 LISTA
DYSKUSYJNA dogobserver_pl
|
 ETOLOGIA I BEHAWIOR PSA
ETOGRAM -
Zachowanie psa w zdjęciach
N
Nagabywanie
|
Podejmowanie różnych działań, które prowadzą do zwrócenia uwagi drugiego osobnika. Mogą to być: stanie przed, fuknięcia, kładzenie łapy, przypadnięcie na przednie łapy, szturchnięcia nosem, podgryzanie uszu, naskakiwanie z boku. Wymieniony zestaw zachowań może być napraszaniem o pielęgnację. Klasyfikacja do zachowań w zalotach zależy od kontekstu.
AFI SEKS INN
|
Naganianie
|
Podbieganie do grupy zwierząt pod większym lub mniejszym kątem (niemal na wprost), jawne z wyprzedzaniem to obieganie (ang. outrun) prowadzące do naganiania. Jeśli towarzyszy temu ucieczka zwierząt w określonym kierunku. Czasem określa się to jako naganianie na drugiego psa lub człowieka lub zaganianie (do zagrody). Bez względu na to czy współpracują ze sobą dwa psy, czy pies i człowiek, stado naganiane jest przez psa, który biegnie, na psa lub człowieka, który znajduje się po przeciwnej stronie zwierząt, i stoi lub czai albo inaczej zagradza drogę. Naganianie może skutkować rozdzieleniem.
ŁOW ZAB.
|
Nakierowane spojrzenie
|
Przyglądanie się czemuś dość spokojnie, ale z uwagą. Pies zwraca głowę, oczy i uszy w interesującą go stronę. Pozostałe części ciała nie ustawiają się w jednej linii, tak jak się to dzieje przy wystawianiu. Głowa pozostaje uniesiona w naturalnej wysokości.
INN
|
nimage005.jpg |
Namierzanie
|
Zauważenie i znieruchomienie w pozycji wskazującej obiekt zainteresowania. Pierwszy element zachowań łowczych (Coppinger 2001). Poszukiwanie i znajdowanie śladu potencjalnej ofiary, tropienie i jej lokalizacja – to całość namierzania. Namierzanie może zaczynać się od zastygnięcia. Głowa, szyja, uszy, oczy, nos, a czasem i łapa (p. stójka, wystawianie) ustawione są w jednej linii wskazującej w stronę śladu lub widocznej zdobyczy. U border collie w skład namierzania wchodzi naganianie. U retrieverów pies kierowany jest na zabitą zdobycz – idzie prosto w jej stronę.
ŁOW ZAB.
|
nimage007.jpg |
Napadanie na jednego
|
Napadanie grupą dwóch lub więcej psów na jednego z demonstracją grożenia o różnym nasileniu. Eskalacja gróźb zależy od kontekstu sytuacyjnego i reakcji psa atakowanego. Atakowany pies broni się aktywnie, co odróżnia to zachowanie od dręczenia. W obrębie danej grupy może powtarzać się ten sam układ kontr- i sojuszniczy. Kolejny pies może dołączyć do napadania lub wkroczyć i przerwać agresywne działania przez rozdzielenie (Turidowe rozdzielanie).
AG ZAB.
|
Napastowanie
|
Nagabywanie z prezentowaniem gróźb (puszenie się, warkliwa wokalizacja, pokazywanie zębów ma podłoże seksualne i wydaje się, że zależy od bardzo silnego pobudzenia psa oraz braku dostatecznego hamowania (niedostatek wcześniejszych doświadczeń). Agonistyczne popisy okazywane są naprzemian z zagradzaniem drogi, zachęcaniem do gonitwy, przeskakiwaniem w biegu nad suką (taniec), a więc całego repertuaru zalotów.
SEKS
|
Napaść
|
Atak na psa, który przejawia postawę ofensywną, a nie poddaje się bez walki, jak przy dręczeniu.
AG ZAB.
|
nimage012.jpg |
Napraszanie o pielęgnację
|
Napraszanie się o zachowania pielęgnacyjne odbywa się przy pomocy tych zachowań, jakie stosowały szczenięta wobec matki/ innych dorosłych opiekunów. Może to być zwykłe stanięcie przed, machnięcie łapą w stronę pyska innego osobnika, szturchnięcie nosem, położenie łapy, szczypnięcie i/lub pociągnięcie za coś (psa za ucho/łapę, człowieka za rękaw). Może się do tego dołączyć pokaz wicia na grzbiecie. Te same zachowania stosowane są wobec upatrzonej suki.
AFI
|
Naskok i podgryzanie za uchem
|
Wybicie z tylnych łap, aby wspiąć się z pozycji równoległej na bark drugiego psa, z równoczesnym podgryzaniem okolicy z tyłu za jego uchem. Atakowany pies pochyla i odwraca głowę, odsuwając się. Przystaje bądź zmienia kierunek poruszania się tak, by zwiększyć dystans między głowami, ale nie odchodzi ani nie ucieka. Podgryzanie dotyczy jednego z miejsc „dozwolonych”.
