L-awtur tas-Salm 39 jistaqsi lilu nnifsu mistoqsija ta’ qsim il-qalb, li bosta matul l-istorja tal-bniedem staqsew u ppruvaw iwieġbu: il-miżerja tal-bniedem, fiżika u morali. Hu gћanja ta’ mewt u l-ћażen tal-ћajja, hu salm awtobjografiku (jirrakkonta ћajtu fl-ewwel persuna), test ta’ ћsieb profond (jgћid Castellino), innu lil-limitazzjoni u l-ћtija tal-bniedem.

M.Mannati jikteb fuqu: “Il-valur ta’ Salm 39 mhux biss letterarju, jew gћax jagћti tweġiba gћall-mistoqsija ta’ dejjem u ma taqtax dwar il-ћajja tal-bniedem li hi qasira, imma bћal fil-każ tal-ktieb ta’ Ġob hu, li jġib il-kundizzjoni vera u reali tal-bniedem u gћalhekk iqajjem mit-telqa spirtiwali u jfakkar fir-realtа traġika tal-mewt…".

Hu gћanja jew meditazzjoni fuq is-sens li gћandha l-ћajja tal-bniedem quddiem l-iskandlu ta’ l-inġustizzja li tittrijonfa. Hu appell gћar-riflessjoni fuq il-mewt u l-limiti tal-bniedem bћala maћluq fid-dawl tal-fidi f’JHWH, fidi iebsa u li ttertqek, imma xorta waћda fidi, u gћaldaqstant miftuћa gћat-tama.

Ħdejn Salm 37 li hu mixja mimlija tama f’dinja ordnata, S 39 jaqbel aktar ma’ S 38 fejn is-skiet hu miksur, fejn hemm sens qawwi ta’ dnub u l-id ta’ Alla li twissi u twiddeb, fejn il-biża’ tax-xejn u l-mewt huma msieћba mat-turment tar-ruћ desolta. S 39 gћall-kuntrarju ta’ Ġob, gћandu qawwa u fidi li jasal biex jagћraf it-tmiem ta’ kollox bћala ћidma ta’ Alla. Hu salm traġiku u kuraġġuż fl-istess waqt, ta’ min ipoġġih fi żmien wara David, inqas glorjuż minn żmien David. Vv 2-3 huma awtobiografiċi li juru tbatija spiritwali li tfakkrek fl-istqarrijiet ta’ Ġeremija 20. Hu fil-fatt xhieda ta’ dik il-karba li qatt ma tehda li tinstema’ fuq l-art.

Il-monologu awtobiografiku ta’ vv 2-4 joћloq mumenti ta’ intensitа qawwija u wara jidћol fi djalogu ma’ Alla mimli riflessjoni. Bћal Ġob (2, 13), jisforza biex jiskot quddiem il-misteru tal-ћażen u ta’ l-assurd, imma jinfexx fi protesta qisha xmara mimlija u qerrieda, qisha ћuġġieġa nar, v 4. Is-salmista bћal Ġob (7, 19) jitlob lil Alla jћallih fil-paċi u ma jkomplix jaћqru gћax insejken. Widnejn Alla jisimgћu l-ilfieq ta’ dan il-bniedem li jћossu barrani f’dinja li ma jifhimhiex. Il-mewt hi mixja lejn art ta’ dlam u ċpar (Ġob, 10, 21), bla ebda tama li wieћed jerġa’ lura, hi siġill ta’ eżistenza iebsa li tintemm fix-xejn.

Fl-ewwel parti simbolika, skiet u kliem , l-awtur quddiem il-ћażen iżomm is-skiet, v 3 sakemm ikollu jiftaћ ћalqu v 4 gћax is-skiet ma swielu xejn jew swielu agћar v 3. Siket quddiem l-imġieba insolenti tal-ћżiena li jiċћdu t-teżi tar-retribuzzjoni, v 2, u tkellem biex iserraћ qalbu gћax l-uġigћ aktar ћraxlu v 3; u l-kelma ssir bћal nar v 4 u jitkellem f’lament komuni gћall-bnedmin kollha.

