เรียนเลขหลักสิบ
ตอนที่ยังหัดเรียนเลขกันใหม่ๆ สายฝนจะไม่เข้าใจในระบบการเรียงลำดับตัวเลข แม้ว่าจะนับเลขได้ถึงหลักร้อยแล้ว ทั้งนี้อาจจะเป็นเพราะในวัยของเค้าตอนนั้น(5ขวบ)ยังไม่สามารถทำความเข้าใจในคำอธิบายที่เป็นตรรกหรือความคำอธิบายเชิงเหตุและผลได้ดีพอ ดังนั้นจึงทำให้สายฝนไม่สามารถจะหาคำตอบด้วยวิธีคิดจากเหตุและผลไม่ได้นอกจากวิธีจำ
เมื่อตอนที่สายฝนเข้าโรงเรียนอนุบาลนั้นสายฝนบอกว่าคุณครูสอนให้เล่นเกมนับลูกปัด ผมคิดว่าน่าจะเป็นการทำให้เด็กเข้าใจในหลักวิธีการนับตัวเลขได้วิธีหนึ่ง แต่สายฝนอาจจะยังทำความเข้าใจได้ไม่ดีพอ และเพื่อที่จะสร้างภาพในความคิดของสายฝนในเรื่องของระบบตัวเลขให้ชัดเจนขึ้น วันหนึ่งผมจึงชวนให้สายฝนลองเล่นเกมที่ผมคิดขึ้นมา จุดประสงค์ของเกมนี้ก็เพื่อให้สายฝนได้ลองนับจากจำนวนวัตถุจริงที่จับต้องได้และสร้างความเข้าใจในหลักหน่วยและหลักสิบ,หลักร้อยว่ามีที่มาอย่างไร
เราเริ่มต้นด้วยการหาช่วยกันหาอุปกรณ์ที่จะใช้ในการเรียนซึ่งก็มีอยู่ไม่มากและเป็นของที่มีอยู่แล้วที่บ้าน อันดับแรกก็เป็นตัวเลโก้ซึ่งมีจำนวนย่อยๆให้นำมาจับเรียงกันได้เยอะและน่าจะนับได้ง่ายด้วย นอกนั้นก็เป็นเทปกาวเอาไว้ขึงเป็นตารางที่พื้น,กล่องใส่ขนมอันเล็กๆ แล้วก็จัดหมอนจัดคนที่จะเรียนมาแล้วก็...เริ่มต้นเรียนกันได้
ผมกับสายฝนจะช่วยกันขึงเทปกาวไว้ที่พื้นให้เป็นช่องสี่เหลี่ยมสี่ช่องขนาดเล็กใหญ่เรียงกันไป(ตามรูป) เมื่อสองสามวันก่อนสายฝนได้ดูหนังเรื่องเกี่ยวกับทหารและการรบกัน (ควันลงจากเรื่องนี้ผมเชื่อว่ายังมีกรุ่นๆอยู่ในความคิดของเค้าอยู่ ผมก็เลยคิดเกมมาเพื่อให้เข้ากับความสนใจของสายฝนในตอนนั้น)
ผมแต่งตั้งให้สายฝนเป็นผู้พันส่วนผมก็เป็นนายพลคอยบัญชาการรบ เอ้าผู้พันรับทหารเข้ามาประจำการที่หน่วยเร้ว!!! ผู้พันก็นับทหารเข้าหน่วย(กรอบเล็กสุดสมมุติให้เป็นหน่วยทหารราบครับ)ทีละคนๆ นายพลบอกกับผู้พันว่า "ถ้าทหารในหน่วยทหารราบมีครบสิบคนเมื่อไรก็ให้ย้ายไปอยู่ในรถถังต้องใช้คนสิบคนในการบังคับรถ" เมื่อนับไปถึงสิบคน ผู้พันก็จะให้ทหารขับกล่องที่สมมุติเป็นรถถังไปอยู่ที่กรอบอันถัดไปติ๊ต่างว่าเป็นหน่วยของรถถังครับ และเมื่อหน่วยรถถังครบสิบคัน(ช่องที่ใช้เทปขึงเป็นกรอบมีเนื้อทีพอสำหรับรถถังวางเรียงกันแค่สิบคัน)แล้วก็ให้ย้ายทั้งสิบคันไปกรอบถัดไปซึ่งสมมุติกันว่าเป็นเรือบรรทุกรถถัง
