1. Lisans ve Ön Lisans Öğrenci Sayıları

1999-2000 eğitim-öğretim yılı itibarıyla tüm yükseköğretim kurumlarında yürütülen lisans ve ön lisans düzeyindeki programlara kayıtlı öğrencilerin dökümü Tablo 4.1’de gösterilmiţtir.

 

 

Tablo 4.1 1999-2000 Eğitim-öğretim yılındaki öğrenci sayıları.

		Öğrenci Sayısı
ÜNİVERSİTELER
Örgün Öğretim
Fakülteler		524.713
4 Yıllık Yüksekokullar		46.667
2 Yıllık Meslek Yüksekokulları		163.974
İkinci Öğretim	Lisans	134.541
	Ön Lisans	53.784
TOPLAM		923.679
Açıköğretim
Lisans		340.067
Ön Lisans		148.502
TOPLAM		488.569
DİĞER YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI
Lisans		7.338
Ön Lisans		341
TOPLAM		7.679

TÜRKİYE TOPLAMI

1.419.927

 

 

Lisans ve ön lisans düzeyindeki öğrencilerden, fakülte ve açıköğretimde kayıtlı olanların yıllara göre değişimi Şekil 4.1’de, 2 ve 4 yıllık yüksekokullarda kayıtlı olanların yıllara göre değişimi ise Şekil 4.2’de gösterilmiţtir.

 



Şekil 4.1 Fakülte ve açıköğretimde kayıtlı öğrencilerin yıllara göre dağılımı.

 

 



Şekil 4.2 2 yıllık meslek yüksekokulu ve 4 yıllık yüksekokullarda kayıtlı

öğrencilerin yıllara göre dağılımı.

 

Yükseköğretim kurumlarımızdaki kayıtlı öğrencilerden 16.787’si yabancı uyruklu olup bunların büyük çoğunluğu Türk Cumhuriyetleri ile Türk ve Akraba Topluluklarından gelen öğrencilerdir.

Devlet İstatistik Enstitüsü verilerine göre ülkemizdeki 1999 yılı yükseköğretim çağ nüfusu 5.063.000'dir. Buna göre, ülkemizde yükseköğretimdeki toplam okullaşma oranı % 27,7; örgün öğretimdeki okullaşma oranı ise % 17,9’dur. 1998’deki okullaşma oranları, sırası ile, % 26,7 ve % 16,9 idi.

Bölüm 4.2’de verilen lisansüstü öğrenci sayıları da eklendiğinde, 1999’da açıköğretim dahil, toplam okullaşma oranının % 29,3’e, sadece örgün öğretime dayalı okullaşma oranının ise % 19,5’e yükseldiği görülmektedir. Lisansüstü öğrenciler de dahil edilerek hesaplanan okullaşma oranları 1998’de, sırası ile, % 28,3 ve % 18,7 idi.

İki yıllık meslek yüksekokullarının örgün öğretimdeki payı % 23,6, toplam içindeki payı ise % 15,3’tür. Ülkemizde meslek yüksekokullarına benzer kısa süreli yükseköğretim kurumlarının, gelişmiş ülkelerin yükseköğretim sistemleri içerisindeki payı ise % 30’un üzerindedir.

1999 yılı verilerine göre, açıköğretimin Türk yükseköğretim sistemi içerisindeki payı % 34,4’tür.

1999-2000 döneminde, üniversitelere bağlı 491 fakülte ile 161 yüksekokulda yürütülen lisans düzeyindeki örgün öğretim programlarına kayıtlı öğrencilerin öğretim alanlarına göre dağılımı Tablo 4.2’de, 394 meslek yüksekokulunda yürütülen ön lisans düzeyindeki örgün öğretim programlarına kayıtlı öğrencilerin öğretim alanlarına göre dağılımı ise Tablo 4.3'te gösterilmiştir.

 

Tablo 4.2 Öğretim alanlarına göre lisans düzeyindeki öğrenci sayıları.

Öğretim Alanı	Sayı	Yüzde
Dil ve Edebiyat	31.547	4,5
Matematik ve Fen Bilimleri	66.897	9,5
Sağlık Bilimleri	66.593	9,4
Sosyal Bilimler	81.134	11,5
Uygulamalı Sosyal Bilimler	303.708	43,0
Teknik Bilimler	117.652	16,7
Ziraat ve Ormancılık	27.470	3,9
Sanat	10.920	1,5
TOPLAM	705.921	100,0

 

 

Tablo 4.3 Öğretim alanlarına göre ön lisans düzeyindeki öğrenci sayıları.

