ผู้เลี้ยงหนูจำนวนมากที่เมื่อเลี้ยงแล้วต้องการให้หนูผสมพันธุ์แล้วมีลูก จะมีเหตุผลอะไรก็แล้วแต่ก็ขึ้นอยู่กับผู้เลี้ยงเอง บ้างก็อยากได้หนูเพิ่ม ไว้สืบสกุล(หนู) บ้างก็อยากลองเพาะพันธุ์ต่อเพื่อเป็นของขวัญ หรือจะทำเพือธุรกิจก็ตามแต่ ดังนั้นผู้เลี้ยงจึงควรศึกษาเกี่ยวกับการขยายพันธุ์ Guinea pig เพื่อที่จะได้ลูกหนูที่มีคุณภาพต่อไป

การเลือกพ่อพันธุ์ แม่พันธุ์

พ่อพันธุ์ แม่พันธุ์ที่ดีควรจะต้องดูดีและถูกต้องตามมาตรฐาน มีสุขภาพแข็งแรงดี อายุของแม่พันธุ์ที่เหมาะสมจะประมาณตั้งแต่ 5 เดือน และไม่ควรเกิน 10 เดือนเพราะหลังจากช่วงอายุนีไปแล้วจะเกิดปัญหาคลอดยาก ซึ่งเป็นอันตรายต่อแม่หนูมาก ส่วนพ่อพันธุ์อายุเริ่มตั้งแต่ 3 เดือนขึ้นไป


การเตรียมสถานที่

เมื่อเลือกพ่อพันธุ์และแม่พันธุ์ได้แล้วนั้นขั้นตอนต่อไปคือนำหนูทั้งสองมารู้จักกันโดยใช้กรงที่มีขนาดพอสมควร พื้นที่กว้าง ภายในกรงบรรจุอาหารสด เช่น หญ้าขน ผัก ไว้จะได้ลดความเครียดของหนูทั้งสองลงบ้าง ควรเฝ้าดูปฏิกิริยาของหนูทั้งสองว่ามีการยอมรับกันเพียงใด
ตามธรรมชาติแล้วหนูตัวผู้จะพยายามผสมพันธุ์กับหนูตัวเมียใหม่เสมอ แต่ถ้าหนูตัวเมียยังอยู่ในสภาพที่ไม่พร้อม ก็อาจเกิดการต่อต้าน หรือต่อสู้กันได้


ขั้นตอนการผสมพันธุ์

ตามปกติแล้วหนูตัวเมียจะมีรอบการตกไข่ทุกๆ 15-17 วันดังนั้นการจับคู่ให้ได้ผลควรใช้เวลา 3 สัปดาห์ขึ้นไปเพื่อให้แน่ใจว่าแม่หนูได้รับการผสมพันธุ์แล้ว
ขั้นตอนก่อนการผสมพันธุ์นั้นหนูตัวเมียจะเข้ามาใกล้หนูตัวผู้แล้วฉี่ใส่หน้าหนูตัวผู้ที่สนใจ การกระทำเช่นนี้จะกระตุ้นให้หนูตัวผู้รับรู้ว่าตัวเมียพร้อมที่จะผสมพันธุ์แล้ว
ในกรณีที่มีการผสมพันธุ์ผ่านไปแล้วจะพบว่ามีครบคล้ายน้ำตาเทียนบนพื้นกรง และมีบางส่วนติดอยู่ที่อวัยวะเพศของหนูตัวเมีย สารชนิดนี้หนูตัวผู้จะขับออกมาหลังการผสมพันธุ์แล้ว

แม่หนูที่ตั้งท้อง แม่หนูท้องแก่


การสังเกตหนูตัวเมียที่ตั้งท้องเราจะสังเกตได้จากการกินน้ำมากกว่าปกติ ในเดือนต่อมาหลังการจับคู่ผสมพันธุ์ท้องของหนูตัวเมีย จะขยายตัวมากขึ้น และเริ่มอุ้ยอ้าย หนูตัวเมียจะใช้เวลาส่วนมากในการพักผ่อน ควรแยกพ่อพันธุ์ออกทันทีเมื่อแน่ใจว่าหนูตัวเมียตั้งท้อง ช่วงนี้ไม่ควรอุ้มหรืออาบน้ำถ้าไม่จำเป็นเพื่อหลีกเลี่ยงการกระทบกระเทือน หนูตัวเมียจะตั้งท้องราว 63-73 วัน แม่หนูจะต้องได้รับสารอาหารอย่างเพียงพอและต่อเนื่องไปจนหลังคลอดถึงสองสัปดาห์
ในช่วง 1-10 วันก่อนการคลอดเราสามารถที่จะคลำพบลูกในท้องได้และในช่วง 3-4 วันก่อนคลอดกระดูกเชิงกรานของแม่หนู จะแยกออกจากกันประมาณ 1/2 นิ้ว อีกไม่นานต่อมาการคลอดก็จะเกิดขึ้น


