Kompjutrat i klasificojmé né tre lojé:

• Mein-freim,
• Minikompjuter,
• edhe Mikrokompjuter.

Mein-freim:      Mein-freim kompjuter pérmban té dhéna dhe programe. Éshté kompjuter mé i madhé nga té gjithé kompjuterat e prodhuar edhe éshté pérdorur pér té procesuar té dhénat né ményre té centralizuar. Shumé terminal mund té lidhen tek e Mein-freim. Zakonisht fjala terminal éshté pérdorur pér njé tastier (kejbord) qé lejon punuesin té fusé té dhéna né kompjuter, edhe njé VDU (Vizuall Displei Junit) qé lejon punuesin té shikojé té dhénat. Fjala VDU shqiptohet ViDiJu edhe gjersisht e njohur né gjuheé angleze si njé skrin kompjuteri edhe né shpip shume raste e quajné ekrani i kompjuterit. Akoma shumé njerzé ngatérojne fjalén ekran té kompjuterit me fjalen kompjuter. Duke u basuar né pércaktimin e mesipérm se çfar quajmé kompjuter, éshté e domosdosme t'ju jap njé késhill té: mos ngatroni fjalén ekran té kompjuterit me kompjuter, sepse ato luajné role té ndryshme. Imagjino sikur doni té béni ndonjé ushtrim matematik duke pérdorur njé kompjuter! Si mund té fusesh té dhéna né kompjuter? Duke pérdorur njé tastier.
A do té ishte shumé e mérzitsme né qofté se ju shkruani né kompjuter por nuk keni mundési té shikoni punén tuaj? Padyshim tepér e merzitshme edhe doshta e pamundéshme, pamvarsisht qé kompjuteri punon né menyré té pérkryer pa pasur nevojé té lidhésh njé ekran té koompjuterit. Pra na nevojiten njé tastier, njé ekran kompjuteri edhe njé kompjuter i cili do té kryej punén qé ne e instraktojmé té béjé.Mein-freimat kané mundési té pérpunojné njé shumé té madhe té dhénash. Ato kushtojné shumé shtrenjt edhe mund té pérdoren nga ndérmarrje té médha or organet shtetérore. Ndérmarrjet mund té pérdorin Mein-freim qé té regjistrojné té dhénat e artikujve ose té ruajné né kompjutér pagat e punétoréve. Ndérmarrjet qé pérdorin meinfreim zakonisht punésojné Sistem Analista edhe Programues qé té mbajné sistemin né gjendje pune.

Minikompjuter

Minikompjuter éshté quajtur njé kompjuter qé éshté mé i vogél nga madhésia se meinfreimet. Né minikompjuter té dhénat ruhen né teipé (kaseté) ose né hard disk. Hard disk éshté njé aparat i cili ruan té dhénat qé né fusim né kompjuter edhe éshté i instaluar brenda né kompjuter. Ashtu siq tek meinfreimet shumé terminal mund té lidhen tek njé minikompjuter té cilét fusin edhe botojné té dhéna. Té gjitha proceset kryhen né minikompjuter. Gjithashtu Minikompjuterat mund té procesojné njé shume té madhe té dhénash edhe mé shpejtési té madhe por duke e krahasuar me meinfreimet ato nuk kané mundésiné té proces o magazinoj sasi té njéjté. Ato kushtojne mé lire se meinfreimet edhe shumé raste jané perdorur pér té kryer té njéjtén puné.

Mikrokompjuter

Mikrokompjuterat jané gjithashtu té njohur si "kompjutra pérsonal" edhe po te lexoni gazeta o revista né gjuhé té huja shpesh hére do té gjeni té shkruar fjalén PC (pisi) e cila pérdoret shkurtimisht pér kompjutér pérsonal (Personal Computer). Kompjuterat pérsonal jané té vogél né madhési edhe quhen desktop o laptop.

