1. COĞRAFİ DURUM

Kütahya İli, Ege Bölgesinin İç Batı Anadolu bölümünde yeralan, İç Anadolu Bölgesi ile Ege Bölgesi arasında bir eşik konumundadır. 38° 70’ ve 39° 80’ kuzey enlemleri ile 29° 00’ ve 30° 30’ doğu boylamları arasında yeralan Kütahya İli 11875 km² lik yüzölçümüyle Türkiye topraklarının %1.5’nu kaplamaktadır. Kütahya İli, kuzeyden ve kuzeybatıdan Bursa’nın İnegöl, Keles ve Orhaneli; kuzeydoğudan Bilecik’in Bozüyük; doğudan Eskişehir’in Merkez ve Seyitgazi; güneydoğudan Afyon’un İhsaniye, Merkez ve Sincanlı; güneyden Uşak’ın Banaz ve Merkez; güneybatıdan Manisa’nın Demirci ve Selendi, batıdan ise Balıkesir’in Dursunbey ve Sındırgı ilçeleri ile çevrilidir. Kütahya İlinde, 579 köy, 37 kasaba ve Merkez İlçe ile beraber 13 ilçe bulunmaktadır. Kasaba ve ilçe belediyelerinin toplam sayısı 50’dir. Kütahya’nın ilçeleri; Merkez, Altıntaş, Aslanapa, Çavdarhisar, Domaniç, Dumlupınar, Emet, Gediz, Hisarcık, Simav, Şaphane, Pazarlar ve Tavşanlı olmaktadır. Genelde toplu yerleşim yapısına sahip olan Kütahya’da 150 adet “köyaltı yerleşim yeri” vardır.1997 Genel Nüfus Sayımına göre 645.077 kişilik nüfusa sahip olan Kütahya İli, ülke genelinde nüfus büyüklüğüne göre yapılan sıralamada 33. sırada yeralmaktadır. Kütahya il nüfusu 1990 yılı Genel Nüfus Sayımına göre (578.020) %11.60’lık bir artış göstermiştir.

i. Tarihi: Eski kaynaklara göre; Kütahya’nın Antik Çağ’daki adı Katiaenion’dur. Ünlü Antik Çağ coğrafyacısı Strabon’a göre bu ad “Kotys’in Kenti” anlamına gelmektedir. Kotiaeion adı temel sözcük aynı kalmak şartı ile, farklı dönem ve yazılışlara göre “Kotiaion”, “Cotyaeum” ve “Cotyaium” olarak da kullanılmıştır. Kuruluş tarihi kesin olarak bilinmemekle beraber, ilin tarihi MÖ VI. yüzyıla dayanmaktadır. İl toprakları içinde yerleşen en eski halk Frigler’dir. MÖ 1200 yıllarında, Anadoluya gelen Frigler, Hitit İmparatorluğu’nun topraklarına girdiler. MÖ 676’da Kimmerler Frigya Kralı III. Midas’ı bozguna uğratarak, Kütahya ve çevresine egemen oldular. Alyattes’in Lidya kralı olduğu dönemde Kimmer egemenliği yerine Lidya egemenliği başladı. MÖ 546’da Persler Lidya ordusunu yenilgiye uğratarak Anadoluyu istila etti. MÖ 133’de Roma yönetimine giren Kütahya, Roma’nın Asya Eyaleti sınırları içine girdi ve “piskoposluk merkezi” haline getirildi. 1071’de Malazgirt Savaşında Alparslan’a yenilen Bizans İmparatoru Roman Diogenes’de tutsaklık dönüşü Kütahya’ya getirildi ve gözleri kör edildi. 1078’de Anadolu Selçuklu Devletini kuran Kutalmışoğlu Süleyman Şah, Kütahya’yı da ele geçirdi. 1277’de III. Gıyaseddin Keyhusrev Kütahya yöresini Germiyanoğlu’na verdi. Germiyanoğulları ise Devlet Hatun’un çeyizi olarak Kütahya’yı Osmanlı’lara verdiler. 1402 Ankara Savaşında Yıldırım Beyazıt’ı ağır bir yenilgiye uğratan Timur, Kütahya’yı alarak Yakup Beye verdi. Kütahya daha sonra tekrar Osmanlı’lara geçti ve “sancak merkezi” oldu. Sultan II. Beyazıt döneminde Şah İsmail yanlısı Şahkulu Kütahya’da ayaklandı. 1511’de bastırıldı. 19. yüzyılda Osmanlı Devletine başkaldıran Mısır Valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa’nın oğlu Kütahya’yı işgal etti. Sultan Mahmut ile imzalanan Kütahya anlaşması ile Mısır güçleri Kütahya’yı terk etti. Avrupa’da 1848 ihtilalleri sırasında, Macar ulusal hareketi Avusturya ve Rusya tarafından bastırılınca, hareketin önde gelenleri 1849 yılında Osmanlı Devleti tarafından Kütahya yöresine yerleştirildiler ve 1851 yılına kadar burada kaldılar.1867’de Hüdavendigar Vilayetine bağlı bir sancak merkezi olan Kütahya, II. Meşrutiyetten sonra bağımsız bir sancak oldu. Milli mücadele yıllarında, Kütahya 17 Temmuz 1921 tarihinde Yunanlılar tarafından işgal edildi. Büyük taarruz’a kadar işgal altında kalan Kütahya 30 Ağustos 1922’de düşman işgalinden kurtarıldı. Kütahya 8 Ekim 1923’de Vilayet durumuna getirildi.

