TÜRKİYE ÜNİVERSİTELER ARASI MÜNAZARA TURNUVASI KURALLARI
1.1 MÜNAZARANIN FORMATI
1.1.1 Münazara her biri iki kişiden oluşan dört takım, yönetici ve jürilerden oluşur.
1.1.2 Takımlar aşağıdaki şekilde adlandırılırlar :
*Açılış Hükümeti
*Açılış Muhalefeti
*Kapanış Hükümeti
*Kapanış Muhalefeti
1.1.3 Konuşmalar aşağıdaki şekilde sıralanır :
*Açılış hükümetinin ilk konuşmacısı
*Açılış muhalefetinin ilk konuşmacısı
*Açılış hükümetinin ikinci konuşmacısı
*Açılış muhalefetinin ikinci konuşmacısı
*Kapanış hükümetinin ilk konuşmacısı
*Kapanış muhalefetinin ilk konuşmacısı
*Kapanış hükümetinin ikinci konuşmacısı
*Kapanış muhalefetinin ikinci konuşmacısı
1.1.4 Her konuşmacı münazara boyunca yalnızca bir konuşma yapar.Konuşma süresi 7 dakikadır.
1.1.5 Konuşma sırası kendinde olmayan konuşmacı, söz hakkı istemek (md.1.5) dışında münazarayı oturur vaziyette izlemelidir.Takım elemanları kendi tarafının konuşmacılılarını sıralara vurarak destekleyebilir.Bu hareket münazaranın düzenini bozucu bir şekilde yapılıyorsa jüri tarafından dikkate alınacaktır.Münazaracıların ya da seyircilerin konuşmalar sırasında alkışlamaları yasaktır.Seyirciler konuşmacıya izinli ya da izinsiz müdahale edemez (ekleme yapma,itiraz etme,vs.).
1.2 KONU
1.2.1 Konu açık ve net bir şekilde ifade edilmelidir.
1.2.2 Konu evrensel olmalıdır.
1.3 HAZIRLANMA
1.3.1 Takımlar konuyu ve taraflarını münazara başlamadan 15 dakika önce öğrenirler.
1.3.2 Takımlar münazaranın bildirilen başlama saatini takip eden 5 dakika içinde salonda yerlerini almalıdırlar.Bu süre içinde salondaki yerlerini almayan takımlar diskalifiye olacaktır.Bu takımların yerine ev sahibi okuldan gölge takımlar yarışır.Gölge takım sıfır puan alarak değerlendirme dışı bırakılır.
1.3.3 Konuşmacılar hazırlanma ve münazara sırasında yazılı materyal kullanabilirler. Konuşmacı kürsüdeyken takım arkadaşının kendisine herhangi bir belge vermesi yasaktır.Hazırlık ve konuşma süresince elektronik alet (bilgisayar,cep telefonu,vs.) kullanılamaz.Bu durumda takım diskalifiye olacaktır.
1.4 KONUŞMALAR
1.4.1 Konuşmalar 7 dakika sürer.Bu sürenin bitimi çift vuruşla belirtilir.7dakika 20 saniyeden uzun süren konuşmalar jüri tarafından dikkate alınacaktır.Konuşmanın süreyi aşan kısmının içeriği değerlendirilmeyecektir.Süre konuşmacının kürsüye çıkması ile başlar.Birinci ve altıncı dakikanın bitimi tek vuruşla belirtilir.Söz hakkı yalnızca birinci dakikanın bitiminden altıncı dakikanın bitimine kadar istenebilir.
1.4.2 Hükümetin Açılışı
*Hükümetin açılış takımının ilk konuşmacısı münazaranın ilk konuşmasını yapar ve konuda geçen kavramları 2.1deki kurallara uygun olarak tanımlar.Takımının ve tarafının tezlerine giriş yapar.
*Hükümetin açılış takımının ikinci konuşmacısı münazaranın üçüncü konuşmasını yapar.Yeni argümanlar öne sürerek, örnekler vererek ve karşı tarafın tezlerini çürüterek münazarayı geliştirici bir yol izler.
1.4.3 Hükümetin Kapanışı
*Hükümetin kapanış takımının ilk konuşmacısı münazaranın beşinci konuşmasını yapar.Yeni argümanlar öne sürerek , örnekler vererek ve karşı tarafın tezlerini çürüterek münazarayı geliştirici bir yol izler.
