Για ν' απαντήσει ο Θεός στο αίτημα μας και να μας δώσει ότι του ζητάμε, πρέπει πρώτα απ' όλα να έχουμε ταπείνωση, την οποία εμείς δεν έχουμε. 'Ολοι μας, μικροί και μεγάλοι, έχουμε πολύ εγωισμό και δεν δεχόμαστε υπόδειξη και παρατήρηση. 'Ολα τα γνωρίζουμε, είμεθα όλοι σοφοί. 'Οταν μας κυριεύει ο εγωισμός, μικρό θέμα, μεγάλος καυγάς.

Ο Θεός μας δίνει πολλές ευκαιρείες για να κερδίσουμε τον Παράδεισο, αλλ' εμείς αυτές τις ευκαιρείες δεν τις δεχόμαστε όλες, τις διώχνουμε. Εάν όσα οφείλει ο άνθρωπος τα ξεπλήρωσε σ' αυτή τη ζωή, σώζεται.

Ρίξτε το μεγαλύτερο βάρος του αγώνα σας στην προσευχή, γιατί αυτή μας κρατεί σε επαφή με το Θεό. Και η επαφή αυτή πρέπει να είναι συνεχής. Η προσευχή είναι το οξυγόνο της ψυχής, είναι ανάγκη της ψυχής και δεν πρέπει να θεωρείται αγγαρεία. Η προσευχή για ν' ακουστεί από το Θεό πρέπει να γίνεται με ταπείνωση, με συναίσθηση βαθιά της αμαρτωλότητας μας, και να είναι καρδιακή. Εάν δεν είναι καρδιακή, δεν ωφελεί. Ο Θεός ακούει πάντοτε την προσευχή του ανθρώπου που είναι πνευματικά ανεβασμένος. Η μελέτη της Αγίας Γραφής βοηθάει πολύ την προσευχή, θερμαίνει την ψυχή και μεταφέρει τον προσευχόμενο σ' ένα πνευματικό χώρο. Η προσευχή είναι ξεκούραση.

'Οταν εμείς αναθέτουμε τα πάντα σ' Αυτόν, ο Θεός υποχρεώνεται να μας βοηθήσει.

Ο Θεός επιτρέπει τους πειρασμούς «για να μας ξεσκονίζουν και να εξαγνίζεται έτσι η ψυχή μας με τις θλίψεις και τα κλάματα και να αναγκαζόμαστε να καταφεύγουμε στο Θεό για τη σωτηρία μας».

Οι κανόνες, όταν εφαρμόζονται χωρίς διάκριση, γίνονται κανόνια.

Η στοργή και η αγάπη των γονέων είναι απαραίτητα στοιχεία για την ψυχική ισορροπία των παιδιών. Σήμερα υπάρχει έλλειψη στοργής και ενδιαφέροντος εκ μέρους των γονέων για τα παιδιά. Τους δίνουν χρήματα, και τους κάνουν κακό. Τους παίρνουν μοτοσυκλέττες και πάνε και σκοτώνονται τα παιδιά. Δεν είναι η στοργή, που έχουν ανάγκη τα παιδιά.

'Οποιος έχει χάρη Θεού θα του δοθεί κι' άλλη, κι όποιος έχει λίγη και την περιφρονεί, θα του αφαιρεθεί κι' αυτή. Η χάρη του θεού δεν υπάρχει στους σημερινούς ανθρώπους, γιατί πετάνε και την λίγη που είχανε. Κι' όταν φύγει η χάρη, ορμούν όλοι οι δαίμονες μέσα στον άνθρωπο.

'Οταν η νοικοκυρά λέει την ευχή, κάνοντας τις δουλειές του σπιτιού, όλα αγιάζονται. Και, το φαγητό της, κι' αυτοί που τρώνε το φαγητό της.

Στην εποχή μας πλήθυναν δυστυχώς τα λόγια και τα βιβλία, και λιγόστεψαν τα βιώματα, διότι επηρεάστηκαν οι άνθρωποι πάλι από το κοσμικό πνεύμα, που επιδιώκει όλο τις ευκολίες και αποφεύγει τον σωματικό κόπο. Αναπαύονται δηλαδή οι περισσότεροι από εμάς στο πολύ διάβασμα και στην λίγη ή καθόλου εφαρμογή. Θαυμάζουμε μόνον τους Αγίους Αθλητάς της Εκκλησίας μας, χωρίς να καταλαβαίνουμε το πόσο κοπίασαν, διότι δεν κοπιάσαμε, για να μπορέσουμε να καταλάβουμε τον κόπο τους, για να τους αγαπήσουμε και να αγωνισθούμε από φιλότιμο να τους μιμηθούμε.

'Οταν κανείς φοβάται τον θάνατο, τον κυνηγάει ο θάνατος.

'Οτι δε γίνεται ανθρωπίνως να το αναθέτουμε στο Θεό. Είναι εγωιστικό να επιμένουμε.

'Οταν διορθώσω εγώ τον εαυτό μου, διορθώνεται ένα κομμάτι της Εκκλησίας, οπότε μπορούμε να συνεννοηθούμε. 'Ενα είναι το 'Αγιο Πνεύμα. Τώρα οι άνθρωποι κάνουν πολλά πνεύματα. Δεν μπορώ να καταλάβω.

Μοιάζουμε με τις τσουκνίδες. Από μακριά φαίνονται πράσινες, δροσερές, σαν πεδιάδα, σαν κήπος, μα όταν πλησιάσεις και τις αγγίξεις, τότε βλέπεις την ασχήμια τους και νοιώθεις το κεντρί τους.

Σήμερα κοιτάζουμε να αγιάσουμε με λίγο κόπο. Ξεφύγαμε από την παράδοση. Δεν βλέπουμε τον πρώτο μέσα στον στίβο, αλλά τους τελευταίους.

Στις κρίσεις σας πάντα να βάζετε ένα ερωτηματικό. Δεν ξέρουμε τι μπορεί να συμβαίνει.

'Οταν ο άνθρωπος πεθάνει εν μετανοία και οδεύει προς τον Παράδεισο, τότε είναι σαν να βρίσκεται μέσα σ' ένα λεωφορείο και απ' έξω τα σκυλιά (=τελώνια) τρέχουν και γαυγίζουν, χωρίς να τον ενοχλούν στο ταξίδι του, αλλά ούτε και να τον καθυστερούν.

Είτε προσευχόμαστε για τον εαυτό μας είτε για τους άλλους η προσευχή πρέπει να είναι καρδιακή. Το πρόβλημα των άλλων να γίνεται και δικό μας πρόβλημα. Πρέπει να κάνετε προετοιμασία για την προσευχή. Να διαβάζετε ένα κομμάτι από το Ευαγγέλιο ή το Γεροντικό και μετά να προσεύχεσθε. Χρειάζεται μια προσπάθεια για να μεταφερθεί ο νούς στο θείο χώρο. Η μελέτη μοιάζει με γλυφιντζούρι που μας δίνει ο Θεός για να μας οδηγήσει στα πνευματικότερα. Με τη μελέτη θερμαίνεται η ψυχή.

Να ζείτε στο κλίμα της διαρκούς δοξολογίας και ευχαριστίας του Θεού. Η μεγαλύτερη αμαρτία είναι η αχαριστία.

Γνωρίζω ότι ο φύλακας 'Αγγελος που έχουμε, μας προστατεύει και μας οδηγεί. 'Οταν προσευχόμαστε για κάποιον, ο 'Αγγελός μας αστραπιαία μπορεί να βοηθήσει, να πληροφορήσει, να φυλάξει αυτόν για τον οποίο προσευχόμαστε.

Πρέπει κι εμείς να αγωνιζόμαστε. Τους βλέπετε τους ποδηλάτες που αγωνίζονται με την καρδιά τους και δεν γυρίζουν ποτέ πίσω; Ο τελευταίος βλέπει τον πρώτο. Κι όλος αυτός ο κόπος για να πάρουν ένα άδειο κύπελο.

Ο Χριστιανός σώζεται μόνον με την πρακτική εφαρμογή των εντολών του Θεού και όχι με τη θεωρητική ενασχόληση περί τα θεία.

'Οταν ένας άνθρωπος ή ένα σύνολο ανθρώπων έχη αγωνιστικό πνεύμα, αυτό πολύ βοηθάει. Γιατί. Οταν ένας προχωράη πνευματικά, δεν ωφελεί μόνον τον εαυτό του, αλλά βοηθάει και τον άλλον που τον βλέπει.

.. Στην πνευματική ζωή δεν θα βάλη κανείς για πρότυπο τους κοσμικούς αλλά τους αγίους...

Σήμερα μέσα στους τόσους κινδύνους που ζή ο άνθρωπος, ο Θεός τον φυλάει όπως η μάνα το μικρό παιδί, όταν αρχίζει να περπατάει. Τώρα μας βοηθούν πιο πολύ ο Χριστός, η Παναγία, οι 'Αγιοι, αλλά δεν το καταλαβαίνουμε. Πού θα ήταν ο κόσμος, άν δεν βοηθούσαν!..

Και το κακό που πάει να κάνει το ταγκαλάκι, ο Θεός το αξιοποιεί και βγάζει μεγάλο καλό.

'Οσο απομακρύνονται οι άνθρωποι από την φυσική ζωή, την απλή, και ρποχωρούν στην πολυτέλεια, αυξάνουν και το ανθρώπινο άγχος. Και όσο προχωρεί η κοσμική ευγένεια, τόσο χάνεται και η απλότητα, η χαρά και το φυσικό ανθρώπινο χαμόγελο.