It-tieni parti simbolika hi l-ћajja, teżisti jew ma teżistix. Irid jara kif jimxi v 2, kif iġib ruћu sewwa, imma hu mhedded mill-qosor tal-ћajja u mill-fraġilitа tagћha vv 5-6; jaћżen il-ġid u ma jafx min gћad jiġbru v 7. Isib ruћu quddiem il-Mulej li jurih il-prekarjetа tal-bniedem, it-tmiem, xibrejn jiem jew tant qasira biex titkejjel v 6. Gћalhekk kollox ‘qisu xejn’ quddiemek’ v 6 kollox ‘hebel’ (frugћa) u l-istess bniedem jgћaddi qisu ‘dell’ v 7 jew idea tal-ћajja tal-bniedem li taћrab bћal dell. Din ix-xbiha nsibuha fil-Bibbja (Salmi 102, 12; 109, 23; 144, 4; Ġob. 8, 9; 14, 2; 17, 7; Koh. 6, 12; 8, 13) u mhix barra minn lokha r-riferenza gћal Ġen. 1, 27 ‘xbieha ta’ Alla ћalqu’ xbieha, ‘selem’ jiġifieri ikona, hawn imniżżla gћal-livell ta’ dell, dehra li taћrab.

It-tielet simbolu hu antropomorfiku, Alla bћallikieku bniedem qed jagћfas fuqu bil-qawwa bћal piż, bћal id li qed tikkaġuna pjagi v 13, u widnejn jew Alla trux gћad-dmugћ. Hu bћal kamla li tgerrem is-sigurtа falza tal-bniedem,v 12 li twasslu biex jifhem kemm ma jiswa’ xejn, kemm m’hu xejn.

1. Gћalaqt ћalqi – vv 2-3 jiskot quddiem l-iskandlu tal-ћajja.
2. Gћarrafni Mulej tmiem ћajti - vv 4-5 . Gћarrafni tmiem ћajti.

1. Tama v 8 -- antifona li taqsam is-salm.
2. Pedagoġija – vv 9-12 it-tbatija issaffi u teћles.
3. Skiet u uġigћ – vv 10-11
4. L-gћajta tal-barrani v 13
5. Skuntentizza u baћћ v 14 gћeluq.

“Li wieћed jagћraf lil Alla bla ma jagћraf il-miżerja tiegћu, twassal gћas-suppervja. Li wieћed jagћraf il-miżerja tiegћu bla ma jagћraf lil Alla, tnissel id-disperazzjoni. L-gћarfien ta’ Ġesщ Kristu huwa l-mezz ġust biex wieћed jagћraf lil Alla u l-miżerja tiegћu” - Pascal. Dan hu dak li jifhem is-salmista fl-ewwel u t-tieni parti; aћrab is-suppervja u ћares ruћek mid-disperazzjoni.

Is-salmista jgћid lilu nnifsu li aћjar jiskot, u jћares ’l imġiebtu gћax il-ћżiena gћajnejhom fuqu biex imaqdru l-isem ta’ Alla minћabba l-miżerja li fiha sab ruћu. Quddiem il-ftaћir ta’ min ma jżommx lil Alla quddiemu, jiskot u jindokra fommu biex ma jagћtix żvog gћat-tbaija tiegћu, imma jћoss l-uġigћ aktar jiћraxlu v 3. Bћal S 37, 7 hu apoloġetiku u jitqies att meritorju li jiskot gћax inkella l-ћżiena jifirћu u jaћsbu li tassew Alla nsieh, ћallih jitgћerra fil-miżerja tiegћu jekk ma jaћsbux ukoll li ma jeżistix. Imma ma swielu xejn li siket. Wara s-skiet b’qima lejn Alla , is-skiet mwieled mill-biża’ tal-ћżiena jsirlu bћal nar ġo fih. L-istess Ġeremija 20, 9:

Il-mistoqsija waћdanija nsibuha fil-v 5 fejn jitlob lil Alla jurih min hu u x’inhu; imma hu diġà jaf. Alla jgћinu jidћol fil-fond tal-esseri tiegћu biex jifhem il-limiti tiegћu bћala maћluq – darba beda jgћix, diġа qed imut. Ma jaqbilx gћalhekk li wieћed jinsa dan il-limiti u jintilef f’dak li ma jwassalx gћall-hena veru, ġid li jidher ’il bogћod u mitluf. Alla se jurih it-tmiem, tul jiemu u x-xejn tiegћu v 5.