*Hükümetin kapanış takımının ikinci konuşmacısı münazaranın yedinci konuşmasını yapar.Açılış takımının ve takım arkadaşının konuşmalarını özetler.Varolan tezleri geliştirebilir.Münazara boyunca ortaya konanların dışında pozitif materyal kullanamaz.
1.4.4 Muhalefetin Açılışı
* Muhalefetin açılış takımının ilk konuşmacısı münazaranın ikinci konuşmasını
yapar.Hükümet tarafının tanımının 2.1deki kurallara uymaması halinde tanıma itiraz edebilir ve yeni bir tanım ortaya koyabilir.Takımının ve tarafının tezlerine giriş yapar.
*Muhalefetin açılış takımının ikinci konuşmacısı münazaranın dördüncü konuşmasını yapar. Yeni argümanlar öne sürerek, örnekler vererek ve karşı tarafın tezlerini çürüterek münazarayı geliştirici bir yol izler.
1.4.5 Muhalefetin Kapanışı
*Muhalefetin kapanış takımının ilk konuşmacısı münazaranın altıncı konuşmasını yapar. Yeni argümanlar öne sürerek, örnekler vererek ve karşı tarafın tezlerini çürüterek münazarayı geliştirici bir yol izler.
*Muhalefetin kapanış takımının ikinci konuşmacısı münazaranın son konuşmasını yapar.Bu konuşmacının görevi tüm münazarayı özetlemektir.Münazara boyunca ortaya konanların dışında pozitif materyal kullanamaz.
1.5 SÖZ HAKKI
1.5.1 Konuşma sırasında karşı tarafın soru sorma, itiraz etme ve ekleme yapma hakkı vardır.Söz hakkı yalnızca karşı takımın konuşmacılarına kullanılabilir.
1.5.2 Söz hakkı birinci dakikanın bitiminden altıncı dakikanın bitimine kadar kullanılabilir.Söz hakkının süresi 15 saniyeyi geçmemelidir.
1.5.3 Söz hakkını isteyen kişi ayağa kalkabilir, ve elini kaldırarak konuşmacıya bunu belirtmelidir.İsterse Söz istiyorum diyebilir.
1.5.4 Söz hakkını vermek ya da vermemek konuşmacının insiyatifindedir.Ancak her konuşmacı konuşması boyunca karşı taraftan söz hakkı istediği sürece, en az iki kez karşı tarafa söz hakkı vermek zorundadır.Bunun yanı sıra tüm münazaracılar, karşı tarafın konuşmaları boyunca söz hakkı isteyerek münazaraya aktif olarak katılmalıdır.
1.5.5 Söz hakkı içeriğe dahildir.
1.6 DEĞERLENDİRME
1.6.1 Münazara en az üç jüriden oluşan bir jüri heyeti tarafından değerlendirilir.Jüriler ev sahibi okul tarafından belirlenecektir.Jürilere ev sahibi üniversite ve denetçi üniversite tarafından eğitim verilecektir.Ev sahibi üniversite jüri listesini katılımcı üniversitelere turnuva başlamadan önce gönderecektir.
1.6.2 Konsey temsilcileri (md.6.1) turnuva öncesi yapılan bir seminerde eğitim alarak turnuvada jürilik yapacaktır.Her jüri heyetinde değerlemenin formata uygun yapılması
İçin gerekli uyarılarda bulunan bir temsilci olacaktır.Temsilcilerin kendi üniversitelerinin maçında jürilik yapmaması ev sahibi üniversite tarafından sağlanacaktır.
1.6.3 Münazaranın bitiminde jüri heyeti münazaranın kısa bir değerlendirmesini yaparak ortak bir karar verecektir.
BÖLÜM 2 TANIMLAR
2.1 TANIM
2.1.1 Hükümetin açılış takımının ilk konuşmacısı konuşmasının başında tanım yapar.
Konu cümlesinde geçen kavramlar ve konunun yoruma açık yanları açık bir biçimde tanımlanmalıdır.
2.1.2 Tanım aşağıda belirtilen özelliklere uymalıdır ;
*Tanımın konuyla açık, net ve mantıklı bir bağı olmalıdır.