ii. İklimi: Kütahya İli, Ege bölgesinde yeralmasına rağmen iklimi, Ege ikliminden çok farklıdır. Bunun nedeni deniz seviyesinden 969 m yüksekte ve denizden oldukça uzakta bulunmasıdır. Bu nedenle iklimi, daha ziyade İç Anadolu iklimine yakınlık gösterir. İlde yıllık sıcaklık ortalaması 10.5° C’dir. En sıcak aylar 20.4° C ve 20.2° C ile Temmuz ve Ağustos, en soğuk aylar ise 0.2° C ve 1.6° C ile Ocak ve Şubat aylarıdır. Ortalama güneşlenme süresi 5.7 saat/gün ve en yüksek güneşlenme süresi 9.9 saat/gün ile Temmuz ayındadır. Güneş ışınları şiddetinin yıllık ortalaması 358.34 cal/cm² dir. Kütahya İlinde ortalama yıllık yağış toplamı 582.93 mm’dir. En fazla yağış 86.59 ve 76.57 mm ile Aralık ve Ocak aylarında, en az yağış ise 13.86 ve 20.16 mm ile Temmuz ve Ağustos aylarında düşmektedir. İlde bağıl nem yıllık ortalaması %70 olup, yaz ayları en düşük değere inmektedir. Kütahya’da yıllık ortalama rüzgar hızı 1.6 m/s olup, hakim rüzgar kuzeybatı istikametindedir. En kuvvetli rüzgar hızı 24.8 m/s ile kuzeybatı rüzgarı (lodos) olmaktadır.

iii. Coğrafik Özellikleri: Kütahya İli coğrafik bakımdan, Ege ve Marmara Bölgesinden çok İç Anadolu Bölgesine benzemektedir. Ancak ildeki dağlar, İç Anadolu Bölgesinden farklı olarak tek tek kütleler şeklinde değil, diziler halinde bulunmaktadır. İl topraklarının %57.5’ni dağlar, %31.5’ni platolar ve %11.0’ni ovalar oluşturmaktadır. İldeki önemli dağlar aşağıda açıklanmıştır :

Akdağ: Simav grabeni’nin kuzeybatısında yeralan kütle, Simav çöküntü oluğunun tabanından 1300 m yüksekliktedir. Kuzeydoğu-güneybatı doğrultusunda uzanan Akdağ’ın en yüksek noktası 2089 m’dir. Dağın kuzey kesimlerinde yükselti azalır. Bu kesim akarsularla derin bir biçimde yarılmış bir yayla görünümündedir. Dağın doğu ve güney kesimleri daha yüksek olup, yine akarsularla parçalanmış durumdadır. Bu yamaçlarda yükselti kademeli olarak düşer ve kademeler Simav çöküntü oluğu’na doğru eğimlidir.

Eğrigöz Dağı: Dağın güney uzantılarını oluşturan Katran ve Gölcük Dağları Simav çöküntü oluğunu, kuzey-güney doğrultusunda uzanan Emet çöküntü oluğundan ayırır. Akdağ kütlesinde Kocadere Vadisiyle ayrılan kütlenin doruğu 2181 m’ye ulaşmaktadır. Kuzey-güney doğrultusunda olan Akdağ’ın kuzeyden güneye doğru, özellikle Simav çöküntü oluğuna dönük olan, batı ve güney-batı yamaçları derin vadilerle parçalanmıştır. Eğrigöz Dağı akarsularca derince yarılmış yanlarıyla bir plato özelliği gösterir.

