İLKÖĞRETİM  OKULLARINDA  ÖĞRENCİ  DİSİPLİNİNE İLİŞKİN  

ÖĞRETMEN  GÖRÜŞLERİ (ANKARA İLİ ÖRNEĞİ)

Naciye Aksoy

University Of Cincinnati

Etkili sınıf yönetimi ve yöneticileri üzerine yapılan çalışmalar sınıfta disiplin ve düzenin sağlanmasının etkili bir öğretim için önde gelen koşullardan biri olduğunu ortaya koymuştur. (Evertson, Emmer, Stanford, ve Clements 1983; Brophy ve Good, 1986; Wang, Haertel, ve Walberg 1990; 1993). Bununla birlikte öğrencilerin sınıf içinde ders akışını bozan disiplin davranışları (misbehavior) sınıf yönetiminin en baskın konusu olmuştur.  

Disiplin olayları, hem öğretmenlerin zaman ve enerjilerinin yarısını disiplin olaylarına harcamalarına hem de etkili bir öğretim yapamamalarına neden olmaktadır. Diğer ülkelerde yapılan çalışmalar, öğrenci disiplin olaylarının, gerek öğrencilerin içinde bulunduğu sosyal ve ekonomik çevreden kaynaklanan nedenler gerekse okul ve sınıf içinden kaynaklanan nedenlerden dolayı arttığını göstermektedir.  

Bugün için Türkiye’de öğrenci disiplin olaylarının ne düzeyde olduğunu disiplin olaylarına karşı hangi yöntemlerin kullanıldığını gösteren yeterli sayıda bilimsel araştırma bulunmamaktadır. Diğer taraftan yasak olmasına rağmen öğrencilerin disiplini bozan davranışlarına karşı fiziksel cezanın hala geçerli ve yaygın bir yöntem olarak kullanıldığı sıkça basına yansımaktadır. Tan (1991) bu konuda da bilimsel araştırmaların yokluğuna, var olanların ise gerçekçi değerlendirmeler yapmaya olanak vermediğine değinmektedir. Dolayısı ile disiplin olaylarının, bunlara karşı kullanılan yöntemlerin ve fiziksel cezanın öğretmenler tarafından nasıl değerlendirildiğinin bilinmesi gerekliliği bu çalışmanın önemini ortaya koymaktadır.  

Amaç 

Araştırmanın amacı ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin, sınıf içinde öğrencilerin disiplini bozan davranışları, disiplini bozan davranışların nedenleri, disiplini bozan davranışlara karşı kullandıkları yöntemler ile öğretmenlerin bedensel cezaya ilişkin görüş ve düşüncelerini saptamak ve değerlendirmektir. 

Araştırmanın bu genel amacını gerçekleştirmek için aşağıdaki sorulara yanıt aranacaktır:  

1)      İlköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin sınıfta en çok karşılaştıkları disiplini bozan davranışlar nelerdir?  

2)      İlköğretim okullarında görev yapan öğretmenlere göre disiplini bozan davranışların nedenleri nelerdir?  

3)      İlköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin disiplini bozan davranışlara karşı kullandıkları yöntemler nelerdir?  

4)      İlköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin bedensel ceza ile ilgili verilen yargılar konusundaki görüşleri nelerdir?  

5)      İlköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin sınıfta karşılaştıkları disiplini bozan davranışlar öğretmenlerin cinsiyetine, öğretmenlik mesleğindeki kıdemlerine ve en son mezun oldukları eğitim kurumuna göre anlamlı bir farklılık göstermekte midir?  

6)      İlköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin disiplini bozan davranışların nedenleri konusundaki görüşleri öğretmenlerin cinsiyetine, öğretmenlik mesleğindeki kıdemlerine ve en son mezun oldukları eğitim kurumuna göre anlamlı bir farklılık göstermekte midir?  

7)      İlköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin disiplini bozan davranışlara karşı kullandıkları yöntemler öğretmenlerin cinsiyetine, öğretmenlik mesleğindeki kıdemlerine ve en son mezun oldukları eğitim kurumuna göre anlamlı bir farklılık göstermekte midir?  

8)      İlköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin bedensel ceza ile ilgili verilen yargılar konusundaki görüşleri öğretmenlerin cinsiyetine, öğretmenlik mesleğindeki kıdemlerine ve en son mezun oldukları eğitim kurumuna göre anlamlı bir farklılık göstermekte midir?  

Yöntem 

Araştırmanın bu bölümünde araştırmanın modeli, evren, örneklem, araştırmada bilgi toplama aracının geliştirilmesi ve uygulanması ile verilerin toplanması ve çözümlenmesi yer almaktadır.  

Araştırma modeli  

Araştırma tarama modelindedir. Araştırma, resmi ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin sınıf içinde karşılaştıkları disiplini bozan öğrenci davranışları, disiplini bozan davranışların nedenleri, disiplini bozan davranışlara karşı kullandıkları yöntemleri ve bedensel cezaya ilişkin görüşlerini betimlemek üzere gerçekleştirilecektir.  

Evren

Araştırmanın evrenini Ankara ili Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmi ilköğretim okullarında 1998-99 akademik yılda görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır.  

Örneklem 

Araştırmanın örneklemini Ankara Büyükşehir Belediyesi  sınırları içinde yer alan her belediyeden, belediyedeki öğretmenleri temsil edecek şekilde tesadüfi yöntemle seçilen öğretmenler oluşturmaktadır.  

Verilerin toplanma aracının geliştirilmesi 

Araştırmada veri toplama aracı olarak anket kullanılmaktadır. Anketler literatür taramasına dayalı olarak hazırlanmış ve öğrencilerin sınıf içinde gösterdikleri disiplin davranışları, disiplin davranışlarına yol açan olası nedenler, bu davranışlara karşı kullanılan olası yöntemler ile fiziksel cezaya ilişkin yargılar saptanmıştır.  

Anketin geliştirilmesi aşamasında uzman görüşüne başvurulmuştur. Anket hem İngilizce hem de Türkçe olarak hazırlanmıştır. Anketler, Türkiye’de eğitim programları ve öğretimi, eğitim yönetimi ve planlaması, eğitimde psikolojik hizmetler, eğitim teknolojisi, istatistik ve araştırma ve de Cincinnati’de öğretmen eğitimi ve eğitimin temelleri alanlarından uzmanlara ve lisansüstü eğitim yapan öğrencilere verilerek geçerlik çalışması yapılmıştır.  

Uzman görüşleri doğrultusunda yeniden hazırlanan anketler Şubat 1999’da Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi’nde eğitim yöneticileri için düzenlenen seminere katılan 85 öğretmen ve müdür yardımcısına verilerek, ön-deneme çalışması yapılmıştır.  

Verilerin toplanması

Araştırma için gerekli olan verilerin toplanmasına 22 Mart 1999’da başlanacaktır.

Verilerin çözümlenmesi  

Verilerin analizinde, betimsel istatistiklerden frekans, yüzde, ortalama ve standart sapma kullanılacaktır. Ayrıca, öğretmenlerin, disiplini bozan öğrenci davranışları, disiplini bozan davranışların nedenleri, davranışlara karşı kullanılan yöntemlerin ve fiziksel ceza konusundaki görüşlerinin öğretmenlerin kıdemine, cinsiyetine ve mezun oldukları son eğitim kurumuna göre anlamlı bir farklılığın olup olmadığını belirlemek için iki yönlü varyant analizi kullanılacaktır.

Designed and Revised by    iktisada web masters group

Bu web sitesi en iyi IE 3 veya uzeri ile izlenebilir. Browser`inizin JAVA destekli veya enabled olmasi gereklidir.