Hi filosofija tal-moralisti ta’ Iżrael bћal Kohelet: “Rġajt ћarist u rajt frugћa oћra taћt ix-xemx: wieћed waћdu, bla tfal u bla aћwa, u b’danakollu qatt ma jehda mit-taћbit u lanqas ma jixbgћu gћajnejh bil-gћana.”(Koh. 4, 7, 8). U Bin Sirak jsemma minn qabel il-parabbola ta’ l-gћani iblah (Lq. 12, 16-21): “ Hemm min jistagћna gћax gћaqli u jfaddal, u dan ikun sehem xortih; meta jgћid: Sibt il-mistrieћ, issa noqgћod niekol mill-ġid li gћandi, ma jafx kemm se jgћaddi żmien u jћalli warajh lill-oћrajn u jmut.” (Sir. 11, 18-19). B’mod l-aktar qasir u qawwi, il-Ġdid Testment jiġbor kollox fil-kelma ta’ Ġakbu, 4, 14: “ Gћax x’inhi ћajjitkom? Intom fwar li jidher gћal ftit u mbagћad jgћib”.

Wara li ћaseb fil-fond fuq Alla issa jagћmel talba lil Alla biex jinżel fil-fond u joћroġ gћad-dawl (gћarrafni v 5) il-problema ta’ l-eżistenza tiegћu. Biss billi jintelaq f’Alla jista’ jagћmel dan v 8. It-tbatija gћandha skop pedagoġiku (ta’ tagћlim); ara Elihu f’Ġob 32-37. u bosta Salmi. L-gћemil ta’ Alla mal-bniedem gћandu skop ta’ tisfija u ћelsien mill-ћtija vv 9-12, u hekk il-limiti, t-tbatija u l-uġigћ huma bћal banju ta’ tisfija biex ireġġgћu l-bniedem fil-qies tiegћu ta’ bniedem. Il-mewt hi frott id-dnub (Gћerf 2, 23-24) It-teoloġija ta’ l-Antik Testment tara rabta bejn il-fraġilità tal-bniedem u d-dnub. Meta Alla jikkastiga jerġa’ jdaћћal dan il-qjies tal-limitat f’moћћ il-bniedem u b’hekk jasal biex jifhem min hu quddiem Alla. v 12 “Bћal kamla tgћarraqlu ġmielu”. Mbagћad jeћles miż-żebliћ ta’ l-iblaћ v 9.

Is-salmista jerġa’ jiskot v 10 imma issa quddiem ‘l-gћemil ta’ Alla’; Ġob ukoll jgћid ‘Ikolli nqiegћed idi fuq ћalqi’, 40, 4. L-uġigћ, id-daqqiet, u s-swat m’humiex ћlief pjaga ġejja minn Alla li ġġiegћel lill-bniedem jinћeba, hi l-id tas-setgћani li tagћfas u twasslu biex jinqata’ mill-bnedmin: hu l-ġudizzju ta’ Alla. Fl-Ittra lil-Lhud naqraw: “Hu gћall-edukazzjoni tagћkom li intom qed tbatu. Alla qiegћed jimxi magћkom ta’ wlied. Min hu dak l-iben li missieru ma jwiddbux?...Alla jwiddibna gћall-ġid tagћna, biex aћna niksbu sehem fil-qdusija tiegћu. “ (Lhud 12, 7-11) .

“Isma’ Mulej it-talba tiegћi.” v 13; jerġa’ lura jsejjaћ lil Alla, bћall-iben il-ћali ta’ Luqa. Hu mistieden jew pellegrin, jitlob kenn, mhux ċittadin; hu barrani, m’gћandux dritt ta’ ċittadinanza. “Missieri kien minn Aram jiġġerra minn post gћall-ieћor” (Dt. 26, 5). Il-ћajja instabbli ta’ qabel Iżrael daћal fl-art, tibqa’ simbolu tal-ћajja tal-bniedem fid-dinja. Il-Kristjaneżmu ћa din l-istess xbiha ta’ ћajja ta’ pellegrin fil-kelma parroċċa, “paroike”, ‘Knisja li tgћix f’art barranija’ (S. Polikarpu). U Pietru jikteb, “Ħuti gћeżież, nitlobkom bћala barranin u gћorba tiċċaћdu mix-xewqat tal-ġisem…” (2, 11).

Bћal Ġob jitlob lil Alla jitbiegћed minnu biex jieћu daqsxejn tan-nifs. Il-ћarsa ta’ Alla inkurlat hi tqila gћall-bniedem, teqirdu. Jitlob li jkollu ftit tal-mistrieћ qabel ma jintemm gћal kollox, jitlaq lejn ix-Xeol v 14. Jispjega kollox kliem Ġob: “Erћini, mela, ћa nduq ftit hena, qabel ma mmur u ma niġix lura, lejn art id-dlam u d-dellijiet, art imgћargћra fis-swied u t-taћwid, fejn id-dawl hu nnifsu dalm” (Ġob 10, 20-22)

Mill-Kitbiet ta’ Dun Ġorġ – Nisġa