ZAB.
|
nimage015.jpg |
Naskok na cztery łapy – „mysi skok”
|
Nagły wyskok i opadnięcie na szybko poruszającą się ofiarę, np. mysz, wytropioną przy pomocy węchu, wzroku albo słuchu. Może być zabawą w pojedynkę, gdy obiektem, na który poluje pies, jest „nieżywe” jedzenie lub niejadalny przedmiot. Występuje również u dorosłych psów, a nie tylko u młodych osobników, doskonalących się w łowiectwie. W skład zabawy wchodzą również pozostałe zrytualizowane czynności łowcze i związane z przyjmowaniem pokarmu: czajenie się, hipnotyczne wpatrywanie, szturchanie łapą, łapanie z naskoku, zagryzanie i rozszarpywanie. Zabawę kończy spożycie „zdobyczy” (kawałka kości, chleba) lub ukryciem jej (w typowy sposób: popychaniem nosem i zakopywanej np. pod dywanem). P. podskok – naskok s. 50.
ŁOW ZAB.
|
Naskok na sztywne łapy
|
Pies unosi się w górę na tylnych łapach i uderza w podłoże sztywnymi, prostymi przednimi łapami. Naskok ten występuje np. przy rozbijaniu lodu lub wypłaszaniu i przygwożdżaniu zdobyczy w końcowym fragmencie mysiego skoku. Czasem odbywa się z naskokiem.
ŁOW ZAB. INN
|
Naskok powitalny
|
Gwałtowne wybicie się z przednich łap i stanięcie na tylnych nogach w trakcie powitania lub podskakiwanie w miejscu (por. podskoki pionowe). Stosowany jest przy powitaniu drugiego psa lub człowieka, gdy powoduje ono znaczne pobudzenie psa (typowo w warunkach konfrontacji – stanie na wprost). Zależnie od reakcji witanego może zostać powstrzymany (zawieszenie przednich łap w powietrzu) lub może dojść do wsparcia przednich łap na grzbiecie drugiego psa lub ramionach/ klatce piersiowej człowieka. Przy dużym pobudzeniu, specyficznej budowie oraz różnicy wysokości może przybrać postać poskakiwania jak piłeczka dla osiągnięcia poziomu twarzy witanego dla powitalnego szczypnięcia lub polizania. Por. podskok na tylnych łapach.
AFI AG ZAB.
|
nimage019a.jpg |
Nasłuchiwanie (łowcze)
|
Lekko zsunięte na czoło uszy są skierowane otworami do przodu, w stronę miejsca, gdzie znajduje się potencjalna ofiara. Wewnętrzne krawędzie uszu zbliżają się do siebie. Towarzyszy temu znieruchomienie w wyproście, pokłonie, pozycji lwa. Szyja psa jest wygięta łukowato i utrzymuje głowę w przechyleniu umożliwiającym wyłapanie dźwięku i znalezienie pozycji najlepszej do nasłuchiwania. Zachowanie to spotyka się w czasie rozkopywania otworu w ziemi lub podczas wyszukiwania gdzie się znajduje, drobnej zdobyczy ukrytej w liściach.
ŁOW
|
Nawąchiwanie
|
Kilkukrotne wciągnięcie powietrza z nosem zbliżonym do śladu zapachowego. Silniejszym pociągnięciom towarzyszy ruch uszu. W rozróżnianiu szczegółów pomaga zwilżenie śladu – liźnięcie językiem i ponowne nawąchanie.
ŁOW SEKS INN (FIZJ)
|
Nieodstępowanie
|
Pozostawanie nieustannie w pobliżu innego osobnika.
AFI SEKS
|
nimage023.jpg |
Noszenie (w pysku)
|
Poruszanie się z przedmiotem trzymanym w pysku. Towarzyszyć temu może uniesienie głowy i prezentowanie zdobyczy.
AFI AG ŁOW ZAB. SEKS
|
nimage025.jpg |
Noszenie wspólne
|
Dwa, trzy psy niosą razem uchwytem w pyskach ten sam przedmiot. Zachowanie to jest jednym z możliwych przekształceń przeciągania. Służy temu samemu celowi – przenoszeniu zdobyczy w inne miejsce.
AFI ŁOW ZAB.
|
nimage029.jpg |
|
| |
|
 LISTA
DYSKUSYJNA wolfdog.org
| AFI |
| AG |
| SEKS |
| ZAB. |
| ŁOW |
| INN (FIZJ) |
| INN (RUCH)
|
INN (USP)
|
| zdjęcien001 K.Manders |
| zdjęcien003 K.P. |
| zdjecien004 G.Sojda |
| zdjęcien005 P.Peron |
| zdjęcien006 G.Sojda |
| zdjęcien007 P.Peron |
| zdjęcien008 P.Peron |
| zdjęcien009 P.Peron |
| zdjęcien010 P.Peron |
| zdjęcien011 P.Peron |
| zdjęcien012 P.Peron |
| zdjęcien013 A.O. |
| zdjęcien014 M.Sobiecka |
| zdjęcien015 M.Sobiecka |
| zdjęcien016 A.Gola |
| zdjęcien017 O.Bielecka |
| zdjęcien018 M.Sobiecka |
| zdjęcien019 M.Sobiecka |
| zdjęcien019a M.Jermaczek |
| zdjęcien020 C.Clayton |
| zdjęcien021 M.Sobiecka |
| zdjęcien022 M.Sobiecka |
| zdjęcien023 P.Peron |
| zdjęcien024 M.Sobiecka |
| zdjęcien025 P.Peron |
| zdjęcien026 J.Żyłkowska |
| zdjęcien027 A.Bartoszewska |
| zdjęcien028 A.S |
| zdjęcien029 A.S |
|
| |
|
Maria Sobiecka