öldürülür. Bu cezayı herhangi bir mü'min, kendi şahsî reyiyle yapamaz. Çünkü velâyete tecavüz câiz değildir. Ulû'lemr, bütün ümmetin velâyetine sahiptir.

 

KAYNAKLAR

 

(1) Doç. Numan Abdürrezzak Samarraî, İslâm Fıkhında Mürted'in Tâhi Olduğu Hükümler, İstanbul 1970, stı. 17-1 R.

(2)İbn-i Manzur, Lisanû'I Arab, Beyrut: 1955, c.IV, sh.154.

(3)Bakara sûresi: 217.

(4)İmam-ı Serahsî, el-Mebsut, Beyrut D.İhya Neşri, c.IX, sh.109.

(5)İbn-i Abidin, Ulûdu Resmi'l Müftü (fi Mecmuati'r Resail) İst.1325, e. I, sh.318.

(6)İmam-ı Merginani, el-Hidaye Şerhû Bidayeti'I Mübtedi, Kahire:1965, c. II, sh.164.

(7)İmam-ı Serahsî, a.g.e., c. IX, sh.98.

(8)İmam-ı Serahsî, a.g.e., c. IX, sh.106.