Ο Σκληρός Δίσκος είναι η μόνιμη αποθήκη των στοιχείων και των δεδομένων του Η/Υ μας και γι'αυτό το λόγο αυτό αποτελεί το σημαντικότερο εξάρτημα του. Οι σκληροί δίσκοι, όμως, εκτός από μόνιμη αποθήκη των δεδομένων μας χρησιμεύουν, πλέον και ως RΑΜ, αφού τα Windows τους χρησιμοποιούν και ως προσωρινή αποθήκη των δεδομένων που επεξεργάζονται, κυρίως σε μηχανήματα με λιγότερη φυσική RΑΜ από 32ΜΒ. Ετσι, η κατάσταση στην οποία βρίσκεται ο σκληρός δίσκος έχει άμεσο αντίκτυπο και στην εν γένει καλή λειτουργία του υπολογιστή.
Τα περισσότερα προβλήματα, οι "μπλε οθόνες" και τα μηνύματα λάθους που εμφανίζουν τα Windows έχουν να κάνουν με εσφαλμένες λειτουργίες και καταχωρήσεις στο σκληρό δίσκο. Ετσι, μπορεί ο δίσκος τη μια στιγμή να δουλεύει μια χαρά και την άλλη να κολλάει, συμπαρασύροντας και τα Windows, καθώς και τις υπόλοιπες εφαρμογές που μπορεί να τρέχουν εκείνη τη στιγμή.
Ενα από τα συνηθέστερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν αρκετοί χρήστες είναι το "πάγωμα" του σκληρού δίσκου. Ο δίσκος σταματά να δουλεύει, συνήθως η φωτεινή ένδειξη που δείχνει την κατάσταση της λειτουργίας του μένει αναμμένη, ενώ δεν έχει προηγηθεί κάποιο μήνυμα λάθους. Αυτό το πρόβλημα εντοπίζεται, τις περισσότερες φορές, σε μηχανήματα που έχουν παλιούς σκληρούς δίσκους με χαμηλό ΡΙΟ Μode, στους οποίους δεν υπάρχει αρκετός ελεύθερος χώρος για να μπορέσουν τα Windows να εκτελέσουν τις απαραίτητες λειτουργίες τους στο παρασκήνιο. Η λύση σε αυτό το είδος προβλήματος είναι μάλλον απλή. Ενας νέος σκληρός δίσκος όχι μόνο θα διορθώσει το πρόβλημα, αλλά θα απογειώσει και τις επιδόσεις του υπολογιστή.
Περίπου τα ίδια συμπτώματα "κολλημάτων", όμως, μπορεί να παρουσιαστούν και σε αυτούς ακόμα τους καινούργιους σκληρούς δίσκους. Τα προβλήματα εντοπίζονται, κυρίως, στην ασυνήθιστα αργή λειτουργία των Windows. Πολλές φορές, στην έναρξη τους ακόμα, μπορεί να παρατηρήσετε μια ασυνήθιστη αργοπορία. Ακόμη, και αφού είστε μέσα στα Windows, δοκιμάζετε να τρέξετε ένα πρόγραμμα και βλέπετε ότι αργεί να εκτελεστεί, τουλάχιστον περισσότερο από ό,τι συνήθως.
Οι λόγοι αυτής της αργοπορίας, τις περισσότερες φορές, δεν έχουν να κάνουν με κάποια βλάβη του σκληρού. Απλώς χρειάζεται να γίνει το σχετικό defragment. Οι σκληροί δίσκοι, επειδή γράφουν και σβήνουν διαφορετικά δεδομένα συνεχώς και ταυτόχρονα, δεν μπορούν κάθε φορά να γράφουν τις πληροφορίες κάθε προγράμματος συνεχόμενες. Αυτό σημαίνει ότι ο κώδικας ενός προγράμματος μπορεί να είναι διάσπαρτος μέσα στο σκληρό δίσκο. Ενα κομμάτι του να βρίσκεται στην αρχή, ένα άλλο στη μέση κι ένα τρίτο στο τέλος, με αποτέλεσμα ο σκληρός δίσκος να αργεί πολύ περισσότερο, αφού πρέπει να διαβάσει τα δεδομένα από τρία διαφορετικά σημεία.