*Tanım kendi kendisini kanıtlar nitelikte olmamalıdır.Bu durum tanımın konu cümlesini münazaraya gerek kalmadan ispatlaması ve karşı tarafın mantık sınırları dahilinde hiçbir itiraz yolunun kalmaması halinde gerçekleşir.
*Tanım zamanla sınırlanamaz.Münazara yapıldığı günün koşulları içinde tanımlanmalıdır.Konu tanımlanırken geçmişten ya da gelecekten herhangi bir zaman aralığı verilemez.
*Tanım münazarayı her hangi bir coğrafi ve /veya politik konumla sınırlayamaz.
*Tanım münazaracının herhangi bir alanda uzmanlığını gerektirmemelidir.
2.2 TANIMA İTİRAZ
2.2.1 Muhalefetin açılış takımının ilk konuşmacısı 2.1 deki kurallara uymadığı takdirde tanıma itiraz edebilir.Muhalefetin açılış takımının ilk konuşmacısı tanıma itiraz etmezse münazara boyunca başka hiçbir konuşmacının tanıma itiraz etme hakkı yoktur.
2.2.2
2.2.3 Muhalefetin açılış takımının ilk konuşmacısı tanıma itiraz ediyorsa itiraz sebeplerini açık ve net bir şekilde belirtmeli, kurallara uygun alternatif bir tanım ortaya koymalıdır.
2.2.4 Muhalefetin açılış takımının ilk konuşmacısının kurallar dahilinde tanıma itiraz etmesi halinde ;
*Hükümetin kapanış takımı tanım kurallarını göz önünde bulundurarak iki tanımdan birini takip edebilir.
*Muhalefetin kapanış takımı tanım kurallarını göz önünde bulundurarak iki tanımdan birini takip edebilir.
2.3 TANIMIN VE TANIMA İTİRAZIN DEĞERLENDİRİLMESİ
2.3.1 Tanım 2.1 deki kurallara uygun olmalıdır.
2.3.2 Tanıma itirazın jüri tarafından kabul edilebilmesi için 2.2.1 ve 2.2.2 ye uygun olmalıdır.Bu haller dışında tanıma herhangi bir itiraz geçersizdir.
2.3.3 Münazara sırasında jüri hangi tanımı kabul ettiğini belli etmez.
BÖLÜM 3 İÇERİK
3.1 İÇERİĞİN TANIMI
3.1.1 İçerik, münazaracının tezini geliştirmek ve jüriyi ikna etmek amacı ile kullandığı argümanlardır.
3.1.2 İçerik pozitif materyal, anti tez ve söz hakkından oluşur.
*Pozitif materyal ; mantık yürütme ve tezler, örnekler, olaylar, istatistiki bilgiler ve konuşmayı geliştirici tüm diğer öğelerdir.
*Anti tez ; doğrudan karşı tarafın tezlerini çürütmeye yönelik konuşmalardır. *Söz hakkı ; bir konuşma sırasında söz hakkını kullanan kişinin söyledikleri onun içeriğine dahildir.Söz hakkını veren konuşmacı için ise soru ya da itiraza verdiği cevap konuşmacının içeriğine dahildir.
3.1.3 Hükümet ve muhalefet taraflarının son konuşmacıları pozitif materyal kullanamazlar (1.4.3 & 1.4.5).
3.2 İÇERİĞİN ÖZELLİKLERİ
3.2.1 İçerik mantıklı olmalıdır.Argümanların açık, iyi organize edilmiş ve ikna edici olabilmeleri için mantıklı olarak geliştirilmiş olmaları gerekir.
3.2.2 İçerik tutarlı olmalıdır.Konuşmacının içeriği takım arkadaşı ve tarafındaki diğer takımla çelişmemelidir.
3.2.3 İçeriğin münazaranın konusuyla doğrudan bir bağı olmalıdır.Pozitif materyal ; münazaranın, konu cümlesi ve hükümetin açılış takımının tanımıyla oluşan çizgisini takip etmelidir.Antitez ise karşı tarafın varolan tezleri üzerine olmalıdır.Konuşmacı münazaranın önem taşıyan noktalarına öncelik vermelidir.
3.3 İÇERİĞİN DEĞERLENDİRİLMESİ
3.3.1 İçerik ikna edici olmalıdır.Jüri içeriği değerlendirirken içeriğin elemanlarını göz önünde bulundurmalıdır.