'Οποιος κουράζεται για τον πλησίον του, από καθαρή αγάπη, ξεκουράζεται με την κούραση. Ενώ εκείνος που αγαπάει τον εαυτό του και τεμπελιάζει, κουράζεται και με το να κάθεται.

Πολλοί άνθρωποι τα έχουν όλα, αλλά έχουν και λύπη γιατί τους λείπει ο Χριστός.

Το έθνος το δικό μας, είναι σήμερα πολύ αμαρτωλό, γιατί ξεφεύγει από τον δρόμο τον ίσο του ευαγγελίου και γίνεται κοσμικό και αμαρτωλό. Ο Θεός όμως ξέρει τρόπους, και εκ των δεξιών και εκ των αριστερών, να μας φέρει στο λογαριασμό.

'Ομως το Τουρκικό 'Εθνος είναι ασεβές, καθ' ότι έχει μεν λογική και πολύ κρίσι, όμως αντιπαθεί τον Χριστιανισμόπου είναι έκφραση της ανθρωπιάς και της αρετής. Αντιθέτως διαλέγει βολικές θεωρίες, βασισμένες στο ψεύδος και την αμαρτία. 'Ετσι έχει προορισμό να καταστραφεί, αν δεν μετανοήσει, αν δεν παραιτήση το ψεύδος και πιστέψη στο Ευαγγέλιο.

'Οσον περισσότερους πειρασμούς έχουμε, τόσο μεγαλύτερο αγώνα κάνουμε, τόσο περισσότερο μισθό έχουμε.

Να πούμε «Δεν είναι αυτοί που αμαρτάνουν, αλλά είμαι εγώ». Τέτοιους Χριστιανούς, έλεγε ο Γέρων Παίσιος, θέλει ο Θεός, που φεύγουν από τον κακό λογισμό, όπως αποφεύγει η μέλισσα την ακαθαρσία.

"Ο νούς είναι όπως το μικρό παιδί. Το παιδί όταν πάει κάπου να παίξη και του αρέση, τότε επιμένει να πηγαίνη συνέχεια στο ίδιο μέρος. 'Ετσι κι εμείς, όταν καταπιανώμαστε με πολλά άλλα θέματα και με μέριμνες βιοτικές, είναι φυσικό ότι ο νους εκεί συνεχώς αρέσκεται να τρέχη".

"'Ηγγικε η βασιλεία των ουρανών και οι πιστοί πρέπει να είναι πάντοτε έτοιμοι, ωσάν ο Αντίχριστος να έρχεται σήμερα-αύριο. Δεν γνωρίζουμε τις βουλές του Κυρίου, ούτε μπορούμε να πούμε με ακρίβεια ότι θα έλθη σήμερα, ή ότι έχει ακόμη χρόνια πολλά. Ο καλός και σωστός Χριστιανός είναι πάντοτε έτοιμος.

Εξ άλλου η κατρακύλα που δεν σταματά με τίποτε, είναι σημάδι ότι του ετοιμάζεται ο δρόμος για να συγχυσθή η διάνοια των ανθρώπων, να μην ξεχωρίζουν το καλό από το κακό. 'Ενα κλίμα που ταιριάζει για να γεννηθεί ο άνθρωπος αυτός της απώλειας. Μ' αυτό σημαίνει ότι δεν πρέπει να φεύγουμε μακρυά από την Εκκλησία, ούτε να μας παρασύρη ο κόσμος τηςε αμαρτίας, ούτως ώστε αν ο Αντίχρισδτος έλθη στην εποχή μας, να βγούμε κερδισμένοι, γιατί όποιοι τον αντιληφθούν και δεν θα έχουν πλανηθή όπως οι πολλοί, ασυτοί θα' ναι οι μεγαλύτεροι άγιοι που έγιναν ποτέ. Ο Θεός να μας αξιώση, να ακούμε και να ακολουθούμε τις συμβουλές της επίσημης Εκκλησίας, γιατί αυτή είναι ο στύλος και το εδραίωμα της αληθείας, καθώς γράφει ο Απόστολος Παύλος".

«'Οταν τα μικρά παιδάκια περνούν με τους γονείς τους έξω από κάποια βιτρίνα και θέλουν κάτι που τους αρέσει, τότε κρατούν την μητέρα τους από το φουστάνι και την τραβάνε και κλαίνε και κτυπιούνται μέχρι να την εξαναγκάσουν να τους το αγοράση.

'Ετσι και εμείς με επιμονή και υπομονή παραμένουμε στην προσευχή μέχρι να μας ακούση ο Θεός. 'Ετσι και εσείς, κατά το Ευαγγέλιο, που λέει να επιμένετε στην προσευχή και να μην αποκάμνετε, πρέπει να προσεύχεσθε συνεχώς και ασταμάτητα μέχρι να κερδίσετε αυτό που θέλετε, ενώ ταυτοχρόνως μαθαίνετε να προσεύχεσθε και να επικοινωνήτε με τον Θεόν. Από την επίμονη προσευχή έχουμε οφέλη, γιατί μας παραχωρεί ο Θεός αυτό που ζητούμε, ενώ ταυτοχρόνως μαθαίνουμε να προσευχώμαστε.

Γι' αυτό ας μην απελπιζόμαστε, όταν ο θεός αργή να μας εισακούση. Πολλά καλά πηγάζουν από την αργοπορία αυτή.»

«Ο Καλός Θεός μας δίνει πλούσιες τις ευλογίες Του. Να μη δείχνουμε αχαριστία και Τον παροργίζουμε, γιατί έρχεται «η οργή του Θεού επί τους υιούς της απειθείας» (Εφ. 5,6). - μη γένοιτο. Στην εποχή μας δεν πέρασαν οι άνθρωποι ούτε πολέμους ούτε πείνα και λένε ότι δεν έχουν ανάγκη και από τον Θεό. Τα έχουν όλα και γι' αυτό δεν εκτιμούν τίποτε. 'Αν όμως έλθη δύσκολος καιρός, πείνα κ.λ.π., και δεν έχουν τι να φάνε, τότε θα εκτιμήσουν και το ψωμί και την μαρμελάδα και όσα θα στερηθούν. 'Αμα δεν δοξάζουμε τον -θεό, επιτρέπει ο Θεός να έρθη μια δοκιμασία, για να εκτιμήσουμε τα πράγματα. Ενώ, όταν τα εκτιμούμε, δεν επιτρέπει ο Θεός να συμβή τίποτε το κακό.

Παλαιότερα που δεν υπήρχαν αυτές οι μεγάλες ευκολίες, και η επιστήμη δεν είχε προχωρήσει τόσο, αναγκάζονταν οι άνθρωποι σε όλες τις δυσκολίες να καταφεύγουν στον Θεό, και ο Θεός βοηθούσε. Τώρα, επειδή η επιστήμη προχώρησε, τον Θεό Τον βάζουν στην άκρη. Πάνε χωρίς Θεό σημερα. Υπολογίζουν: «Θα κάνουμε τούτο, θα κάνουμε εκείνο». Σκέφτονται την Πυροσβεστική, σκέφτονται τις διατρήσεις, το ένα, το άλλο... Αλλά χωρίς Θεό τι να κάνει ο άνθρωπος;»

«Μεγάλη υπόθεση η εμπιστοσύνη στο Θεό!»

«Τα χρόνια που περνάμε είναι πολύ δυσκολα και πολύ επικίνδυνα, αλλά τελικά θα νικήση ο Χριστός».

«Με μια ματιά στον Ουρανό θα άλλαζαν τα πράγματα».

«Τώρα πλήθυναν τα λόγια και τα βιβλία και λιγόστεψαν τα βιώματα».

«Στην πνευματική ζωή δεν θα βάλη κανείς για πρότυπο τους κοσμικούς αλλά τους Αγίους. Καλά είναι να παίρνη κάθε αρετή και να βρίσκη τον 'Αγιο που την είχε, να μελετά το βίο του, και τότε θα βλέπη ότι δεν έχει κάνει τίποτε και θα προχωρή με ταπείνωση. .. 'Οταν προσπαθώ να μιμηθώ τους προχωρημένους, η συνείδηση λεπτύνεται. 'Οταν όμως βλέπω τους πίσω, δικαιολογώ τον εαυτό μου και λέω ότι δεν είναι σπουδαία τα σφάλματά μου εν συγκρίσει με τα δικά τους...».

«Ο Θεός επιτρέπει να γίνει τώρα ένα τράνταγμα γερό. 'Ερχονται δύσκολα χρόνια. Θα έχουμε δοκιμασίες μεγάλες... Να το πάρουμε στα σοβαρά, να ζήσουμε πνευματικά. Οι περιστάσεις μας αναγκάζουν και θα μας αναγκάσουν να δουλέψουμε πνευματικά. Καλό όμως είναι να το κάνουμε χαρούμενα και προαιρετικά και όχι από θλίψεις, αναγκαστικά».

«Σε ένα λεπτό μέσα μπορεί ο άνθρωπος να γίνη 'Αγγελος ή ταγκαλάκι. Πως; Με την ταπείνωση ή την υπερηφάνεια.... Ο ευκολότερος τρόπος να σωθούμε, είναι η αγάπη και η ταπείνωση. Γι' αυτό από την αγάπη και την ταπείνωση να αρχίσουμε και μετά να προχωρήσουμε στα άλλα».