                   

Desktop Kompjuter                          Laptop Kompjuter

Desktop quhen ato kompjutera qé pérdoren né zyre o shtépi edhe laptop jané ato té cilét mund té merren kudo qé shkon dhe duke qéné né gjendje pune kudo qé té jesh. Njé mikrokompjuter éshté pérbéré nga: tastiera (kejbord), ekrani i kompjuterit (VDU), memore, procesor dhe disk draiv. Kjo do té thoté qé cdo njeri mund té perdore kompjuterin né ményré té pamvarur.
Zhvillimi edhe pérmisimi i vazhdushem i mikrokompjutrave né kéto vitet e fundit ka shturé njé rritje té madhe né pérdorimin e tyre, gjithashtu nga pérdorimi i madh i tyre rrjedh né njé ulje té konsiderushme té çmimit. Mikrokompjutrat zakonisht kané njé o dy flopi disk draiv (caseta) edhe gjithashtu hard disk. Né ditét e sotme pothuajse né té gjithé mikrokompjuterat gjendén njé CD-ROM o DVD.
CD (sidi)té jané pérdorur qé té ruajné informacione dhe pér té béré musik edhe DVD (dividi)té pérdoren pér té shikuar filma edhe luajné rolin e vidiove televizive. Mikrokompjutrat mund té lidhen njeri me tjetrin né rrjet (network). Duke qéné té lidhur né rrjet, pérdoruesit mund té komunuikojné ndérmjet tyre o pérdor té njéjtat dokumenta. Sot kudo né market mund té blehen aplikeishen o programe edhe duké qéné té gatshem ti pérdorim né cdo kompjuter.
Mé paré se té vazhdojme né studime mé té météjshme éshté e domosdoshme té analizojme dy fjalé shumé té réndésishme qé jané téper té pérdorshem né fushén e kompjuterit (hardware edhe software). Hardware (hardue) quhen pjesét e kompjuterit té cilat i shohim dhe i perkasim, kurse software (softue) quhét njé program o shumé programe té gropuara sé bashku qé na lejoné té komunicojmé me partikular hardue. Psh: tastiera, mauz, kompjuter jané té njuhura si hardue, kurse nje program, nje aplikejshen, operating sistem o nje loje e thjesht qé mund té luhet né kompjuter quhen softue. Si fillestar né fushen e komjutrit do ta gjeni pak té véshtiré té familiarizohuni me fjalét shkencore qé pérdoren gjaté kétyre mésimeve por mbasi éshté tepér e domosdoshme uné do té mundohem qé mos ti shmangé ato pa i permendur, por çdo fjale e re qé do ta perdorim do té mundohemi ti japim njé pércaktim. Pamvarsisht qéllim i kétyre mésiméve nuk éshté qé té pérdoret si njé fjalor, por qé t'iu ndihmojé ju pér té hedhur hapat e paré né fushén e kompjuterit. Siq pérmendém mé lart kompjuterat mund té pérdorn né ményré vetjake o duke i lidhur né rrjet qé té jemi té gatshém té komunikojme me njeri tjetrin. Softueja qé ndodhet e instaluar né kompjuterin qendror quhet "Faill-server". Pérdoruesit mund té ndajné ndérmjet tyre dokumenta o ekuipmente, psh: printerat mund té komunikojné ndérmjet tyre duke çuar mesazhe o dukumenta nga njé kompjuter né tjetrin.

Shumé paisje shtépiake qé pérdoren né ditét e sotme né çdo familje si, Lavatriqe o Stufé elektronike kané né njé ményré o tjeter njé kompjuter kontroll. Kéto lloj kompjutrash qé jané prodhuar pér té kryer njé puné té caktuar quhen (Dedikeitid Kompjuter) kompjuter té posaqém. Gjithashtu shumé njerzé kané kompjutra qé i perdorin pér té kryer funksione té ndryshme, psh: pér té mbajtur informacione té ndryshme o pér té shkruar letra etj. Por njé sasi e madhe e njerzéve né ditét e sotme pérdorin kompjuterat pér té luajtur lojra elektronike. Keto lloj kompjuterash quhen (Non-Dedikeitid Kompjuter). Kompjuterat Pérsonal (PC)té jané kompjutera Non-Deidikeitid (jo te dedicuar).