3.3.2 İçerik mantıklı bir insanın bakış açısından değerlendirilmelidir.Jüriler içeriği değerlendirirken kendi uzmanlık bilgilerini göz ardı etmelidirler.
3.3.3 Söz hakkı isteyenin ve izin verenin içeriklerine olan etkisine göre değerlendirilir.
BÖLÜM 4 SUNUŞ
4.1 SUNUŞUN TANIMI
4.1.1 Sunuş, münazaracının tezini geliştirmek ve jüriyi ikna etmek amacı ile kullandığı tarz ve konuşmanın yapısıdır.
4.2 TARZIN ELEMANLARI
4.2.1 Jüri ile göz teması konuşmacının daha ikna edici olmasını sağlar.
4.2.2 Tonlama, konuşmacının önemli tezlerini vurgulamasına ve dinleyicinin dikkatini çekmesine yarar.
4.2.3 El hareketleri konuşmacının daha etkili görünmesini sağlar.Abartılı el hareketleri jüri tarafından göz önüne alınacaktır.
4.2.4 Dil, açık ve kolay anlaşılır olmalıdır.
4.2.5 Not tutmak ve o notları münazara sırasında kullanmak serbesttir.Fakat konuşmayı notlardan okumak jüri tarafından olumsuz olarak değerlendirilecektir.
4.2.6 Konuşmada mizah kullanılması dinleyici ile bir bağ kurulmasını sağlar ve ikna ediciliği arttırır.
4.3 YAPININ ELEMANLARI
4.3.1 Yapı konuşmanın içeriğinin ve takım elemanlarının konuşmalarının organizasyonudur.
4.3.2 Etkili bir konuşma yapısı aşağıdaki özellikleri içermelidir ;
*Konuşmanın açılışı ve kapanışı olmalıdır.
*Tezler iyi sıralanmalıdır.
*Tezler açıkça ortaya konmalıdır.
*Süre iyi kullanılmalıdır.
4.3.3 Etkili bir takım yapısı aşağıdaki özellikleri içermelidir ;
*Net ve tutarlı bir takım çizgisi olmalıdır.
*İçeriğin dağılımı formata uygun ve tamamlayıcı olmalıdır.
4.4 SUNUŞUN DEĞERLENDİRİLMESİ
4.4.1 Sunuş, konuşma üzerindeki genel etkisine göre değerlendirilir.
4.4.2 Tarz ve yapı 4.2 ve 4.3 te belirtilen özelliklere uygun olmalıdır.
BÖLÜM 5 MÜNAZARANIN DEĞERLENDİRİLMESİ
5.1 Her münazaranın sonunda jüriler takımların sıralanması konusunda ortak bir karar verirler.
5.2 TAKIMLARIN SIRALANMASI
5.2.1 Değerlendirme tamamlandıktan sonra takımlar aşağıdaki gibi sıralanır.
*Birinci takım .................. 3 puan
*İkinci takım .................. 2 puan
*Üçüncü takım .................. 1 puan
*Dördüncü takım ............... 0puan
5.2.2 Münazaradan sonra yapılan geçerli bir açıklama dışında, mazeretsiz 5 dakika içinde salondaki yerini almamış olan takım sıfır 0 puan alır ve sıralamada dördüncü olur.
5.2.3 Bir takım diğer takıma karşı din,cinsiyet, ırk, cinsel tercih, sosyal seviye ile ilgili saldırıda bulunursa sıfır 0 puan alır ve sıralamada dördüncü olur.
5.3 MÜNAZARANIN NOTLANMASI
5.3.1 Kalite puanları jürinin, takımın ve konuşmacının ikna ediciliği konusunda kararını yansıtır.
5.3.2 Jüriler ilk planda takımın kalite puanına aşağıdaki gibi karar vermelidirler.
|
Konuşmacı münazaranın tüm alanlarında(içerik ve biçimde ) ve finallerde görmek isteyeceğiniz türden bir konuşmacıdır. |
90 -100 |
|
Konuşmacı ortalamanın üzerindedir ve ilk turu Atlayabilecek türde bir konuşmacıdır. |
80-89 |
|
Konuşmacının içerik ve biçim zayıf kaldığı noktalar vardır ve ortalama olarak değerlendirilebilecek bir konuşmacıdır. |
70-79 |
|
|
60-69 |
|
Konuşmasında çok açık aksaklıklar vardır veya gereksiz yere fazla sinirli davranışlarda bulunduğu için cezalandırılmıştır. |