Öğretim Alanı	Sayı	Yüzde
Dil ve Edebiyat	102	–
Matematik ve Fen Bilimleri	30	–
Sosyal Bilimler	574	0,3
Uygulamalı Sosyal Bilimler	87.195	40,0
Sağlık Bilimleri	10.868	5,0
Teknik Bilimler	99.820	45,8
Ziraat ve Ormancılık	12.405	5,7
Sanat	6.764	3,1
TOPLAM	217.758	100,0

1992-1993 eğitim-öğretim yılında başlatılan ve kamuoyunda paralı gece öğretimi olarak da bilinen ikinci öğretimdeki öğrenci sayılarının son beş yıldaki değişimi Tablo 4.4’te gösterilmiştir. Görüldüğü gibi, ikinci öğretimdeki öğrenci sayısı son beş eğitim-öğretim yılında yaklaşık % 139’luk bir artış göstermiştir.

 

Tablo 4.4 İkinci öğretimdeki öğrenci sayılarının yıllara göre dağılımı.

	1995-1996	1996-1997	1997-1998	1998-1999	1999-2000
Lisans	56.082	77.636	100.594	121.497	134.541
Ön Lisans	22.583	29.454	39.692	46.001	53.784
TOPLAM	78.665	107.090	140.286	167.498	188.325

 

1999-2000 eğitim-öğretim yılında lisans ve ön lisans düzeyindeki örgün öğretim programlarına kayıtlı toplam öğrenci sayısı bakımından en büyük ve en küçük beş üniversitemizdeki öğrenci sayıları Tablo 4.5'te gösterilmiştir.

 

Tablo 4.5 Örgün öğretimdeki öğrenci sayısı (lisans ve ön lisans) bakımından

en büyük ve en küçük üniversiteler.

Üniversite	Öğrenci Sayısı	Üniversite	Öğrenci Sayısı
İstanbul	58.533	Sabancı	249
Selçuk	47.039	Haliç	249
Gazi	46.435	Bahçeşehir	283
Marmara	42.423	Kadir Has	453
Ankara	34.986	Çağ	622

 

1999-2000 eğitim-öğretim yılında vakıf üniversitelerine kayıtlı toplam 36.244 öğrencinin üniversitelere göre dağılımı Tablo 4.6’da gösterilmiştir. Buna göre, vakıf üniversitelerindeki toplam öğrenci sayısının örgün öğretimdeki toplam öğrenci sayısına oranı % 3,9’dur.

 

Tablo 4.6 Vakıf üniversitelerine kayıtlı lisans ve ön lisans öğrenci sayıları.

Üniversite	Öğrenci Sayısı	Üniversite	Öğrenci Sayısı
Bilkent	9.629	Koç	971
İstanbul Bilgi	4.903	Beykent	867
Yeditepe	4.614	Maltepe	768
Fatih	3.313	Atılım	687
Başkent	3.308	Çağ	622
Çankaya	1.976	Kadir Has	453
İstanbul Kültür	1.204	Bahçeşehir	283
Işık	1.136	Haliç	249
Doğuş	1.012	Sabancı	249

1998-1999 eğitim-öğretim yılında üniversitelerimizden mezun olan öğrenci sayılarının dağılımı Tablo 4.7’de verilmiştir.

 

Tablo 4.7 Yükseköğretim kurumlarından 1998-1999 eğitim-öğretim yılında

mezun olan öğrenci sayıları.

	Mezun Öğrenci
	Sayı	Yüzde
Fakülteler	105.198	53,0
Yüksekokullar	6.959	3,5
Meslek Yüksekokulları	53.727	27,0
Açıköğretim	32.770	16,5
TOPLAM	198.654	100,0

 

 

 

2. Lisansüstü Öğrenci Sayıları

Üniversitelerimize bağlı enstitütülerde yürütülen yüksek lisans ve doktora (sanatta yeterlik dahil) ile tıp fakültelerinde yürütülen tıpta uzmanlık programlarındaki kayıtlı öğrenci sayılarının yıllara göre değişimi Şekil 4.3’te, mezun sayılarının yıllara göre değişimi ise Şekil 4.4’te gösterilmiştir.



 

Şekil 4.3 Yüksek lisans, doktora ve tıpta uzmanlık programlarına kayıtlı

olanların yıllara göre değişimi.



Şekil 4.4 Yüksek lisans, doktora ve tıpta uzmanlık programlarından mezun

olanların yıllara göre değişimi.

 

1983-1999 yılları arasındaki dönemde yüksek lisans öğrencisi sayısı 9.059'dan 53.547'ye, doktora öğrencisi sayısı (sanatta yeterlik dahil) 4.336'dan 19.543'e, tıpta uzmanlık öğrencisi sayısı ise 2.364'den 6.468'e yükselmiştir. Böylece, üniversiteler dışındaki, diğer eğitim kurumlarında bulunan 4.486 lisansüstü öğrencisi ile birlikte, 1999-2000 eğitim-öğretim yılında ülkemizdeki toplam lisansüstü öğrenci sayısı 84.044'e yükselmiştir.

1999-2000 eğitim-öğretim yılında yüksek lisans ve doktora programlarına kayıtlı öğrencilerin alanlara göre dağılımı Tablo 4.8’de gösterilmiştir.