«'Αν λάβη υπ' όψιν του κανείς τι πνευματική ακαθαρσία έχει μέσα του, δεν θα καθήση τόσο σχολαστικά να βγάλη και τον παραμικρό λεκέ από τα ρούχα του, γιατί αυτά είναι χίλιες φορές καθαρότερα από την ψυχή του... Αυτό που χρειάζεται, είναι να στρέψη όλη τη φροντίδα του στην πνευματική καθαρότητα, στην εσωτερική ομορφιά και όχι στην εξωτερική».

«'Οταν επιθυμώ ένα πράγμα χρήσιμο, ένα βιβλίο λ.χ., και μου παίρνη ένα κομμάτι της καρδιάς, τότε αυτό είναι κακό... Κάθε επιθυμία, όσο καλή και να φαίνεται, δεν είναι καλύτερη από το να επιθυμή κανείς τον Χριστό ή την Παναγία. 'Οταν δώσω την καρδιά μου στον Θεό, είναι υνατόν ο Θεός να μη μου δώση όλο τον Εαυτό Του; Ο Θεός ζητάει την καρδιά του ανθρώπου».

«Η πραγματική, η γνήσια χαρά βρίσκεται κοντά στον Χριστό. 'Αν συνδεθής μαζί Του με την προσευχή, θα δης πληρωμένη την ψυχή σου. Οι κοσμικοί την χαρά την ζητούν στις απολαύσεις. Μερικοί πάλι πνευματικοί άνθρωποι την ζητούν σε θεολογικές συζητήσεις, ομιλίες κ.λ.π. Και όταν τελειώνουν αυτά, μένουν με ένα κενό και αναρωτιούνται τι θα κάνουν στην συνέχεια».

«Δεν σκέφτονται την αιωνιότητα οι σημερινοί άνθρωποι. Η φιλαυτία τους κάνει να ξεχνούν ότι θα χαθούν τα πάντα. Δεν έχουν συλλάβει το βαθύτερ ονόημα της ζωής. Δεν νιώσανε άλλες, ουράνιες χαρές». (διότι δεν ξέρουν...).

«Η αδικία είναι μεγάλη αμαρτία.Αυτοί που αδικούν βάζουν φωτιά στο κεφάλι τους».

«Το κυριώτερο είναι να ξεκινά κανείς από την ευλογία του Θεού για ό,τι κάνει».

- Γέροντα, γιατί επιτρέπει ο Θεός να συμβή μια συμφορά;

- Υπάρχουν πολλές περιπτώσεις. 'Αλλοτε επιτρέπει ο Θεός κάτι, για να βγή κάτι το καλύτερο, και άλλοτε επιτρέπει κάτι για παιδαγωγία. 'Αλλοι ανταμείβονται και άλλοι εξοφλούν. Δεν πάει τίποτε χαμένο.

"Ο Καλός Θεός μας δίνει πλούσιες τις ευλογίες Του. Να μη δείχνουμε αχαριστία και Τον παροργίζουμε, γιατί έρχεται "η οργή του Θεού επί τους υιούς της απειθείας".

«'Οταν ο κόσμος δεν μετανοή, τι βροχή να ρίξη ο Θεό; ... 'Ολα είναι απλά για τον Θεό... 'Αν ταπεινά ζητούμε το έλεος του Θεού, ο Θεός θα βοηθήσει».

«Η μέλλουσα οργή του Θεού δεν μπορεί ν'αντιμετωπισθή διαφορετικά παρά μόνο με μετάνοια και τήρηση των εντολών Του».

«Μακάριοι είναι αυτοί που κστόρθωσαν να απλοποιήσουν τη ζωή τους και ελευθερώθηκαν από την θηλειά της κοσμικής αυτής εξελίξεως των πολλών ευκολιών, ίσον των πολλών δυσκολιών, και απαλλάχθηκαν από το φοβερό άγχος της σημερινής εποχής μας».

- Γέροντα, τι βοηθάει περισσότερο, για να καταλάβη κανείς αυτήν την χαρά της λιτότητος;

- Να συλλάβη κανείς το βαθύτερο νόημα της ζωής. «Ζητείτε πρώτον την Βασιλείαν του Θεού...». Από εκεί ξεκινά η απλότητα και κάθε σωστή αντιμετώπιση.

Η αχαριστία και η απληστία είναι μεγάλο κακό.

'Οταν μπαίνης στην θέση του άλλου, τα πράγματα αλλάζουν.

'Οσο μπορεί κανείς, να κάνη ένα-δύο πράγματα μόνο, να τα τελειώνη σωστά και να έχη το μυαλό του καθαρό και ξεκούραστο και μετά να αρχίζη κάτι άλλο. Γιατί, άμα ο νους του σκορπίση, τι πνευματικά θα κάνη μετά; Πως να θυμηθή τον Χριστό;

Η εργασία που γίνεται γρήγορα, με νευρικότητα δεν είναι αγιασμένη

Βάλε και την ευχή στη δουλειά και θα αγιασθείς και εσύ και η δουλειά.

Αν δης ότι ο νους σου συνέχεια φεύγει και πάει σε δουλειές κ.λ.π., πρέπει να καταλάβης ότι δεν πας καλά και να ανησυχήσης, γιατί έχεις απομακρυνθή από τον Θεό.

'Οσο μπορείς να λες την ευχή μέσα στην ημέρα και να σιγοψάλλης.

'Αν μια είναι εκ γενετής μωρή, είναι ευλογία από τον Θεό γι' αυτήν. Πάει δίχως εξετάσεις στην άλλη ζωή. Μια όμως που έχει μυαλό και ζη μωρά, αυτή θα είναι αναπολόγητη την ημέρα της Κρίσεως.

Να μην κάνει δουλειά, χωρίς να εμπιστεύεται στον Θεό, γιατί μετά αγωνιά και κουράζει το μυαλό και νοιώθει άσχημα ψυχικά.

'Ολη η καρδιά σου μαζεύτηκε στο μυαλό και δουλεύει τώρα μόνο το μυαλό. Αλλά υπάρχουν ακόμη περιθώρια, μπορεί να πάη η καρδιά στη θέση της. Κάθε μέρα να διαβάζης έναν κανόνα από το Θεοτοκάριο. Αυτό είναι το καλύτερο φάρμακο, για να δουλέψη η καρδιά.

Η πραγματική ανάπαυση γεννιέται από την ανάπαυση του άλλου. Τότε αναπαύεται και ο Θεός στον άνθρωπο και ο άνθρωπος παύει να είναι άνθρωπος, θεώνεται.

Από την στιγμή όμως που θα καταλάβη κανείς ότι δεν έχει σωστή κρίση και πή, «έχω κρίση κοσμική. Η κρίση μου δεν έχει θείο φωτισμό και θα κάνω λάθος, γι αυτό δεν πρέπει να την χρησιμοποιώ», τότε ο Θεός θα τον φωτίση, θα γίνη διακριτικός και θα διακρίνη ποιό είναι το σωστό.

Λίγο αν ποτισθούν τα παιδιά με ευλάβεια, με φόβο Θεού, δεν έχουν ανάγκη μετά.

Κρίνουν τον Θεό και ούτε τους πειράζει ο λογισμός ότι είναι βλασφημία....Το «γιατί;» είναι κρίση, υπερηφάνεια, εγωισμός.

... Δεν θα αφήση ο Θεός, αλλά πρέπει και εμείς να κάνουμε ότι μπορούμε ανθρωπίνως και για ότι δεν μπορούμε να κάνουμε ανθρωπίνως, να κάνουμε προσευχή να βοηθήση ο Θεός.

Η αδιαφορία για τον Θεό φέρνει την αδιαφορία και για όλα τα άλλα, φέρνει την αποδύνθεση. Η πίστη στον Θεό είναι μεγάλη υπόθεση. Λατρεύει ο άνθρωπος τον Θεό και ύστερα αγαπάει τους γονείς του, το σπίτι του, τους συγγενείς του, την δουλειά του, το χωριό του, τον νόμο του, το κράτος του, την πατρίδα του.

'Αγνοια δεν δικαιολογείται σήμερα στον κόσμο. Λείπει η καλή διάθεση, το φιλοτιμο. Εκείνος που έχει καλή διάθεση για να γνωρίση τον Χριστό, θα Τον γνωρίση. Θα πάρη στροφή. Και αν δεν βρεθή ούτε θεολόγος, ούτε ένας καλόγερος, και δεν ακούση τον λόγο του Θεού, άμα έχη καλή διάθεση, θα πάρη στροφή ή από ένα φίδι ή από ένα θηρίο ή από μια αστραπή, από έναν κατακλυσμό, ή από κάποιο άλλο γεγονός. Θα τον οικονομήση ο Θεός.

Και δίκαιο να έχη κανείς, όταν πάη να δικαιώση τον εαυτό του, πάλι ανάπαυση δεν έχει, πόσο μάλλον να μην έχη δίκαιο και να δικαιολογεί την πτώση του με αναιδέστατο τρόπο. Γι' αυτό, όσο μπορούμε, να προσέχουμε την αναίδεια και την περιφρόνηση όχι μόνον προς τα θεία αλλά και προς τον πλησίον μας, διότι είναι εικόνα Θεού. Οι αναιδείς άνθρωποι βρίσκονται στο πρώτο στάδιο της βλασφημίας κατάτου Αγίου Πνεύματος. Εκείνοι που περιφρονούν τα θεία βρίσκονται στο δεύτερο, και στο τρίτο βρίσκεται ο διάβολος.

