Avrupa Futbol sampiyonasi; futbolun ilkel örneklerini de kapsayan ve I.Ö.225 yillarini bulan asamalarin ardindan gelen, en son uluslararasi resmi organizasyon olma özelligini tasiyor. 21 Mayis 1904 tarihinde FIFA çatisi altinda toplanan futbol, 1930’da Uruguay’da yapilan ilk Dünya Kupasi‘ndan tam 24 yil sonra, 15 Haziran 1954’te UEFA‘nin kurulusu ile birlikte ikinci bir yapilanmaya kavustu. FIFA, dünya; UEFA da Avrupa futbolunun patronu oldu. UEFA‘nin Avrupa futbolunu organize etmesiyle gündeme gelen “Avrupa Uluslar Kupas?“ da, günümüzün Avrupa Futbol Sampiyonasi‘na dünya genelinde futboldaki en son resmi yapilanma özelligini kazandirdi.
***********
Birinci Avrupa Uluslar Kupas?‘n?n Fransa‘da
yap?lacak yar? final ve finali öncesinde ilk eleme maç? 5 Nisan
1959‘da Dublin‘de ?rlanda Cumhuriyeti ile Çekoslovakya aras?nda
yap?ld?.
***********
Ilk Sampiyon Sovyetler Birligi
Ev sahibi Fransa’n?n yar? finalde elenmesi
Frans?zlar’da büyük hayal k?r?kl??? yaratm??t?. Finalde Yugoslavya’y?
2-1 yenen SSCB, ilk Avrupa Kupas?’n? müzesine götüren ekip
oldu.
************
SSCB‘ye yenilen Çekoslovakya ile Yugoslavya
önünde bir golle finali kaç?ran ev sahibi Fransa, ilk
kupan?n üçüncülük maç?n? oynad?lar.
************
ÇEKOSLOVAKYA: 2 - FRANSA: 0
Tarih:
9 Temmuz 1960
Stat:
Veledrome, Marseille
Seyirci:
9 bin 438
Hakem:
Cesera Jonni (?talya)
ÇEKOSLOVAKYA:
Viliam Schrojf, Frantisek Safranek, Ladislav Novak (Kaptan), Josef Masopust,
Jan Popluhar, Titus Bubernik, Ladislak Pavlovic, Josef Vojta, Pavel Molnar,
Vlastimil Bubnik, Milan Dolinsky
Antrenör:
Rudolf Vytlacil (Avusturya)
FRANSA:
Jean Taillandier, Bruno Rodzik, Andre Chorda, Jean-Jacques Marcel, Robert
Jonquet (Kaptan), Robert Saitka, Maryan Wisnieski, MHeutte, Yvon Douis,
Michel Stievenard, Jean Vincent
Antrenör:
Georges Verriest ve Albert Batteux
Goller:
Dk. 58 Bubnik, Dk. 88 Pavlovic
Fransa,
Yugoslavya yenilgisinin ard?ndan, milli tak?ma Robert S?atka‘y?, kaleci
Jean Thaillandier‘i ve bir zamanlar?n Avrupa‘n?n en yetenekli orta saha
oyuncular?ndan 35 ya??ndaki Robert Jonquet‘i ça??rd?.
Kaptan
Jonquet, yar? finalde en iyi performans?n? sergileyip, Yugoslav Drazen
Jerkovic‘i yar? finalde durdurabilirken, üçüncülük
maç? için ç?kt??? Çekoslovakya önünde
bu kez Ladislav Novak‘?n gününde olamay???n?n s?k?nt?s?n? ya?ad?.
Çek forvetlerinden Vlastimil Bubnik, Fransa‘n?n bu s?k?nt?s?n? de?erlendirerek
rahatlad?.
Bu maçtan
sonra Fransa‘da Stievenard ile Siatka dahil olmak üzere, yedi oyuncu
bir daha hiç bir zaman milli tak?ma seçilmediler.
?LK ?AMP?YON SSCB
Avrupa
Uluslar Kupas?‘n?n ilk finalistleri SSCB ile Yugoslavya oldu. Bu iki tak?m?n
mücadelesi, futbol tarihinin ilki olmas? nedeniyle bir dönüm
noktas? niteli?indeydi. ?ampiyon, normal sürenin 1-1 sona ermesinden
sonra, uzatma dakikalar?nda belirlenebildi.