50-59 |
5.3.3 Her konuşmacıya, değerlendirme ölçütleri doğrultusunda 50 ile 100 arasında puan verilir.En düşük puan 50 dir.
5.3.4 Konuşmacı puanlarının ortalaması takım puanını belirler.Takım puanı jüri pusulasına geçirilir.
5.3.5 Jüriler puanları ve sıralamayı belirlerken kriter tablosunu kullanacaklardır.
5.4 TUR ATLAMA
5.4.1 İlk turda her takım 3 münazara yapacak ve bu münazaralar sonucunda her takımın 9 üzerinden sıralama puanı olacaktır.En yüksek sıralama puanına sahip 16 takım yarı finale kalacaktır.Yarı finallerde 3 puan alan takımlar finale kalır.
5.4.2 Eşitlik durumu :
*Sıralama puanları toplamı eşitse en çok 3 puan alan takım üst tura çıkar.
(takımlar 3 puan alamamışsa 2 puanlara bakılır)
*Eşitliğin bozulmaması halinde bu iki takım arasında münazaralarda en yüksek kalite puanı almış olan üst tura çıkar.
BÖLÜM 6 TEMSİLCİLER KONSEYİ
6.1 Temsilciler Konseyi turnuvaya katılan tüm okulların temsilcilerinin oluşturduğu konseydir.
6.2 Her üniversite konseye bir temsilci gönderir.
6.3 Konsey, çalışmalarına turnuvanın başlamasından 2 gün önce başlar.Turnuva ile ilgili herhangi bir şeye itirazı olan üniversiteler, gerekçelerinin açıklandığı bir dilekçe ile başvuruda bulunurlar.İtiraz ile ilgili kararlar konsey tarafından alınır.Dilekçedeki itirazın kabul edilmesi halinde önerilen değişikliğin köklü bir değişiklik olup olmadığına karar verilir.İtiraz köklü bir değişikliği öngörüyor ise bir sonraki turnuvada
,köklü bir değişiklik gerektirmiyorsa o turnuvada uygulanacaktır.
6.4 Bir sonraki turnuvanın nerede yapılacağı konseyde yapılacak kapalı oylama sonucu belirlenir.Oylamadan önce turnuvaya ev sahipliği yapmak için aday olan okullar, turnuva için yaptıkları hazırlıklar ve planlarını anlatan bir sunuş yapabileceklerdir.Aday olan hiçbir üniversite ev sahipliği kesinleşmeden sponsor aramayacaktır.
6.5 Konsey her turnuvada konu havuzunun oluşturulmasından sorumludur.Turnuva başlamadan önceki gün konsey toplanır ve okulların öneri olarak getirdiği konular arasından, tartışıp oylayarak, eleme yöntemi ile bir havuz oluşturulur.
6.6 Temsilciler, gerekli durumlarda jüri denetçiliği ve eğitmenliği yapacaklardır.
6.7 Temsilciler Konseyi dönem başkanlığını, turnuvaya ev sahipliği yapan okulun temsilcisi yürütür.Başkan sadece toplantıların yürütülmesinden sorumludur.
6.8 Toplantıda ayrıca, yine ev sahibi okuldan bir Temsilciler Konseyi Dönem Sekreteri bulunur.Sekreterin oy hakkı yoktur.Toplantı tutanaklarından sorumludur.
6.9 İlk turnuvaların katılımcıları olan, Boğaziçi Üniversitesi, ODTÜ ve Marmara Üniversitesi temsilcileri, konseyde kurucu üye sıfatıyla yer alırlar.
7.0 Kurucu üyelerin aralarında ortak karar almak kaydıyla konsey kararına veto ve iptal etme hakları vardır.Tüzüğün 6 .4 üncü maddesi veto hakkı kapsamı dışındadır.
8.0 Üniversite öğretim üyeleri jürilik yapabilir.
9.0 Bir maçta tüm jüri üyeleri aynı meslek gurubundan olamaz .
9.1 Ev sahibi üniversitenin yarışmalardan çekilme hakkı saklıdır.
Not: Bu tüzük son temsilciler konseyinde yapılan değişiklikleri kapsamaz. Son değişiklikler ve eklemeler için: www.munazara.org/forum adresinden bilgi alabilirsiniz.