Εάν νοιώσουμε πραγματικά ότι είμαστε αδέλφια με όλους τους ανθρώπους, θα πονούμε για όσους ζουν μέσα στην αμαρτία και δεν θα μας σκανδαλίζη η αμαρτωλή ζωή τους, αλλά θα προσευχώμαστε γι'αυτούς.

'Οπου και να γυρίσης, θα δης την σοφία του Θεού. Παλιά που ήταν όλα φυσικά, πόσο όμορφα ήταν!

Ο άδικος, και γενικά κάθε ένοχος, όταν δεν ζητήση συγχώρηση, ταλαιπωρείται από την συνείδησή του και επιπλέον από την αγανάκτηση του αδικημένου... Δεν υπάρχει μεγαλύτερη φωτιά από το εσωτερικό κάψιμο της ψυχής από την συνείδηση.

Μεγάλη υπόθεση να έχη ο άνθρωπος την ευλογία του Θεού! Πλούτος είναι! 'Οτι έχει ευλογία, στέκει, δεν γκρεμίζεται. 'Οτι δεν έχει ευλογία, δεν στέκει. Η αδικία είναι μεγάλη αμαρτία. 'Ολες οι αμαρτίες έχουν ελαφρυντικά, η αδικία δεν έχει. μα ζεύει οργή Θεού.... Τα περισσότερα κακά που συμβαίνουν είναι από αδικίες.... Σπάνια, σε πολύ λίγους συμβαίνει να είναι οι αρρώστιες, οι χρεωκοπίες κ.λ.π. μια δοκιμασία του Θεού. Αυτοί θα έχουν καθαρό μισθό.

Απλοποιήστε την ζωή σας, για να φύγη το άγχος... Και τα περισσότερα διαζύγια από κεί ξεκινούν. 'Αν απλοποιούσαν όμως την ζωή τους, θα ήταν και ξεκούραστοι και χαρούμενοι.

Αν δεν μετανοήσουν οι άνθρωποι, αν δεν επιστρέψουν στον Θεό, χάνουν την αιώνια ζωή. Πρέπει να βοηθηθή ο άνθρωπος να νιώση το βαθύτερο νόημα της ζωής, να συνέλθη, για να νιώση την θεία παρηγοριά. Σκοπός είναι να ανέβη πνευματικά ο άνθρωπος, όχι απλώς να μην αμαρτάνη.

Και μόνον ο πόνος που νοιώθει κανείς για κάποιον είναι σαν ευχή.

Η πνευματική εργασία στον εαυτό μας είναι αθόρυβη εργασία στον πλησίον, γιατί μιλάει το παράδειγμα, και τότε μιμούνται οι άνθρωποι το καλό που βλέπουν και διορθώνονται.

Είπε ο Γέροντας Παϊσιος:"Ρίξτε το μεγαλύτερο βάρος του αγώνος σας στην προσευχή, γιατί αυτή θα σας κρατάει σε επαφή με το Θεό. Και η επαφή αυτή πρέπει να είναι συνεχής.Η προσευχή είναι το οξυγόνο της ψυχής,είναι ανάγκη της ψυχής και δεν πρέπει να θεωρείται αγγαρεία.Η προσευχή για να εισακουστεί από το Θεό, πρέπει να γίνεται με ταπείνωση, με βαθιά συναίσθηση της αμαρτωλότητάς μας και να είναι καρδιακή. Εάν δεν είναι καρδιακή, δεν ωφελεί. Ο Θεός πάντοτε ακούει την προσευχή του ανθρώπου, που είναι πνευματικά ανεβασμένος. Η μελέτη της Αγίας Γραφής βοηθάει πολύ την προσευχή, γιατί θερμαίνει την ψυχή και την προετοιμάζει".

Αν θέλω να μη στενοχωρηθώ, για να είμαι χαρούμενος, να μη χαλάσω την ησυχία μου, για να είμαι πράος, τότε είμαι αδιάφορος..... Ο πνευματικός άνθρωπος είναι όλος ένας πόνος... Πονάει δηλαδή για καταστάσεις, για ανθρώπους, αλλά ανταμείβεται γι' αυτόν τον πόνο με θεία παρηγοριά. Νοιώθει πόνο, αλλά νοιώθει μέσα του τη θεία παρηγοριά, γιατί κάνει ρίψεις με ευλογίες ο Θεός από τον Παράδεισο στην ψυχή και αγάλλεται ο άνθρωπος από την θεϊκή αγάπη. Αυτή είναι η χαρά, η πνευματική χαρά, που δεν εκφράζεται και πλημμυρίζει την καρδιά.

Αυτοί που παιδεύονται και δεν φταίνε αποταμιεύουν. Αυτοί που φταίνε, εξοφλούν.

Υπάρχουν άνθρωποι που έχουν κάποιον εγωϊσμό και ο Θεός τους δίνει ένα σκαμπίλι να πάνε παρακάτω. 'Αλλοι έχουν λίγο παραπάνω εγωϊσμό και ο Θεός τους δίνει ένα σκαμπίλι και πάνε ακόμα παρακάτω. Αυτούς όμως που έχουν εωσφορική υπερηφάνεια, ο Θεός τους αφήνει. Μπορεί να φαίνεατι ότι κάνουν προκοπή αλλά τι προκοπή είναι αυτή; Μαύρη προκοπή. Και μετά δεν πέφτουν απλώς κάτω, αλλά πέφτουν κατ' ευθείαν στο βάραθρο. Ο Θεός να φυλάη!

Δεν ταιριάζει να μαλώνης για (να υπερασπισθής) τον εαυτό σου.

'Οποιος δικαιολογεί την πτώση του, δικαιολογεί τον διάβολο.... Αυτός δεν έχει ανάπαυση ποτέ. Εδώ και δίκαιο να έχη κανείς, όταν πάη να δικαιώση τον εαυτό του πάλι ανάπαυση δεν έχει, πόσο μάλλον να μην έχη δίκαιο και να δικαιολογή την πτώση του με αναιδέστατο τρόπο.

Εκείνος που έχει πνευματική ανησυχία, βρίσκει τι του λείπει, το ζητάει και ωφελείται. Εγώ, ως αρχάριος, όταν διάβαζα κάτι, το αντέγραφα, για να μην το ξεχάσω, και προσπαθούσα να το εφαρμόσω. Δεν διάβαζα, για να περνάω ευχάριστα την ώρα μου. Υπήρχε μέσα μου η καλή ανησυχία και, όταν δεν καταλάβαινα κάτι, ρωτούσα να μάθω πως είναι. Λίγο διάβαζα, πολύ ήλεγχα τον εαυτό μου με αυτά που διάβαζα. «Που βρίσκομαι; Τι κάνω;» Κάθιζα τον εαυτό μου στο σκαμνί. Δεν τα περνούσα αυτά που διάβαζα έτσι αφορολόγητα.

Τα πατερικά βιβλία για να βοηθήσουν, πρέπει να διαβάζονται με ταπείνωση και προσευχή.

Από την ανάπαυση του άλλου γεννιέται η ανάπαυση η δική μου.

«Αυτές οι βάσεις (βάσεις πνευματικές, όπως είναι οι Μονές και οι ζωντανές ενορίες) θα διώξουν τις Βάσεις από την Κύπρο. Το πρόβλημα της Κύπρου δεν είναι πολιτικό, στο βάθος είναι πνευματικό»

Δεν συγκρίνεται η χαρα που νοιώθει κανείς, όταν δίνη, με την χαρά που νιώθει, όταν παίρνη

Η ανώτερη χαρά βγαίνει από τη θυσία. Μόνον όταν θυσιάζεται κανείς, συγγενεύει με τον Χριστό, γιατί ο Χριστός είναι θυσία.

Να παρακαλούμε το Χριστό να μας προσθέση πίστη και να μας την αυξήση.

- Γέροντα, γιατί, ενώ ζητώ κάτι με πίστη, δεν το δίνει ο Θεός;

Πιστεύεις, ζητάς, αλλά, αν δεν έχης ταπείνωση ή έχης προδιάθεση υπερηφανείας, δεν δίνει ο Θεός. Μπορεί να έχη κανείς πίστη όχι μόνο σαν ένα «κόκκον σινάπεως» αλλά σαν ένα κιλό σινάπι. Εάν όμως δεν έχη και ανάλογη ταπείνωση, δεν ενεργεί ο Θεό, γιατί δεν θα τον ωφελήση. 'Οταν υπάρχη υπερηφάνεια, δεν ενεργεί η πίστη.

Αν θέλω να μη στενοχωρηθώ, για να είμαι χαρούμενος, να μη χαλάσω την ησυχία μου, για να είμαι πράος, τότε είμαι αδιάφορος..... Ο πνευματικός άνθρωπος είναι όλος ένας πόνος... Πονάει δηλαδή για καταστάσεις, για ανθρώπους, αλλά ανταμείβεται γι' αυτόν τον πόνο με θεία παρηγοριά. Νοιώθει πόνο, αλλά νοιώθει μέσα του τη θεία παρηγοριά, γιατί κάνει ρίψεις με ευλογίες ο Θεός από τον Παράδεισο στην ψυχή και αγάλλεται ο άνθρωπος από την θεϊκή αγάπη. Αυτή είναι η χαρά, η πνευματική χαρά, που δεν εκφράζεται και πλημμυρίζει την καρδιά.

Αυτοί που παιδεύονται και δεν φταίνε αποταμιεύουν. Αυτοί που φταίνε, εξοφλούν.