SSCB: 2 - YUGOSLAVYA: 1
Tarih:
10 Temmuz 1960
Stat:
Parc des Princes, Paris
Seyirci:
17 bin 966
SSCB:
Yashin, Chokheli, Masylyonkin, Krutikov, Voinov, Netto (Kaptan), Metreveli,
Ivanov, Ponedelnik, Bubukin, Meshki
Antrenör:
Gavril Katchalin
YUGOSLAVYA:
Blagoje Vidinic, Durkovic, Jusufi, Zanetic, Jovan Miladinovic, Perusic,
Jerkovic, Sekularac, Galic, Zeljko Matus, Kostic (Kaptan)
Antrenör:
Aleksandar Tirnanic, Ljubomir Lovric ve Dragomir Nikolic
Goller:
Dk. 41 Galic, Dk. 49 Metreveli, Dk. 113 Ponedelnik
?lk yar?:
1-0 (Yugoslavya lehine)
Normal
süre: 1-1
Bu maç,
“Sovyetlerin kas kuvvetinin, Yugoslavlar?n ustal???n? yendi?i“ yorumu ile
özetleniyordu. Kar??la?man?n ilk yar?s?nda, Yugoslavlar?n ak?ll? taktikleri,
Sovyetler önünde i?lerine yar?yordu. Yar? final dahil, kupa sürecinde
iyi performanslar?n? sürdüren Yugoslav Dragoslav Sekularac ve
Bora Kostik, finalde ayn? görünümü sergileyemiyordu.
Yugoslavya
ilk golü atan taraf oluyordu. Kaynaklar, bu golde, Igor Netto‘nun
geli?tirdi?i pozisyonda, Drazen Jerkoviç‘in çapraz ?utuna
Milan Galic‘in kafas?n? ya da vücudunun bir ba?ka bölümünü
uzatarak topu SSCB a?lar?na gönderdi?ine dair çe?itlilik gösteriyor.
Galic, bu golüyle, ardarda on uluslaras? oyunda gol atarak dünya
rekorunu da k?rm?? oldu. SSCB, bu maçta, Lev Yashin‘in gol kurtarmadaki
mükemmelli?ine minnettar kal?yordu. Yashin, performans?n?n zirvesinde
bir çok güzel kurtar?? yap?yor, özellikle de tak?m?n?
Kostic‘in serbest at??lar?ndan kurtar?yordu.
Yashin‘in,
Yugoslav kalecisinden fark?, ikinci yar?da aç?k bir ?ekilde belli
oldu. ?kinci yar?ya 1-0 ma?lup durumda ba?layan SSCB, Valentin Bubukin‘in
uzun pas?n?, Blogoje Vidinic‘in önüne aktarmas? ile Slava Metreveli‘nin
aya??ndan skoru e?itlerken, maç?n normal süresinin de 1-1 sona
ermesini sa?l?yordu.
Uzatma
süresinde Victor Ponedelnik gelip, futbolda “doksan“ olarak tabir
edilen yerden bir kafa golü at?nca, SSCB Avrupa Uluslar Kupas?‘n?n
ilk ?ampiyonu oluyordu.
Maç?,
dayan?kl? olan taraf kazanm??t?. Sovyetler, bu yar??? baz?lar?ndan daha
çok ciddiye alarak, gücü ve kararl?l??? sayesinde zaferi
hak etmi?ti.
1960 FRANSA‘NIN KARMASI:
?lk Avrupa
Uluslar Kupas?’n?n y?ld?zlar? ise ?öyle s?raland?:
Lev Yashin
(SSCB) - Vladimir Durkovic (Yugoslavya), Josef Masopust (Çekoslavakya),
Valentin Ivanov (SSCB), Ladislac Novak (Çekoslovakya) - Slava Metrevelli
(SSCB), Dragoslav Sekularac (Yugoslavya), Bora Kostic (Yugoslavya) - Milan
Galic (Yugoslavya), VictorPonedelnik (SSCB)
***************************
KAYNAK www.ntwmsnbc.com
1996 ve 2000 Türkiye Finallerde
1996 yilinda Ingiltere’de düzenlenen
sampiyona, Türkiye açisindan büyük önem tasiyordu.
Çünkü ekibimiz, tarihinde ilk defa Avrupa sampiyonasi
finallerine katiliyordu. Oldukça basarili maçlar çikarmamaza
ragmen, tecrübesizlik kendini belli edince, takimimiz grubunda çikamamisti.
Simdi ise EURO 2000’de yine takimimiz var. Fakat bu kez daha güçlü,
daha tecrübeli ve daha hirsli olacaklar. Futbol otoriteleri bile Türk
Milli Futbol Takimi’nin dikkat edilmesi gereken bir takim oldugu yolunda
görüs bildiriyorlar. Türkiye’nin bu kez basarili olacagina
inaniyoruz.
****************************
Kronolojik siralama ve Sampiyonlar
1960 SSCB-YUGOSLAVYA
: 2-1
1964 ISPANYA-SSCB:
2-1
1968 ITALYA-YUGOSLAVYA
:2-0
1972 ALMANYA-SSCB:
3-0
1976 CEKOSLOVAKYA-ALMANYA
: 5-3 *(Penaltilarla normal süre 2-2)
1980 ALMANYA-BELCIKA
: 2-1
1984 FRANSA-ISPANYA:
2-0
1988 HOLLANDA-SSCB
:2-0
1992 DANIMARKA-ALMANYA
: 2-0
1996 ALMANYA-CEK.CUMH.
: 2-1
2000 tahmin ediniz.
*****************************
[Back]