การดูแลลูกหนูเกิดใหม่

ลูกหนูเกิดใหม่


ลูกหนูจะสามารถลืมตาและเดินได้หลังจากการคลอดได้ไม่นาน หลังจากแม่หนูทำความสะอาดตัวลูกหนูแล้ว แม่หนูจะมีน้ำนมหลังคลอดภายใน 2-3 ชั่วโมง ซึ่งไม่เป็นปัญหาสำหรับลูกหนูเกิดใหม่เพราะลูกหนูจะมีระบบการยับยั้งอาหารประมาณ12-24 ชม.
หลังจากการคลอดควรให้ทั้งแม่และลูกอยู่ในที่อบอุ่น อากาศถ่ายเทได้สะดวก หลังการคลอดประมาณ 2-3 ชม.ผู้เลี้ยงควรตรวจดูว่า แม่หนูมีน้ำนมหรือไม่ถ้าหากแม่หนูไม่มีน้ำนมหรือมีนมเพียงเต้าเดียวผู้เลี้ยงจะต้องช่วยชีวิตลูกหนูอย่างเร่งด่วน


เมื่อสังเกตว่าลูกหนูสามารถกินนมแม่ได้ตามปกติแล้วจึงปล่อยให้อยู่ในความดูแลของแม่หนูอย่างน้อย 15 วัน เราสามารถแยกลูกหนูออกจากแม่ ได้โดยสังเกตจากพฤติกรรมการปฏิเสธนมของลูกหนู หากแยกลูกหนูออกจากแม่แล้วลูกหนูอาจส่งเสียงร้องบ้าง ผู้เลี้ยงไม่ต้องตกใจเพราะว่าพอลูกหนูปรับตัว ได้ก็จะเลิกร้องเอง


การดูแลลูกหนูกำพร้า

ลูกหนูกำพร้า


กรณีที่แม่หนูตาย แม่หนูไม่ยอมรับลูก หรือแม่หนูไม่มีน้ำนม ผู้เลี้ยงจำเป็นที่จะต้องช่วยเหลือลูกหนูโดยเร็ว ถ้าหากผู้เลี้ยงมีแม่หนูตัวอื่นๆ ที่คลอดลูกเวลาใกล้เคียงกันหรือกำลังให้นมลูกอ่อนอยู่เราก็สามารถที่จะฝากลูกหนูไว้กับครอกนั้นได้แต่ต้องไม่เป็นภาระกับแม่หนูมากเกินไป ถ้าหากจำเป็นต้องเลี้ยงลูกหนูเองก็ใช้อาหารเหลวสำหรับเด็กอ่อนละลายน้ำแล้วป้อนให้ลูกหนูได้ วิธีให้อาหารที่ถูกต้องคือการใช้ช้อนชาตักอาหาร แล้วยกขึ้นไประดับปากของลูกหนู ลูกหนูจะเริ่มชิมและกินอาหารเอง หรือจะใช้หลอดฉีดยาแบบไม่มีเข็มดูดอาหารแล้วป้อนให้ลูกหนูก็ได้ แต่ควรระวังอย่าให้เร็วเกินไปเพราะว่าลูกหนูอาจสำลักได้ การให้อาหารแต่ละครั้งไม่ควรให้ในปริมาณมาก แต่ควรจะให้ให้บ่อยครั้ง


การกระตุ้นลูกหนูขับถ่าย

ตามปกติแม่หนูจะกระตุ้นการขับถ่ายของลูกหนูโดยการเลียที่อวัยวะสืบพันธุ์ของลูกหนูแล้วลูกหนูก็ขับถ่ายออกมา แต่ในลูกหนูกำพร้า ผู้เลี้ยงจะต้องทำหน้าที่แทนแม่หนูโดยการใช้ผ้าสะอาดหรือ Cotton Bud (สำลีพันปลายไม้) จุ่มน้ำอุ่นเช็ดไปมาบริเวณรอบๆ อวัยวะสืบพันธุ์ของลูกหนู โดยจับลูกหนูในท่าหงายท้อง หลังจากเช็ดได้ไม่นานลูกหนูก็จะขับถ่ายออกมา ผู้เลี้ยงควรทำการกระตุ้นการขับถ่ายของลูกหนูทุกครั้งหลังการป้อนอาหาร