Υπάρχουν άνθρωποι που έχουν κάποιον εγωϊσμό και ο Θεός τους δίνει ένα σκαμπίλι να πάνε παρακάτω. 'Αλλοι έχουν λίγο παραπάνω εγωϊσμό και ο Θεός τους δίνει ένα σκαμπίλι και πάνε ακόμα παρακάτω. Αυτούς όμως που έχουν εωσφορική υπερηφάνεια, ο Θεός τους αφήνει. Μπορεί να φαίνεατι ότι κάνουν προκοπή αλλά τι προκοπή είναι αυτή; Μαύρη προκοπή. Και μετά δεν πέφτουν απλώς κάτω, αλλά πέφτουν κατ' ευθείαν στο βάραθρο. Ο Θεός να φυλάη!

Δεν ταιριάζει να μαλώνης για (να υπερασπισθής) τον εαυτό σου.

'Οποιος δικαιολογεί την πτώση του, δικαιολογεί τον διάβολο.... Αυτός δεν έχει ανάπαυση ποτέ. Εδώ και δίκαιο να έχη κανείς, όταν πάη να δικαιώση τον εαυτό του πάλι ανάπαυση δεν έχει, πόσο μάλλον να μην έχη δίκαιο και να δικαιολογή την πτώση του με αναιδέστατο τρόπο.

Εκείνος που έχει πνευματική ανησυχία, βρίσκει τι του λείπει, το ζητάει και ωφελείται. Εγώ, ως αρχάριος, όταν διάβαζα κάτι, το αντέγραφα, για να μην το ξεχάσω, και προσπαθούσα να το εφαρμόσω. Δεν διάβαζα, για να περνάω ευχάριστα την ώρα μου. Υπήρχε μέσα μου η καλή ανησυχία και, όταν δεν καταλάβαινα κάτι, ρωτούσα να μάθω πως είναι. Λίγο διάβαζα, πολύ ήλεγχα τον εαυτό μου με αυτά που διάβαζα. «Που βρίσκομαι; Τι κάνω;» Κάθιζα τον εαυτό μου στο σκαμνί. Δεν τα περνούσα αυτά που διάβαζα έτσι αφορολόγητα.

Τα πατερικά βιβλία για να βοηθήσουν, πρέπει να διαβάζονται με ταπείνωση και προσευχή.

Από την ανάπαυση του άλλου γεννιέται η ανάπαυση η δική μου.

«Αυτές οι βάσεις (βάσεις πνευματικές, όπως είναι οι Μονές και οι ζωντανές ενορίες) θα διώξουν τις Βάσεις από την Κύπρο. Το πρόβλημα της Κύπρου δεν είναι πολιτικό, στο βάθος είναι πνευματικό»

Δεν συγκρίνεται η χαρα που νοιώθει κανείς, όταν δίνη, με την χαρά που νιώθει, όταν παίρνη

Η ανώτερη χαρά βγαίνει από τη θυσία. Μόνον όταν θυσιάζεται κανείς, συγγενεύει με τον Χριστό, γιατί ο Χριστός είναι θυσία.

Να παρακαλούμε το Χριστό να μας προσθέση πίστη και να μας την αυξήση.

- Γέροντα, γιατί, ενώ ζητώ κάτι με πίστη, δεν το δίνει ο Θεός;

- Πιστεύεις, ζητάς, αλλά, αν δεν έχης ταπείνωση ή έχης προδιάθεση υπερηφανείας, δεν δίνει ο Θεός. Μπορεί να έχη κανείς πίστη όχι μόνο σαν ένα «κόκκον σινάπεως» αλλά σαν ένα κιλό σινάπι. Εάν όμως δεν έχη και ανάλογη ταπείνωση, δεν ενεργεί ο Θεό, γιατί δεν θα τον ωφελήση. 'Οταν υπάρχη υπερηφάνεια, δεν ενεργεί η πίστη.

- Γέροντα νιώθω μια ανασφάλεια, έχω άγχος.

- Ασφαλίσου, βρε παιδάκι μου, στον Θεό... Κάνε τον σταυρό σου και, πριν κάνεις οτιδήποτε, πες: «Χριστέ μου, Παναγία μου, βοήθησέ με». Υπάρχει μεγαλύτερη ασφάλεια από την εμπιστοσύνη στο Θεό;... 'Οσο μπορείς να προσέχεις, να προσεύχεσαι και να εμπιστεύεσαι στον Θεό, και Εκείνος θα σε βοηθήση σε κάθε σου δυσκολία. Απλοποίησε την ζωή σου με την απόλυτη εμπιστοσύνη στον Θεό, για να ελευθερωθής από το άγχος και την αγωνία.

- Γέροντα, όταν μου λένε να κάνω κάτι, ξεκινώ πάντα με φόβο και έναν δισταγμό, και τελικά μπορεί από τον φόβο μου να μην το κάνω όπως πρέπει.

- Να κάνεις τον σταυρό σου, καλό μου παιδί, και να το κάνεις αυτό που σου λένε. Αν πης «Δι' ευχών των Αγίων πατέρων ημών», τόσοι 'Αγιοι είναι, ένας από αυτούς δεν θα σε βοηθήση; Να μην χάνης ποτέ την εμπιστοσύνη σου στον Θεό. Μη σφίγγεσαι με την στενή σου ανθρώπινη λογική και βασανίζεσαι και εμποδίζεις την θεία βοήθεια.

Αυτή η ζωή δεν είναι για βόλεμα. Θα πεθάνουμε που θα πεθάνουμε, τουλάχιστον να πεθάνουμε σωστά!

Σήμερα, για να μπορέση ο άνθρωπος να αντιμετωπίσει τις δυσκολίες που συναντά, πρέπει να έχη μέσα του τον Χριστό, από τον οποίο θα παίρνη θεία παρηγοριά, για να έχη κάποια αυταπάρνηση. 'Οποιος αποφασίση το θάνατο δεν φοβάται τίποτε.

Δεν συγκρίνεται η χαρά που νοιώθει κανείς, όταν δίνει , με την χαρά που νιώθει, όταν παίρνει.... Αλλά οι περισσότεροι άνθρωποι χαίρονται με το να παίρνουν και στερούνται την θεϊκή χαρά, γι συτό είναι βασανισμένοι.

'Οταν κινήται κανείς εγωιστικά, δεν δέχεται την Χάρη του Θεού και επόμενο είναι σε μια δυσκολία να αρνηθή τοιν Χριστό.

Στον εαυτό Του ο Χριστός δεν χρησιμοποίησε καθόλου την θεϊκή Του δύναμη και υπέφερε τον πολύ πόνο στο ευαίσθητο Σώμα Του από την πολλή αγάπη προς το πλάσμα Του. Αυτήν την αγάπη του Χριστού προς τον άνθρωπο εάν αισθανθή κανείς, τότε μόνο θα είναι και εσωτερικά πραγματικά άνθρωπος.

* Γιατί Γέροντα ενώ πολλές φορές έχουμε νιώσει την παντοδυναμία του Θεού, δεν βλέπουμε την πρόνοιά Του για μας;

* Είναι παγίδα του διαβόλου. Ο διάβολος ρίχνει στάχτη στα μάτια του ανθρώπου, για να μη δη την πρόνοια του Θεού. Γιατί, όταν δη ο άνθρωπος την πρόνοια του θεού, θα μακλακώση η γρανιτένια καρδιά του, θα γίνη ευαίσθητη και θα ξεσπάση σε δοξολογία, και αυτό δεν συμφέρει στον διάβολο.

Η εμπιστοσύνη στο Θεό είναι μια συνεχής μυστική προσευχή, που φέρνει αθόρυβα τις δυνάμεις του Θεού εκεί που χρειάζονται, και τότε τα φιλότιμα παιδιά Του Τον δοξολογούν συνέχεια με πολλή ευγνωμοσύνη.

- Γέροντα, μερικές φορές ξεκινάμε να κάνουμε μια δουλειά και παρουσιάζονται ένα σωρό εμπόδια. Πως θα καταλάβουμε αν τα εμπόδια είναι από τον Θεό;

- Να εξετάσουμε αν φταίμε εμείς. Αν δεν φταίμε, το εμπόδιο θα είναι από τον Θεό για το καλό μας. Γι'αυτό δεν πρέπει κανείς να στενοχωριέται, αν δεν έγινε η δουλειά ή αν καθυστέρησε να τελειώσει.

...Ούτε ποτέ ο Θεός επιτρέπει να γίνει ένα κακό, εάν δεν βγουν από αυτό πολλά καλά. 'Ολα τα αξιοποιεί για όφελός μας, και τα στραβά και τα επικίνδυνα.

Ο άνθρωπος, αν θέλει να μη βασανίζεται, πρέπει να πιστέψη στο «χωρίς εμού ου δύνασθε ποιείν ουδέν», που είπε ο Χριστός. Να απελπισθή δηλαδή από τον εαυτό του με την καλή έννοια και να πιστέψη στη δύναμη του θεού. 'Οταν κανείς απελπισθή με την καλή έννοια από τον εαυτό του, τότε βρίσκει τον Θεό. «Την πάσαν ελπίδα μου εις σε ανατίθημι».

...Ο Καλός Θεός πολλές φορές οικονομάει πολύ σοφά να δούμε και την θεία Του επέμβαση και την αποτυχία που είχαμε με την αυτοπεποίθησή μας. 'Οταν κανείς παρακολουθή και εξετάζη κάθε γεγονός που συμβαίνει στη ζωή του, αποκτάει πείρα, προσέχει και έτσι προοδεύει.