Yellice Dağı: Merkez ilçenin hemen güneyinden geçen fay çizgisinin gerisinde 1100 m ortalama yükseltili dar plato alanının kıyısında yükselir. Dağın en yüksek noktası İncebel Tepesi’dir (1764 m). Genel görünümü ile üst kesimi hayli düz olan Yellice kütlesinin üzerinde doğu-batı doğrultusunda dizilmiş bir takım tepeler mevcuttur. Bunlar İncebel Tepesi’nin doğusundaki İminicik Tepesi (1699 m), batısındaki Bakırtepe (1758 m) dir.

Gümüşdağ: Yellice Dağ’ından bir plato alanını oluşturduğu boyun noktası ile ayrılan Gümüşdağ’ın en yüksek noktası Nalbant Tepesi’dir (1872 m). Dağ’ın diğer önemli yükseltileri Karlıktepe (1890 m), Arapdede Tepesi (1872 m), Çayırgöztepe (1796 m), Almaalan Tepe (1731 m) ve Çalkıran Tepe (1762 m) dir. Doğu-batı doğrultusunda sıralanan bu tepeler, Kirazlı Köyü doğrultusundan başlayarak daha alçak 2. bir tepeler dizisi ile güneydoğu-kuzeybatı doğrultusunda uzanır. Böylece, Gümüşdağ kütlesinin asıl yönü olan kuzeybatı-güneydoğu doğrultusu ortaya çıkar. İkinci diziyi oluşturan bu tepelerin başlıcaları Gölgeliktepe (1760 m) Çatalçamtepe (1758 m),Böğülcektepe (1749 m) ve Oyuktepe (1774 m) dir.

Yeşildağ: Kütahya, Köprüören ve Tavşanlı Ova’larının kuzeyindeki en önemli yükselti Yeşildağ kütlesidir. Bu dağ’ın yükseltisi, Tepelcetepe 1533 m dir. Diğer önemli tepeler doğudan batıya doğru; Sarıtaştepe (1346 m), Çıplaktepe (1430 m), Kocaeyrektepe(1426 m) ve Küçükhasantepe (1342 m) dir. Yeşildağ batıya doğru yükseltisi daha az, tepelik bir alana dönüşür. Yeşildağ kütlesi, Porsuk Çayı’nın kuzey ve güneyden gelen kollarınca parçalanmıştır. Kuzey yamacında bu parçalanma daha belirgindir.

Türkmen Dağı: İlin doğu kesiminde olan Türkmen Dağ’ının en yüksek noktası 1826 m dir. Kütlede kuzey-güney doğrultusunda dizilen tepelerin en önemlileri; Tekketepe (1429 m), Kocataştepe (1519 m), Tokmaklıtepe (1395 m), Sansartepe (1669 m), Kalegüneytepe (1693 m), Damlakale Tepesi (1631 m), Deliksınırtepe (1694 m), Yongalıgeyik Tepesi (1682 m), Ardıçlıktepe (1673 m) ve Kızılsivritepe’dir.

Simav Dağları: Simav grabe’nini güneyden sınırlayan bu dağlar, Saruhan-Menteşe eski kütlesinin kuzeyindedir. Bu dağların batı kesimleri Sındırgı’ya kadar uzanmakta ve burada Demirci Dağları adını almaktadır. Simav Dağları, kütlesel ve yüksek görünümdedir. Dağın Simav çöküntü alanının tabanına göre yükseltisi 800 m’yi bulur. Simav Dağlarının doruğu olan Ziyaret Tepesi (1800 m) bu kesimdedir. Eteklerinde çöküntü alanına adını veren Simav İlçesi kurulmuştur. Simav kütlesinin yükseltisi doğudan batıya ve kuzeyden güneye doğru azalır. Bu eğimlere uyan akarsular kuzey yönünde akar. Simav Drenaj Kanalı ve Simav Çayını besleyen bu akarsular dar ve derin vadiler açmıştır.

Muratdağı: Kütahya İlinin güneyinde, Gediz ve Altıntaş İlçeleri ile Uşak İli arasında doğu-batı yönünde uzanır. İlin en yüksek dağıdır (2309 m). İlin önemli kaplıcalarından olan Muratdağı Kaplıcaları dağın batı yamaçlarında ve 1550-1570 m yüksekliklerinde bulunmaktadır.

