"Arşimed,
Sicilya'da saray çevresinde MÖ. 200 yıllarında
doğmuş büyümüş bir matematikçidir.
Babası da kralın matematikçisiydi ve bu yüzden
Kral Hieron ile Arşimed dosttu. Arşimed'in
Sicilya'daki mutlu günleri uzun sürmez.
Bir süre sonra Kral Hieron ölür. Yerine
genç ve tecrübesiz oğlu kral olur.
Dünya'nın o sıradaki politik dengelerini
gözardı eden oğlu Kartaca'nın tarafını
tutar. Roma bunu cezalandırmak için bir
donanmayı Sicilya Adasına gönderir.
O sırada Kartaca ile savaşta olan Roma için
bu kaçırılmaz bir fırsattır. Küçük
bir adayı fethedecek ve askerlerine moral
verecektir. Fakat donanma komutana
Marcellius'u bir sürpriz bekliyordu. Çünkü
Sicilya adasını askerler değil,
matematikçi Arşimed koruyordu."
Roma
donanması ilk önce karşısında Arşimed'in
düzenlediği mancınıkları buldu. Bu
uzun menzilli mancınıklarla gemilerinin dövüldüğünü
gören Marcellius bu sefer karaya asker
çıkararak yakın menzilli savaşı tercih etti,
çünkü o zamanlar bu çeşit silahlar
yerlerinde sabit dururdu ve uzun menzilli
bir mancınık yakın dövüşte işe
yaramazdı. Sicilya'nın silahlarının özelliğini
tespit edip saldırı planını ona göre değiştirerek
Marcellius yetkin bir komutan olduğunu
gösteriyordu. Fakat bu mancınıkları Arşimed tasarlamıştı
ve küçük değişikliklerle yakın dövüşte
de kullanılabiliyordu.
Marcellius
bu ilk saldırıda uğradığı şaşkınlıkla
askerlerini geri çekmek zorunda kaldı.
Bu Arşimed'in ilk sürprizi idi. İlerleyen
günlerde surlara yaklaşan gemileri
iplerle bağlayıp makara sistemleri ile
denizin üzerinde kaldırıp kaldırıp
suya vurmaktan, aynalarla gemilerin
yelkenlerini yakmaya kadar pek çok
"cinlik" uyguladı. Hatta Sicilyalı
askerlerin Arşimed'in yarattığı
etkiyi kullanarak savaşın yoğunlaştığı
sıralarda surlardan aşağıya bir
ip sarkıttığı ve Roma Donanmasının da
Arşimed'in yine bir oyun peşinde olduğunu
sanıp geri çekildiği kayıtlardadır.
Bir süre
sonra bu bir tek adamın savunması karşısında donanmasının
çaresiz kaldığını gören Marcellius
komutanlarını toplar ve "bu ihtiyar
matematikçiyi ne zaman yeneceksiniz?"
diye sorar. Onun için Sicilya savunması,
Sicilya askerleri yoktu. Karşısında bir
tek matematikçi vardır.
Ve tek
başına koskoca bir donanmayı parmağında
oynatmaktadır. Marcellius şehre saldırarak
alamayacağını anlayınca şehrin açlıktan
teslim olmasını beklemeye başladı. Artık
buna Arşimed'in yapabileceği bir şey
yoktu. Sonunda şehir teslim oldu. Ve şehre
dalan askerlerden birisi Arşimedi küllerin
üzerinde bazı geometri problemleri ile uğraşırken buldu.
"O yaşlı matematikçi sen misin?
Marcellius seni istiyor" dedi.
Arşimed 'de "Problemimi çözdükten
sonra gelirim" diye askere diklenince
asker de kılıcını çekti ve koskoca
Roma askerine diklenen bu adamı öldürdü.
Anlatıldığına
göre olaya çok üzülen Marcellius, Arşimed'e
vasiyetine uygun bir mezar yapar. Ve
onu saygın bir tören ile defneder. "
Matematiğin Aydınlık Dünyası/Sinan
Sertöz / Tübitak yayınları