Ο Χριστός ζητούσε πρώτα την πίστη στη δύναμη του Θεού και ύστερα έκανε το θαύμα. «Αν πιστεύης ατην δύναμη του Θεού, θα γιατρευθής», έλεγε.

Πάντως είτε το θέλουν οι άνθρωποι είτε δεν το θέλουν, θα έρθη καιρός που όλοι θα πιστέψουν, γιατί θα φθάσουν σε αδιέξοδο και θα επέμβη ο Χριστός.

'Οταν κανείς ρεζιλευθή μια φορά, πρέπει στη συνέχεια να είναι πολύ προσεκτικός. Ο Θεός βοηθάει εκεί που πρέπει, εκεί που δεν μπορεί ο άνθρωπος να ενεργήσει ανθρωπίνως. Δεν θα βοηθήσει την χαζομάρα μας.

Ο Θεός για να βοηθήσει, θέλει και την δική μας προσπάθεια.

Πράγματα που γίνονται από τους ανθρώπους να μην τα ζητάμε από τον Θεό. Να ταπεινωνόμαστε στους ανθρώπους και να ζητάμε την βοήθειά τους.

'Οταν ζητάμε κάτι από τον Θεό και για πολύ καιρό δεν δίνη βοήθεια, να ξέρετε ότι θα υπάρχη υπερηφάνεια...Να πούμε: «Τέτοιος άχρηστος είμαι, Θεέ μου, Σε παρακαλώ, συγχώρεσέ με και βοήθησέ με».

Να μη θέλουμε εύκολα να μας βοηθάει ο Χριστός, να μη ζητάμε οικονομίες, γιατί τότε θα είμαστε αδόκιμοι, ανεκπαίδευτοι... Ο Θεός , ενώ στην αρχή της πνευματικής ζωής βοηθάει τον άνθρωπο, μετά σιγά-σιγά τραβιέται, για να καταλάβει ο άνθρωπος ότι πρέπει ο ίδιος να κάνη ότι μπορεί.

'Οταν ο άνθρωπος δεν ζη πνευματικά, δεν δικαιούται την θεία βοήθεια.

Η βοήθεια του Θεού δεν εμποδίζεται ούτε από άνθρωπο ούτε από δαίμονες. Δεν είναι τίποτε δύσκολο για τον Θεό ούτε για έναν 'Αγιο. Το εμπόδιο σ'εμάς τους ανθρώπους είναι η ολιγοπιστία, με την οποία εμποδίζουμε τις μεγάλες θείες δυνάμεις να μας πλησιάσουν.

Ερωτήσαμε τον Γέροντα π. Παίσιο, γιατί δεν μπορούμε να αυτοσυγκεντρωθούμε στην προσευχή, αλλά μόλις αρχίσουμε να προσευχώμαστε εισέρχονται στο νου μας πολλά άλλα και μας παρασύρουν να σκεπτώμαστε μάλλον αυτά, παρά τα λόγια που απευθύνουμε προς τον Κύριο.

Σ' αυτό, μας έλεγε ο Γέρων ότι, "Ο νους είναι όπως το μικρό παιδί. Το παιδί όταν πάη κάπου να παίξη και του αρέση, τότε επιμένει να πηγαίνη συνέχεια σοτ ίδιο μέρος. Έτσι κι εμείς, όταν καταπιανώμαστε με πολλά άλλα θέματα και με μέριμνες βιοτικές, είναι φυσικό ότι ο νους εκεί συνεχώς αρέσκεται να τρέχη".

Μας έλεγε ο γέρων Παίσιος, ότι ο άνθρωπος του Θεού μαθαίνει να εξαρτά τον εαυτό του από την Θεία Πρόνοια. Έτσι η Θεία Πρόνοια κάνει όπως η μητέρα, που δεν είναι δυνατόν να παραγνωρίση ότι έχει ένα μικρό βρέφος μέσα στην κούνια του, το οποίο και εξαρτά τον ευατό του τελείως από αυτήν, και αν καμμιά φορά αργήση να το επισκεφθή και να καταπιασθή μαζί του, αυτό αρχίζει να κλαίη γοερά και συνταρακτικά, μέχρι να της σπάση τ' αυτιά, και να την εξαναγκάση να τρέξη προς αυτό. Έτσι πρέπει να γίνουμε κι εμείς με τον Θεό και πατέρα μας.

Όσο κι αν μας φαίνεται άσχετο, στην πραγματικότητα η καρδιά ξεκουράζει τον κουρασμένο νου, μόλις αυτός την εντοπίση που είναι και κρυπα και όταν εκεί λέγη τις προσευχές, τότε και η εργασία της προσευχής δεν θεωρείται έργο κοπιώδες αλλά ευχάριστο, γιατί η καρδιά είναι η οικία του νου και ο τόπος αναπαύσεως του.

Μπορούμε δε να προσέξουμε εξ αρχής ότι ο νους μπορεί να κινήται μέσα στην καρδιά κι αυτή τον αισθάνεται. Η δε ψυχή μέσα στην καρδιά ως κέντρον αυτής μόλις προσέξη την επιστροφή του νου από τον κόσμον της περιπλανήσεως του, αμέσως ειρηνεύει και χαίρεται όπως μια γυναίκαα παντρεμένη που κάποτε βλέπει τον σύζυγο της να ξενογυρνάη να επιστρέφη και να κατοική στο οικογενειακό του σπίτι.

Ο νους είναι ο άνδρα, η ψυχή η γυναίκα. Ο σωστός ο νους μοιάζει με τον καλό σύζυγο και οικογενειάρχη. Μένει στην καρδιά και κοιτάζει την ψυχή του και την φροντίζει και είναι οι δύο ανδρόγυνο αγαπημένο, και είναι οι δύο σάρκα μία, και προσεύχονται μαζί νους και ψυχή και όπου υπάρχουν δύο συνηγμένοι στο όνομα του Χριστού, τότε ό,τι ζητήσουν από τον Χριστό που είναι μεταξύ τους το αποκτούν. Αυτά τα μέτρα γράφουν οι πατέρες και συμβουλεύουν και οι σύγχρονοι Αγιορείτες καλλιεργητές της νοεράς προσευχής πρέπει να φθάσουμε οι χριστιανοί για να γίνουμε σάρκα μία και ένα με τον Κύριον.

Εδώ έχει εξίσου εφαρμογή το ρητό που λέει ότι όπου είναι δύο προσευχόμενοι στο όνομα μου, εκεί είμαι κι εγώ μεταξύ τους και ό,τι ζητήσουν τους το δίνει ο πατέρας μου. Όταν δηλαδή ο νους κατατπιάνεται με την ψυχή και όχι με τον κόσμο και την ύλη, τότε εισακούονται οι προσευχές μας, λένε οι πατέρες στα συγγράμματα τους, καθώς και οι νεώτεροι οι Αγιορείτες καλλιεργητές της νοεράς προσευχής.

Ήταν δύο αδέλφια στο Άγιον Όρος, στην Νέα Σκήτη. Ο ένας ήταν συνεχώς άρρωστος. Ο άλλος ήταν πάντοτε υγιής. Τελικά ο ασθενής κοιμήθηκε.

Μόλις πέθανε ο αδελφός του, άρχισε να αρρωσταίνη ο άλλος και να υποφέρη από πόνους. Του έλεγαν οι άλλοι πατέρες να σηκωθή να πάη στην Θεσσαλονίκη να γιατρευτή. Ο άλλος που δεν είχε φύγει ποτέ από το Άγιον Όρος, δεν ήθελε να πάη, αλλά ο πόνος επέμενε.

Και ενώ συνεχιζόταν τόσο ο πόνος, όσο και ο πειρασμός των άλλων αδελφών για να πάη στην Θεσσαλονίκη, την νύκτα βλέπει στον ύπνο του τον αδελφό του που πέθανε να του λέγη. "Αδελφέ σήκωσε τον πόνο, σήκωσε όσον πόνο μπορείς ευχαριστώντας τον Θεό. Εγώ τόσα χρόνια άσκησι, τίποτε από όλα αυτά δεν μου λογάριασε ο Θεός, μόνο την αρρώστια αυτή βρήκε αξιόλογη για να με σώση".

Το περιστατικό αυτό το έφερνε ο πατήρ Παίσιος για παράδειγμα προς τους πάσχοντες, για να γνωρίζουν πόσο καλό βγαίνει από τον πόνο, την ασθένεια και από κάθε θλίψι.

Αν συνέβαινε κάποια παρεξήγηση, ο π. Παίσιος φυσικά δεν θα δεχόταν να βαρυνθή άλλος με το πταίσμα. Είχε την αυστηρή αυτοκριτική στον εσωτερικόν του κόσμο. Να, πού είναι η αγάπη και η ταπείνωσι! Στην αυτοκριτική και την δικαιολόγησι του πλησίον.

Αν ο γέροντας είχε σημεία αντιαιρετικά ή κάποιες αντίθετες απόψεις επί θεμάτων πνευματικών ή εύρισκε κάποια αντίθετη διάθεσι από κάποιον, έφευγε και εγκατέλειπε το κελλί του. Αυτό απαιτεί το χριστιανικό φρόνημα, πίστευε.