Κι αυτό το κοινό πρόβλημα, όμως, διορθώνεται με τη χρήση ειδικών προγραμμάτων που βρίσκονται προεγκατεστημένα μέσα στα Windows. Από το κουμπί Start, που βρίσκεται στη βάση της μπάρας των εργασιών των Windows, και από τα μενού Προγράμματα και Βοηθήματα αντίστοιχα, επιλέξτε Εργαλεία Συστήματος για να ανοίξετε το μενού προγραμμάτων συντήρησης και επίβλεψης του υπολογιστή. Από εκεί επιλέξτε το πρόγραμμα Ανασυγκρότηση Δίσκου, που θα αναλάβει να βάλει τα περιεχόμενα του σκληρού δίσκου σε μια σωστή σειρά. Το πρόγραμμα αυτό είναι και από τα σημαντικότερα εργαλεία των Windows, γι' αυτό και πρέπει να το χρησιμοποιείτε περιοδικά, για να κρατάτε το δίσκο σας σε τάξη και τη λειτουργία των Windows σε ικανοποιητικά επίπεδα.
Πέρα, όμως, από το defragment που μπορεί να χρειάζεται ο δίσκος σας, μερικές καθυστερήσεις ή ακόμη και κολλήματα του υπολογιστή μπορεί να οφείλονται σε δεδομένα που είναι γραμμένα σε χαλασμένες περιοχές του δίσκου, τα bad sectors, όπως ονομάζονται. Αυτά τα χαλασμένα σημεία του δίσκου δεν υπάρχουν όταν τον πρωτοαγοράζετε, αλλά δημιουργούνται στη συνέχεια, συνήθως από τις πτώσεις τάσης του ηλεκτρικού ρεύματος ή με το κλείσιμο του υπολογιστή κατευθείαν από τον διακόπτη του ρεύματος και όχι μέσω της σωστής διαδικασίας τερματισμού του, από τα Windows.
Για να δείτε εάν όντως ο υπολογιστής σας έχει τέτοιου είδους προβλήματα, δεν χρειάζεται να τρέξετε παρά μόνο το πρόγραμμα Έλεγχος Δίσκου, που βρίσκεται και αυτό μέσα στο μενού System Tools. Η διόρθωση, βέβαια, των bad sectors ή των lost cluster που μπορεί να βρει το πρόγραμμα είναι μια άλλη υπόθεση: Τις περισσότερες φορές το πρόγραμμα δεν μπορεί να διορθώσει τα προβλήματα, μιας και είναι μηχανικής φύσεως. Αυτό, όμως, που μπορεί -και κάνει- είναι να μαρκάρει τις περιοχές αυτές ως "κακές", να μεταφέρει τα δεδομένα που είναι εκεί γραμμένα σε άλλα σημεία του δίσκου ώστε να μην τα ξαναχρησιμοποιήσει ποτέ. Ετσι, και σε συνδυασμό της εντολή Ανασυγκρότηση Δίσκου, που αναφέραμε και παραπάνω, ο δίσκος σας θα τρέχει και πάλι με ικανοποιητική ταχύτητα.
Τέλος, ένα από τα συνηθέστερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι περισσότεροι χρήστες είναι η συνεχόμενη παρασκηνιακή λειτουργία του σκληρού, που έχει ως αποτέλεσμα τη γενική πτώση των επιδόσεων των Windows. Αυτό το πρόβλημα διορθώνεται μόνο με την προσθήκη επιπλέον μνήμης RAΜ στο μηχάνημα. Λόγω έλλειψης φυσικής μνήμης, τα Windows χρησιμοποιούν το σκληρό δίσκο για να αποθηκεύσουν τα δεδομένα που θέλουν να επεξεργαστούν. Ο σκληρός δίσκος όμως όσο γρήγορος και να είναι παρα μένει πολύ πιο αργός από τη RAM. Αποτέλεσμα είναι κάθε φορά που ο Η/Υ έχει ανάγκη από στοιχεία, αν αυτά βρίσκονταιστο δίσκο, να αργεί σημαντικά.