Kütahya İli toprakları, çok sayıda akarsu vadisiyle parçalanmıştır. İl alanının %11’ni kaplayan ovalar ise geniş tabanlı çöküntü alanları özelliğindedir. Ovalar; Porsuk Çayı Vadisi, Kocasu Vadisi v e Simav Çayı Vadisi içinde değerlendirilebilir.

Porsuk Çayı Vadisi:

Kütahya Ovası: İlin kuzeydoğusunda geniş bir çöküntü alanının tabanında yeralan ova, 93 km² lik bir alan kaplamakta olup, deniz seviyesinden yüksekliği 930 m’dir. Yer yer genişleyen ve daralan Kütahya Ovasının en geniş yeri Merkez İlçenin yeraldığı Plato kıyısı ve Porsuk çayının ova dışına çıktığı kesim arası olup, yaklaşık 5.5 km’dir. Doğuya doğru gittikçe daralan ovanın genişliği İkizhöyük ve Siner Köyleri arasında 1 km’ye iner. Ova ve çevresinde geçim kaynağı tahıl tarımı ve bir ölçüde hayvancılıktır. Ova ve çevresi yağış rejimi ve kurak dönem süresi açısından Marmara Bölgesi, bitki örtüsü bakımından ise Ege, Marmara ve İç Anadolu Bölgesi özelliklerini taşır.

Yoncalı Ovası: Kütahya Ovası’ndan alçak tepelerle ayrılan Yoncalı Ovasının ortalama yükseltisi 1000 m’dir. Ovadaki sıcak su kaynakları, orta kesimlerdeki kuzey ve güney doğrultulu kırık hat boyunca sıralanmıştır. Ova düzlüğü, Felent Çayı ve kolları tarafından önce doğu-batı, sonra kuzey-güney doğrultusunda aşındırılmıştır.

Köprüören Ovası: Kütahya Ovası’nın kuzeybatısında ve yine bu ova gibi kuzeydoğu-güneybatı doğrultusunda uzanan, buna karşılık daha küçük ve genişliği ile uzunluğu arasındaki fark daha az olan (uzunluğu 6 km, genişliği 4 km) Köprüören Ovası’nın yükseltisi 1000 m civarındadır. Felent Çayı ile sulanan ova, çayın güneyden gelen kollarının oluşturduğu birikinti konileri nedeniyle kuzeye doğru hafifçe meyillidir.

Aslanapa ve Altıntaş Ovaları: Porsuk Çayı tarafından sulanan bu ovalar, kuzeybatı-güneydoğu doğrultusunda uzanır. Aslanapa ve Altıntaş Ovaları geniş bir çöküntü alanının tabanında gelişmiştir. Altıntaş ovasının ortasını kaplayan bataklık sonradan kurutulmuştur.

Kocasu Vadisi:

Tavşanlı Ovası: Kütahya’nın kuzeyindeki Tavşanlı Ovası Köprüören ve Kütahya Ovalarından daha alçaktır. Ovanın denizden yüksekliği 840 m’dir. Akarsu ağının sıklığı, Tavşanlı Ovası’nın doğu kesiminin fazla girintili çıkıntılı olmasına yol açmıştır.

Örencik Ovası: İlin orta kesimindeki bir çöküntü alanına yayılan bu ova, Aslanapa Ovası’ndan bir eşikle ayrılır. Kuzeydoğu-güneybatı doğrultusunda uzanan bu ovadan Kocasu kaynaklanır.

Simav Çayı Vadisi:

Simav Ovası: Kütahya’nın güneybatısında yeralan Simav Ovası bir çöküntü alanının tabanında oluşmuştur. Ova; kuzeyden Akdağ, doğudan Eğrigöz, güneyden ise Simav Dağları ile çevrilidir. Uzunluğu 90 km olan ovanın Çaysimav-Kalkan Köyleri arasındaki uzunluğu 15.5 km, bu kesimdeki genişliği ise 8.5-9 km’yi bulmaktadır. Ovanın en dar yeri 3 km ile Yeşilköy-Gökçeler Köyü arasındadır. Yükseltisi yaklaşık 800 m olan Simav Ovası’nın en çukur kesimini Simav Gölünün tabanı oluşturur.