Έτσι εγίνετο το εξιλαστήριο θύμα για να μη διασαλευθή η τάξι της μονής. Τις υπόλοιπες σκέψεις και προφάσεις τις άφηνε στο Θεό. Υπάρχει και Θεός, σκεπτόταν, αυτός ενδιαφέρεται για το σωστό και το δίκαο και αυτός μόνο γνωρίζει τι είναι σωστό και δίκαιο. Εγώ θα προσευχηθώ για τον κάθε άνθρωπο. Ο Θεός είναι Θεός ζων και εγγίζων και όταν χρειάζεται επεμβαίνει.

"Εμείς εδώ", μας έλεγε ο Γέροντας "έχουμε για πρόγραμμα να κοιμώμαστε το απόγευμα και να ξυπνούμε κατά τη δύσι του ηλίου. Αρχίζομε δε, κομποσχοίνια, προσευχές και μετάνοιες, μέχρι τις 2 το πρωί, όταν μπαίνουμε στην Εκκλησία για την ακολουθία.

Κατά τις βραδινές ώρες, ερχότανε ο διάβολος να μας πειράξη,γιατί αυτή είναι η δουλειά του( και μεταξύ των πειραγμάτων του που κάνει, κάθεται πάνω στα πόδια μας κι αυτά βαραίνουν και πονάμε( και στη συνέχεια μας ψιθυρίζει, ότι πρέπει να καθήσουμε γιατί κουρασθήκαμε( κι έτσι μας κοιμίζει. Το φαινόμενο είναι καθαρώς πειρακτικό.

Έτσι εγώ, είχα τη συνήθεια να κρατώ μια βέργα, και κτυπούσα μια δυνατά στο παχύ μέρος του ποδιού μου. Έτσι ο πειρασμός έφευγε. Μετά από το περιστατικό αυτό, δεν χρειαζότανε άλλο να ξανακτυπήσω, αλλά που με έβλεπε να απλώνω το χέρι μου να πάρω το ξύλο, ήταν αρκετό να εξαφανισθή". Τότε ρωτήσαμε τον γέροντα, πως το εξηγεί αυτό, κι εκείνος μας εξήγησε, ότι άγγελος Κυρίου αυτομάτως κτυπά τον διάβολο, γι' αυτό κι εξαφανίζεται.

Ρωτήσαμε τον γέροντα πως είναι σίγουρος, ότι ο διάβολος όντως πειράζει τα παιδιά, και τα βάζει να κάνουν τη ζωή των γονέων και διδασκάλων τόσο δύσκολη. Έλεγε δε, ότι όταν ο ίδιος ως γέροντας, παραμελούσε την επίβλεψη των είκοσι υποτακτικών του, την νύκτα έπαιρνε ο διάβολος πάνω του εξουσία και τον παίδευε.

"Έτσι πήγαινα σ' εκείνο τον υποτακτικό που ήταν αμελής, και τον ρωτούσα να μου πη τι κάνει την νύκτα, όταν οι άλλοι κάνουν κομποσχοίνια, μετάνοιες, κλπ.". Εκείνος απάντησε: "Τίποτε, γιατί έρχεται εδώ ο διάβολος οφθαλμοφανώς και με φοβερίζει ότι θα με κακοποιήση, αν κάνω ό,τι κάνουν και οι άλλοι, μέχρι που μου ρίχνει ακόμη και τα σκεπάσματα κάτω".

Τότε εγώ του εξήγησα, ότι ο διάβολος μόνο εκφοβίζει( τίποτε άλλο δεν μπορεί να μας κάνη( και οφείλει να τον πολεμήση, διαφορετικά να πάη σε κάποιο άλλο μοναστήρι. Κι εκείνος έλεγε ότι προτιμούσε εκεί( ο δε γέρουν του εξηγούσε ότι πρέπει να διορθωθή, διότι η αμέλεια του έρχεται ως πειρασμός σ' αυτόν.

Έτσι λοιπόν, και στα σχολεία, το πείραγμα του διαβόλου στα παιδιά, ξεσπά στο κεφάλι των διδασκάλων. Έλεγε ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός με το προφητικό χάρισμα, ότι "θα βγουν τέτοια πράγματα από τα σχολεία που δεν θα το πιστεύουμε στα μάτια μας, και ότι τα άθεα γράμματα αυτά θα καταστρέψουν τον κόσμο".

Πολλές φορέ ζητάμε από το Θεό το ένα και το άλλο κι Εκείνος δε μας απαντάει στο αίτημα μας. Για ν’ απαντήσει ο Θεός στο αίτημα μας και να δώσει ό,τι του ζητάμε, πρέπει πρώτα απ’ όλα να έχουμε ταπείνωση, την οποία εμείς δεν έχουμε. Όλοι μας, μικροί και μεγάλοι, έχουμε πολύ εγωισμό και δεν δεχόμαστε υπόδειξη και παρατήρηση. Όλα τα γνωρίζουμε, είμεθα όλοι σοφοί. Όταν μας κυριεύει ο εγωισμός, μικρό θέμα, μεγάλος καυγάς. Ανοίγουμε την πόρτα στο Σατανά, μπαίνει μέσα στην οικογένεια και τη διαλύει. Ό,τι βλέπετε κι ακούτε εκείνη τη στιγμή, μην κάνετε παρατήρηση, γιατί αυτό δε βοηθεί, ανάβει περισσότερο τη φωτιά. Μόνο κάμετε λίγη υπομονή, λίγη προσευχή κι όταν ηρεμήσει ο άλλος, θα υπάρξει συνεννόηση. Ο ψαράς δεν βγαίνει να ψαρέψει με φουρτούνα, περιμένει να γαληνέψει η θάλασσα. Μεγάλη ταπείνωση είναι η απλότητα.

Ο Θεός επιτρέπει στον άνθρωπο διάφορες δοκιμασίες, ασθένειες, ζημίες και άλλα, και από τους γύρω μας ανθρώπους, συκοφαντίες, ύβρεις, αδικίες κι εμείς πρέπει να τις δεχόμαστε με υπομονή, χωρίς στενοχώρια, σαν ευλογία. Όταν κάποιος μας αδικεί, πρέπει να χαιρόμαστε και να θεωρούμε αυτόν που μας αδίκησε μεγάλον ευεργέτη, διότι γίνεται αιτία αποταμιεύσεως μας στην άλλη ζωή. Με τις δοκιμασίες που επιτρέπει ο Θεός, μας κάνει να ετοιμαζόμαστε για την ουράνια βασιλεία του, έχοντας το διαβατήριο των δοκιμασιών στο χέρι.

Ο Θεός μας δίνει πολλές ευκαιρίες για να κερδίσουμε τον Παράδεισο, αλλ’ εμείς αυτές τις ευκαιρίες δεν τις δεχόμαστε όλες, τις διώχνουμε. Εάν όσα οφείλει ο άνθρωπος τα ξεπλήρωσε σ’ αυτή τη ζωή, σώζεται. Γι’ αυτό να δεχόμαστε όλες τις δοκιμασίες με υπομονή και ταπείνωση, ευχαριστούντες και δοξάζοντες το Θεό. Να προσπαθούμε να είμαστε πάντοτε κοντά στο Θεό και να μην απομακρυνόμαστε απ’ αυτόν, γιατί μακριά από το Θεό σωτηρία δεν υπάρχει.

Να αγωνιζόμαστε με όλες μας τις δυνάμεις για να κερδίσουμε τον Παράδεισο. Γιατί χωρίς αγώνα, κανείς δεν μπορεί να εισέλθει σ’ αυτόν. Είναι πολύ στενή η πύλη και μην ακούτε αυτούς που σας λένε ότι όλοι θα σωθούμε. Αυτό είναι παγίδα του Σατανά, για να μην αγωνιζόμαστε. Αυτό τον συμφέρει. Εκείνος που αγωνίζεται πολύ καιρό και δεν βλέπει πνευματική πρόοδο, έχει υπερηφάνεια κι εγωισμό. Πνευματική πρόοδος υπάρχει εκεί που υπάρχει και πολλή ταπείνωση. Αυτή τα αναπληρώνει όλα. Πνευματική πρόοδος υπάρχει εκεί που υπάρχει αίσθηση, ότι μέσα του είναι όλα σε άθλια κατάσταση, όλα είναι χάλια. Διότι αυτό σημαίνει πως υπάρχει στον άνθρωπο αυτό τηλεσκόπιο. Αγώνας με προσπάθεια και φιλότιμο, αίσθηση ελεεινότητας και ελπίδα είναι οξυγόνο πνευματικό. Αυτά μας δίνουν την ασφαλή πορεία.

Να αγωνιζόμαστε συνεχώς, σωστά και με φιλότιμο και προθυμία για να μην στενοχωρούμε και πικραίνουμε το φύλακα Άγγελο μας, που μέρα νύχτα αγωνίζεται σκληρά, για να μπορέσει να παραδώσει στα χέρια του Κυρίου την ψυχή μας καθαρή. Μην τον αφήσουμε να πάει στο Θεό με άδεια χέρια. Μη δίνετε την καρδιά σας στα μάταια και πρόσκαιρα του κόσμου τούτου και μη σπαταλάτε άδικα τον καιρό σας σ’ αυτά, γιατί θα δώσουμε λόγο την ημέρα εκείνη. Ο χρόνος μας εδόθη από το θεό για να κάνουμε καλή χρήση αυτού, αγωνιζόμενοι συνεχώς για τη σωτηρία της ψυχής μας. Δώστε εξ’ ολοκλήρου την καρδιά σας στο Θεό, όχι στον κόσμο. Ο Θεός δε ζητάει από μας τίποτε άλλο παρά την καρδιά μας καθαρή. Εκείνος που έχει δώσει την καρδιά του στον κόσμο, είναι εχθρός του Θεού.

