*******Γ Ρ Ι Ζ Α Ν Ο*******

---ΓΡΙΖΑΝΟ---

dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diem

-------------------------------------------------------------------------------------------------------

Ανήκει στην επαρχία και το Νομό Τρικάλων ,στους Νοτιότερους πρόποδες των Αντιχασίων,στα ριζά του Κάστρου ,Βορειανατολικά των Τρικάλων ,από τα οποία απέχει τριάντα τέσσερα χιλιόμετρα,υψόμετρο 140μ . Συνορεύει με τα χωριά του Νομού Τρικάλων : Διάσελλο, Αχλαδοχώρι ,Κρήνη, Παναγίτσα, Φαρκαδώνα και Ζάρκο,καθώς επίσης και από τον Νομό Λάρισας με το Μέγα Ελευθεροχώρι. Τόπος στρατηγικής σημασίας ,όπως δείχνει και το μέχρι σήμερα σωζόμενο ερειπωμένο μεν ,αλλά μεγαλόπρεπο ,Βυζαντινό κάστρο .Το Γριζάνο αναφέρεται το 1542 σε έγγραφο ανασύστασης της Επισκοπής Γαρδικίου ,στον κώδικα της Ζάμπουρδας(1534-1692),καθώς και σε πρόθεση της Μονής Βαρλάαμ Μετεώρων .Ήταν τσιφλίκι (ιδιοκτησία) του Αλή Πασά (πέθανε το 1822).Ο Εζέ (1858) το αναφέρει ώς ιμλιάκι.
Κατά την εποχή της Τουρκοκρατίας παραδίδεται ,ότι ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός και από το Γριζάνο,όπου και κήρυξε. Μας λεει σχετικά ο π.Κωνσταντίνος Παπαζαφείρης.

Ο Άγιος Κοσμάς πέρασε από το χωριό Γριζάνο και εις τον ιερόν Ναόν του Αγίου Γεωργίου είπε τα εξής :Θα έλθει καιρός που ο κόσμος θα συνδεθεί μέ ένα σύρμα' εννoούσε το τηλέφωνο.Ακόμη δε θα έλθει καιρός που θα καλλιεργούμε και τους δρόμους και ψωμί δεν θα χορταίνουμε .Και τη στιγμή κατα την οποίαν εκήρηττεν εισήλθε είς την εκκλησία μία γυναίκα έγκυος ,όπου βλέποντάς την είπε,ότι αυτή δεν είναι καθαρή και για αυτό θα γεννήση αγόρι μέ ένα μάτι ,το οποίον αργότερα θα λύνη και θα δένει! Πράγματι όπως είπε ,έτσι και έγινε . Εγεννήθη αγόρι με ένα μάτι ,και ονομάστηκε "ΘΑΝΑΣΗΣ",(Γκαβοθανάσης έμεινε το όνομα του εις τους μετέπειτα ,επειδή είχε ένα μάτι ) ,όπου έλυνε και έδενε κατά την εποχή της Τουρκοκρατίας .
Αυτά τα πληροφορήθηκα από έναν καλό γέροντα του Γριζάνου.
Το Γριζάνο έλαβε μέρος στην θεσσαλική επανάσταση του 1854 με τον Γριζανιωτη αξιωματικό μπασδεκη .
Η απελευθερωση του Γριζάνου έγινε το 1881 και έκτοτε μέχρι το 1912 αποτελούσε Ελληνοτουρκικό σύνορο .Στην τοποθεσία "Γιάννου καλύβα " (η ονομασία διασώζεται μέχρι σήμερα ) , μια ώρα πεζή αποστασηπρος το Βορρά του Χωριού ,όρθια κτίρια πετρινα,με γερούς τοίχους ,πολεμίστρες ,τζάκια ,κ.λ.π,αλλα χωρίς σκεπή ,τρία δεξιά του δρόμου για το Μέγα Ελευθεροχωρι του Νομού Λάρισας και ένα ακόμα αριστερά του και πάνω από τον δρόμο προς τον ναό της Αγίας Παρασκευής .Το τελευταίο είναι αρκετά μεγάλο ,λενε, ότι ήταν το διοικητήριο ,και βρίσκεται στην κορυφογραμμή ,καθώς και τα άλλα δύο φυλάκια ,ενώ το τέταρτο πιο χαμηλά .
Παρόμοιο κτίριο και στη ίδια κατάσταση με τα προηγούμενα υπάρχει και στα Νότια από το εξωκλήσι του προφήτη Ηλια,ομιλουν για τελωνείο .

Βόρεια του Γριζάνου και στον δρόμο για το Μέγα Ελευθεροχωρι λίγο πριν φτάσουμε στα ερειπωμένα φυλάκια ,σώζεται πέτρα ,στην οποία χαράσσονται 12 μεγαλογράμματοι στίχοι.
Μετά την απελευθέρωση από τους τούρκους κατά την σύσταση των δήμων το Γριζάνο υπήχθη στον Δήμο της φαρκαδωνας ,της Β' τάξης ,με πρωτεύουσα το Τζιοτι Μεγάλο και άλλα έντεκα χωριά ("Τζιοτι Μεγάλο ,Τσιοτι Μικρό ,Ζαρκος ,Κεραμίδι ,Βοστιδι ,Γριζάνο ,Βοργιαννη ,Νεοχωριον
,Μπανεσι ,Κλοκωτος ,Μπαγια ,Γεωργαναδες ").

Το 1912 και κατά την ίδρυση των κοινοτήτων το Γριζάνο αποσπάται από τον Δήμο Φαρκαδωνας και απαρτίζει την Ξεχωριστή κοινότητα ,στην οποία υπάγεται και το Χωριό "Ζαρκο Μαρη".Σημερα η κοινότητα αποτελείται μόνο από το Γριζάνο με πρόεδρο τον κ.Κουτσικο Σωκρατη του Αθανασίου ,υπάλληλο τοπογραφικής υπηρεσίας (εκλογές 14-10-1990 ,ανάληψη υπηρεσίας 1-1-91 ) και γραμματέα την χωριανή πέρκα Βασιλική του Δημητρίου.
Όσον αφορά τον πληθυσμό ,το Γριζάνο είχε 664 κατοίκους (340 άρρενες και 324 θήλεις )κατά την πρώτη μετά την απελευθέρωση απογραφή της 5-20/9/1881.Στις επόμενες απογραφές ο πληθυσμός είναι :

a) 15-16/10/1889 = Πλυθυσμος 1194

β)5-6/10/1896 = Πληθυσμός 978 ,

γ) 27/10/1907 = Πλυθυσμος 1051

δ) 1407 κάτοικοι (733 άρρενες και 674 θήλεις ) στις 19/12/1920,

ε) 1269 κάτοικοι στην απογραφή της 15-16/5/1928 (663 άρρενες και 606 θήλεις),

\Γ

at.