iv. Akarsular: Kütahya İl alanı Susurluk, Sakarya ve Gediz Havzalarında kalmaktadır. Su toplama alanı 22.399 km² olan Susurluk Havzası’nın yıllık ortalama su hacmi 4.16 milyar m³ dür. 529.455 ha ovalık alanı bulunan Susurluk Havza’sında sulanabilecek alan miktarı 396.073 ha’dır. Su toplama alanı 58.160 km² olan Sakarya Havzası’nın yıllık ortalama su hacmi 4.09 milyar m³ tür. Havza’nın ovalık alanı 2.075.100 ha civarındadır. Gediz Havza’sının su toplama alanı 18.000 km², yıllık ortalama su hacmi 2.22 milyar m³ tür. 521.172 ha ovalık alan bulunan havzada 386.013 ha sulanabilecek alan bulunmaktadır. İldeki önemli akarsular aşağıda açıklanmıştır.

Felent Çayı: Köprüören Havza’sının kuzeybatısından Şahmelek yöresinde doğar, Enne Baraj Gölüne ulaşır. Daha sonra Kütahya’nın kuzeyinden Porsuk Çayına ulaşır. Uzunluğu 35 km, ortalama debisi 0.56 m³/s’dir.

Porsuk Çayı: Porsuk Ovası’nın en önemli akarsuyu Porsuk Çayı’dır. Havza dışından doğan ve Çat Tepenin güneyinde havzaya giren Porsuk Çay’ı havza dahilinde Güvezdere, Çaydere ve Değirmendere’yi alarak Porsuk Baraj Gölü sahasına ulaşır. Porsuk Barajından çıktıktan sonra Kargın Deresi, Uludere ve Musaözü Derelerini alarak havzayı terk eder. Kuzeybatıda bulunan Koca Dere, Güvernaz Dere ve Kapaklı Dere, Yeni Köy’de birleşir ve Baraj Gölü sahasına girer.

Murat Çayı (Oysu): Murat Dağı’nın kuzeyinden doğar. Gediz Çayı’na ulaşır. Uzunluğu 35 km, ortalama debisi 2.5 m³/s’dir.

Kurey?ler Deresi: Yellice Dağı’nın batı eteklerinden doğan küçük debili kaynaklardan oluşur. Kuzeyden gelen Mantarlık, Kuruçayır, Oluklu, Eyrek ve Güvem Derelerini içine alarak, Kureyşler Köyüne ulaşır. Bu noktadan sonra Çukurcaadaköy boğazından Altıntaş Ovasına ulaşır. Debisi 0.178 m³/s’dir.

Kokar Çay: Dumlupınar İlçesi civarından başlar, Kızılca, Selkisaray ve Yıldırım Kemal İstasyonuna kadar batı-doğu yönünde akar. Daha sonra yön değiştirerek güneyden kuzeye akmaya başlar ve Beşkarış köyünden ovaya ulaşır. Debisi 0.423 m³/s’dir.

Av?ar Deresi: Alıören Köyünün 3 km güneyindeki Karapınar ve Gökpınar kaynaklarından doğar. Çalköy’ün doğusunda ani bir dirsek çizerek kuzeye doğru akmaya başlar. Bu noktada Çatlak Deresi ismini alır, Karakaya ve Ürkmez Dere ile birleşerek Avşar Deresi ismini alır. Genişler Köyü ve Altıntaş İlçesinin 2 km kuzeybatısından Altıntaş Ovasına ulaşır. Debisi 0.026 m³/s’dir.

Gediz Çayı: Akkaya Köyü civarından doğar ve Akyarmadenoğlu ve Dereoğlu Dereleri ile birleşerek Ege Denizine ulaşır. İl sınırları içersindeki uzunluğu 45 km, ortalama debisi 82.5 m³/s’dir.

Emet Çayı: Saruhanlar ve Aşıkpaşa Köyleri yakınındaki kaynaklardan oluşup Kocadere adını alır. Doğanyakası Deresi ile Kayaköy altında birleşip Emet Çayı adını alır. Hisarcık, Emet İlçelerinden geçerek Uluçam Köyü yakınlarından il topraklarını terkeder. Uzunluğu 90 km, ortalama debisi 130 m3/s’dir.

Bedir Deresi: Bedir Deresi güneybatı-kuzeydoğu yönünde akar. Yenisusuz’un 1 km kuzeyinden Çavdarhisar’dan geçerek, Zobu’nun 1 km güneydoğusundan akar. Barağı Deresi, İmam Deresi ve Çat Deresi ile birleşir. Ortalama debisi 0.178 m³/s’dir.