Tablo 4.8 Halen kayıtlı yüksek lisans ve doktora öğrencilerinin alanlara

göre dağılımı.

Alan	Yüksek Lisans		Doktora
	Sayı	Yüzde	Sayı	Yüzde
Dil ve Edebiyat	1.389	2,6	621	3,2
Matematik ve Fen Bilimleri	4.262	8,0	2.111	10,8
Sağlık Bilimleri	2.308	4,3	3.252	16,6
Sosyal Bilimler	7.626	14,2	2.575	13,2
Uygulamalı Sosyal Bilimler	21.059	39,3	4.783	24,5
Teknik Bilimler	13.369	25,0	4.174	21,4
Ziraat-Ormancılık	2.530	4,7	1.628	8,3
Sanat	1.004	1,9	399	2,0
TOPLAM	53.547	100,0	19.543	100,0

 

 

Yüksek lisans öğrencilerinin % 5,2’si, doktora öğrencilerinin ise % 1,2’si vakıf üniversitelerinde öğrenim görmektedir. Lisansüstü öğrencilerin vakıf üniversitelerine göre dağılımı Tablo 4.9’da verilmiştir.

 

Tablo 4.9 Vakıf üniversitelerine kayıtlı lisansüstü öğrenci sayıları.

Üniversite	Öğrenci Sayısı
	Y. Lisans	Doktora
Atılım	–	–
Bahçeşehir	7	–
Başkent	160	1
Beykent	9	–
Bilkent	471	222
Çağ	–	–
Çankaya	16	–
Doğuş	45	–
Fatih	154	–
Haliç	–	–
Işık	14	–
İstanbul Bilgi	297	–
İstanbul Kültür	17	–
Kadir Has	5	–
Koç	135	–
Maltepe	–	–
Sabancı	41	7
Yeditepe	1.398	–
TOPLAM	2.769	230

 

Yüksek lisans öğrencilerinin 1.107'si, doktora öğrencilerinin 398'i, tıpta uzmanlık öğrencilerinin ise 163'ü olmak üzere, toplam 1.668 lisansüstü öğrenci yabancı uyrukludur.

Üniversitelerimize bağlı 184 enstitüde, 505'i sağlık bilimleri, 537'si sosyal bilimler, 596'sı fen bilimleri ve 104'ü diğer uzmanlık enstitülerinde olmak üzere, toplam 1.742 doktora programı yürütülmektedir. Doktora programlarına kayıtlı öğrenci sayısına göre en büyük ve en küçük beş üniversitemiz Tablo 4.10’da gösterilmiştir.

 

Tablo 4.10 Doktora öğrenci sayısı açısından en büyük ve en küçük beş üniversite.

Üniversite	Öğrenci Sayısı	Üniversite	Öğrenci Sayısı
Ankara	2.434	Başkent	1
İstanbul	2.248	Mustafa Kemal	4
Marmara	1.430	Sabancı	7
İstanbul Teknik	1.172	Kafkas	9
Hacettepe	1.171	Muğla	13

3. Öğretim Elemanı Sayıları

1998-1999 eğitim-öğretim yılından 1999-2000'e, üniversitelerimizdeki toplam öğrenci sayısı % 2,7'lik artışla 1.374.457’den 1.412.248’e, örgün öğretim öğrencisi sayısı % 4,7'lik artışla 881.897'den 923.679’a yükselmiştir. Bunların yanında, toplam öğretim elemanı sayısının % 7,9'luk artışla 59.170’den 63.866’ya, öğretim üyesi (profesör, doçent ve yardımcı doçent) sayısının ise % 9,2'lik artışla 20.146’dan 22.001’e yükseldiği görülmektedir.

göre dağılımı.

1998-1999 eğitim-öğretim yılından 1999-2000’e, Matematik ve Fen Bilimleri ile Sanat alanları dışındaki tüm alanlarda, küçük de olsa bir iyileşme görülmektedir. Ancak bu oran, sağlık bilimleri dışındaki tüm alanlarda, ileri ülkeler ortalamalarından oldukça fazladır. Sağlık bilimlerinde ise, öğretim üyelerinin belirli merkezlerde yığılmış olmasından kaynaklanan ve geçmişten gelen bir dağılım sorunu vardır.

Öğretim üyesi başına düşen lisans düzeyindeki örgün öğretim öğrenci sayısının en küçük ve en büyük olduğu beşer üniversite Tablo 4.15'te gösterilmiştir.

1992 yılından sonra kurulmuş olan 25 devlet üniversitesindeki öğretim üyesi başına düşen lisans öğrenci sayıları, Tablo 4.17'de gösterilmiştir. Buradan görüldüğü gibi, bu üniversitelerimizdeki toplam öğretim üyesi sayısı, geçen ders yılından bu ders yılına % 20 oranında artışla, 3.094'ten 3.711'e yükselmiştir. Bu artış, yükseköğretimin ülke sathına yayılması bakımından küçümsenmemesi gereken bir gelişmedir.