ก็ให้สายฝนนับตัวเลโก้แล้วจับเรียงใส่กล่องอย่างนี้แหละครับ คอยอธิบายไปด้วยว่ามันสอดคล้องกับจำนวนตัวเลขที่สายฝนรู้จักอย่างไร เช่นเลขเก้าที่มีตัวเลขเก้าอยู่ในหลักหน่วยก็เปรียบเทียบว่า "มีรถถังอยู่ศูนย์คัน กับทหารราบอีกเก้าคน" เลขสิบก็บอกว่า "มีรถถังอยู่หนึ่งคันกับทหารราบอีกศูนย์คน(แต่ถ้ามีเหตุการณ์ฉุกเฉินเราก็จะให้ทหารเหล่านี้ลงจากรถมาเป็นทหารราบ10คน(เพราะมีทหารอยู่ในรถถัง10คนพอดี)
เลขอื่นๆก็ให้สายฝนลองคิดเอาเองด้วยเช่น ผมบอกให้สายฝนจัดทหาร45คน สายฝนก็เรียงใส่รถถังมา4คันกับทหารราบอีก5คน หรือไม่ผมก็จะถามในทางกลับกันว่ารถถัง14คันกับทหารราบ4คนจะต้องใช้ตัวเลโก้กี่ตัว เป็นการประเมินผลดูว่าเกมนี้จะสร้างความเข้าใจในตัวเลขให้สายฝนได้ไหม ซึ่งผลที่ออกมาก็ดีทีเดียวครับ
สรุปผลที่ได้จากเกมนี้เป็นการปูพื้นเรื่องระบบตัวเลขให้สายฝนได้อย่างมาก ซึ่งหลังจากที่เล่นเกมนี้กันแล้วในการเรียนเลขของเค้าเมื่อมีตัวเลขบางตัวเกิดลืมและนับต่อไม่ถูกผมก็จะทบทวนโดยโยงให้มาสัมพันธ์กับเกมที่ได้เล่นไป ในวันต่อๆมาเราได้มีการเล่นเกมนี้ต่อโดยผมได้แทรกเรื่องการบวก,ลบและคูณเข้าไปด้วย เป็นการเรียนแบบเห็นของจริง ตรงไหนถ้าคิดไม่ออกก็ใช้วิธีลงมือทำก็จะเป็นคำตอบออกมาได้ สายฝนสนุกกับเกมนี้ครับเค้ามีการทำตัวทหารขึ้นมาบางตัวเองเพื่อให้เล่นได้สนุกขึ้นโดยผมไม่ได้ไปชี้แนะอะไร เป็นจินตนาการที่เกิดจากการเพลิดเพลินระหว่างการเรียนครับ(ตัวอย่างผมถ่ายภาพมาให้ดูข้างบน)
ในการสอนผมคิดว่าเราไม่สามารถจะวางรูปแบบหรือวิธีการสอนที่เป็นสูตรสำเร็จแบบอาหารซอง,อาหารกล่องได้ จำเป็นต้องหาวิธีให้เข้ากับความรู้-ความสนใจของเด็กแต่ละคนด้วย ซึ่งต้องมีการประยุกต์ใช้ให้เหมาะสมครับ ผมเชื่อว่าจากสิ่งที่ผมเล่าให้ฟังข้างต้นน่าจะเป็นประโยชน์แก่คุณได้บ้าง....ลองนำไปปรับใช้ดูครับ