Tavşanlı Çayı: Esatlar Köyü yakınındaki kaynaklardan doğar. Gökler köyünün 2 km batısında Bedir Deresi ile birleşir, buradan kuzeye doğru akarak Tavşanlı Ovasına ulaşır. İl sınırları içindeki uzunluğu 65 km, ortalama debisi 8 m³/s’dir.

Simav Çayı: Gökçeler ve Muradınlar Köylerinin güneyinde Kalkan Çayının bittiği yerden başlar, Beciler Köyünden sonra il sınırlarını terkeder. İl sınırları içindeki uzunluğu 40 km, ortalama debisi ise 68 m³/s’dir.

Hamzabey Çayı (Kocaçay): Naşa Kasabasının 5 km güneyinden doğar. Bedirler Köyü yakınlarında il sınırını terkeder, daha sonra Emet Çayı’na dökülür. Uzunluğu 45 km, ortalama debisi 31.46 m³/s’dir.

v. Baraj ve Göletler: İldeki tek doğal göl olan Simav Gölü DSİ’nce 1967 yılında sahada açılan drenaj kanalları ile kurutulmuş olup, göl alanındaki 5 km² lik araziler, Toprak ve Tarım Reform Müdürlüğünce, çevredeki köy halkına kiraya verilerek ziraat yapılması sağlanmıştır. İldeki baraj ve göletler ise aşağıdaki çizelgelerde verilmiştir.

Çizelge 1. DSİ’nce Yapılan Faal Baraj ve Göletler.

Çizelge 2. DSİ’nce Yapılmakta Olan Baraj ve Göletler.

Çizelge 3. DSİ’nce Plan ve Proje Aşamasında Olan Baraj ve Göletler.

Çizelge 4. Köy Hizmetleri’nce Yapılan Faal Göletler.

Çizelge 5. Köy Hizmetleri’nce Yapılmakta Olan Göletler.

Çizelge 6. Köy Hizmetleri’nce Plan ve Proje Aşamasında Olan Göletler.

Kütahya İli coğrafik bakımdan, Ege ve Marmara Bölgesinden çok İç Anadolu Bölgesine benzemektedir. Ancak ildeki dağlar, İç Anadolu Bölgesinden farklı olarak tek tek kütleler şeklinde değil, diziler halinde bulunmaktadır. İl topraklarının %57.5’ni dağlar, %31.5’ni platolar ve %11.0’ni ovalar oluşturmaktadır. İldeki önemli dağlar Akdağ, Eğrigöz Dağı, Yellice Dağı, Gümüşdağı, Yeşildağ, Türkmen Dağı, Simav Dağları, Murat dağıdır ^(1,2).

Kütahya İli toprakları, çok sayıda akarsu vadisiyle parçalanmıştır. İl alanının %11’ni kaplayan ovalar ise geniş tabanlı çöküntü alanları özelliğindedir. Ovalar; Porsuk Çayı Vadisi, Kocasu Vadisi ve Simav Çayı Vadisi içinde değerlendirilebilir.Kütahya İl alanı Susurluk, Sakarya ve Gediz Havzalarında kalmaktadır. Su toplama alanı 22,399 km² olan Susurluk Havzası’nın yıllık ortalama su hacmi 4.16 milyar m³ dür. 529,455 ha ovalık alanı bulunan Susurluk Havza’sında sulanabilecek alan miktarı 396,073 ha’dır. Su toplama alanı 58,160 km² olan Sakarya Havzası’nın yıllık ortalama su hacmi 4.09 milyar m³ tür. Havza’nın ovalık alanı 2,075,100 ha civarındadır. Gediz Havza’sının su toplama alanı 18,000 km², yıllık ortalama su hacmi 2.22 milyar m³ tür. 521,172 ha ovalık alan bulunan havzada 386,013 ha sulanabilecek alan bulunmaktadır. İldeki önemli akarsular Felent Çayı, Porsuk Çayı, Murat Çayı (Oysu), Kureyşler Deresi, Kokar Çay, Hamzabey Çayı’dır (Kocaçay). İldeki tek doğal göl olan Simav Gölü DSİ’nce 1967 yılında sahada açılan drenaj kanalları ile kurutulmuş olup, göl alanındaki 5 km² lik araziler, Toprak ve Tarım Reform Müdürlüğünce, çevredeki köy halkına kiraya verilerek ziraat yapılması sağlanmıştır.