Προσπαθήστε να κόψετε τα πάθη και τα ελαττώματα σας, από τα οποία είναι γεμάτη η καρδιά μας. Όλα τα θηρία του κόσμου είναι μέσα σ’ αυτήν. Να προσπαθούμε κάθε μέρα να καθαρίζουμε την καρδιά μας απ’ αυτά. Όταν κόψουμε τα μεγάλα μας πάθη, δοξολογία και ευχαριστία προς το Θεό, διότι η μεγαλύτερη αμαρτία είναι η αχαριστία και ο χειρότερος αμαρτωλός είναι ο αχάριστος.

Ρίξτε το μεγαλύτερο βάρος του αγώνα σας στην προσευχή, γιατί αυτή μας κρατεί σε επαφή με το Θεό. Και η επαφή αυτή πρέπει να είναι συνεχής. Η προσευχή είναι το οξυγόνο της ψυχής, είναι ανάγκη της ψυχής και δεν πρέπει να θεωρείται αγγαρεία. Η προσευχή για ν’ ακουστεί από το Θεό πρέπει να γίνεται με ταπείνωση, με συναίσθηση βαθιά της αμαρτωλότητας μας, και να είναι καρδιακή. Εάν δεν είναι καρδιακή, δεν ωφελεί. Ο Θεός ακούει πάντοτε την προσευχή του ανθρώπου που είναι πνευματικά ανεβασμένος. Η μελέτη της Αγίας Γραφής βοηθάει πολύ την προσευχή, θερμαίνει την ψυχή και μεταφέρει τον προσευχόμενο σ’ ένα πνευματικό χώρο.

Αποφεύγετε το μεγάλο εχθρό – τη φλυαρία με τους ανθρώπους. Όπως το σύννεφο σκοτίζει τον ήλιο, έτσι σκοτίζει την ψυχή η φλυαρία. Η προσευχή πρέπει να είναι χαρά και ευχαρίστηση, όχι τυπική, ξερή και αναγκαστική. Η προσευχή είναι ξεκούραση. Η ψυχή δεν κουράζεται με την προσευχή, αλλά ξεκουράζεται όταν ομιλεί με το Θεό. Να αρχίζουμε πάντοτε με μελέτη της Αγίας Γραφής, πατερικών ή ασκητικών κειμένων, διότι με τη μελέτη θερμαίνεται η ψυχή και μεταφέρεται σε πνευματικούς κόσμους. Σκοπός είναι να γλυκαίνει ο νους την καρδιά, για να γίνεται η προσευχή καρδιακή. Μόνο η καρδιακή προσευχή, είπαμε, είναι προσευχή, διότι έχει πόνο και φέρνει αποτελέσματα.

Όταν στέκεσθε σε προσευχή ενώπιον του Θεού, τότε οφείλετε να στέκεσθε με ταπείνωση και απλότητα μικρού παιδιού, για ν’ αξιωθείτε της πατρικής προνοίας, ομολογούντες την αδυναμία και μηδαμινότητα σας, για να σας επισκιάσει το έλεος του Θεού. Και τότε, όπως η σκιά ακολουθεί το σώμα, έτσι στην απλότητα και ταπεινοφροσύνη ακολουθεί το έλεος του Θεού. Όποιος αισθάνεται την αμαρτωλότητα του και στενάζει από τα βάθη της ψυχής του, είναι ανώτερος από εκείνον που μπορεί να αναστήσει νεκρόν ή να ωφελήσει όλον τον κόσμο με την διδασκαλία του. Όποιος φθάσει στο σημείο να γνωρίσει την ψυχική του ασθένεια, αυτός έχει φθάσει σε τέλεια ταπείνωση.

Η καρδιά καθαρίζει με δάκρυα και αναστεναγμούς. Ένας αναστεναγμός με πόνο ψυχής ισοδυναμεί με δυό κουβάδες δάκρυα. Να κλαίμε για τις αμαρτίες μας, ελπίζοντας πάντοτε στην αγάπη και στο έλεος του Θεού. Να βάλουμε την ψυχή στο μούσκλο των δακρύων. Μην περιορίζετε μόνο την προσευχή σε λόγια, κάνετε ολόκληρη τη ζωή σας μια προσευχή στο Θεό.

Η υπακοή είναι το κλειδί του Παραδείσου. Όχι όμως κακομοιριά, αναγκαστική υπακοή και προσευχή με το ζόρι. Κανείς δεν εθεραπεύθη μόνος του, και κανείς δεν θα σωθεί χωρίς υπακοή. Η υπακοή και η απλότης εκ φύσεως φθάνουν σύντομα στην αγιότητα. Ήταν ένας απλός άνθρωπος που διακονούσε ένα φτωχό ασθενή. Αυτός του ζήτησε μια μέρα να του δώσει να φάει ένα ψαράκι. Αλλά κι αυτός ο φτωχός που να το βρει το ψαράκι. Κατέβηκε στην παραλία όπου ήταν ένας ναός, μπήκε μέσα, σήκωσε τα χέρια στον ουρανό και προσευχήθηκε απλά: «Χριστέ μου, δώσε μου σε παρακαλώ ένα ψαράκι για τον άνθρωπο», και ώ του θαύματος! Αμέσως βρέθηκε μέσα στα χέρια του ένα ψάρι!!! κι ευχαριστώντας το Θεό το πήγε στον άρρωστο. Να περιπατείτε με απλότητα την οδό της ζωής σας.

Όταν ο άνθρωπος πιστεύει ότι πράγματι είναι χειρότερος όλων, τότε ένα «Κύριε ελέησον» που θα πει για τον κόσμο ισοδυναμεί με χίλια «Κύριε ελέησον» ενός άλλου. Η προσευχή πρέπει να γίνει ανάγκη σε όλους εμάς. Να προσευχόμαστε γι’ αυτούς που έχουν ανάγκη, και για όλον τον κόσμο. Να χωρίσουμε την προσευχή μας σε τρία μέρη. Το ένα για τον εαυτό μας, το άλλο για τους ζώντας και το τρίτο για τους κεκοιμημένους, και να δίνουμε τακτικά τα ονόματα μας, να μνημονεύονται στην Αγία Πρόθεση. Μην έχουμε εμπιστοσύνη στον εαυτό μας. Η αυτοπεποίθηση είναι μέγα εμπόδιο στη θεία χάρη. Εμπιστοσύνη απόλυτη να έχουμε μόνο στο Θεό. Όταν εμείς αναθέτουμε τα πάντα σ’ Αυτόν, ο Θεός υποχρεώνεται να μας βοηθήσει.

Η πνευματική μας πρόοδος εξαρτάται από μας. Το ίδιο και η σωτηρία μας. Κανείς άλλος δεν μπορεί να μας σώσει. Ποτέ να μην κατακρίνουμε. Όταν βλέπουμε κάποιον να πέφτει στην αμαρτία, να κλαίμε και να παρακαλούμε το Θεό να τον συγχωρέσει. Όταν κρίνουμε τα σφάλματα των άλλων, τότε η ψυχική μας όραση δεν έχει καθαρίσει. Εκείνος που βοηθεί τον πλησίον του, λαμβάνει βοήθεια από το Θεό. Εκείνος που κατηγορεί τον συνάνθρωπο του με φθόνο και κακία, έχει κατήγορο του το Θεό. Κανένα να μην κατακρίνουμε. Όλους να τους θεωρούμε αγίους και μόνο τον εαυτό μας αμαρτωλό. Η κατάκριση δεν γίνεται μόνο με το λόγο, αλλά και με το νου, και με την εσωτερική διάθεση της καρδιάς. Η εσωτερική διάθεση δίνει τον τόνο σ’ αυτό που σκεπτόμαστε ή εκφράζουμε. Οπωσδήποτε είναι συμφερότερο να είμαστε συγκρατημένοι στις κρίσεις μας, για να μην πέσουμε στην κατάκριση. Με άλλα λόγια, ν’αποφεύγουμε να πλησιάσουμε τη φωτιά, γιατί ή θα καούμε, ή θα καπνισθούμε. Το καλύτερο απ’ όλα είναι να συνηθίσουμε στην κατάκριση του εαυτού μας, και να πάψουμε ν’ ασχολούμεθα με τους άλλους.

Ο Σατανάς δεν θα πάψει να σπέρνει μέχρι της τελευταίας μας πνοής στο νου μας πονηρούς κι ακάθαρτους λογισμούς. Να μην τους δίνουμε σημασία. Να τους αφήνουμε να περνάνε όπως περνάνε στον αέρα τα πουλιά. Να φτιάξουμε ένα εργοστάσιο καλών λογισμών. Ό,τι ρίξουμε σ’ αυτό, εκείνο θα πάρουμε. Σίδερο άν του ρίξουμε, χρυσό θα πάρουμε. Ό,τι κακό βλέπουμε να το μετατρέπουμε πάντοτε σε καλό. Όλα να τα βλέπουμε με απλότητα. Ένας απλός στην καρδιά μοναχός είδε επάνω σε ένα γιαπωνέζικο τρανζίστορ σταυρό. Και ξέρετε τί έκανε; Δεν κατηγόρησε τους γιαπωνέζους που έβαλαν το σταυρό επάνω στο τρανζίστορ, αλλά είπε: «Δόξα τω Θεώ και οι γιαπωνέζοι έγιναν Χριστιανοί». Εάν σε κάποια συντροφιά, που θα τύχετε, δε συζητούν πνευματικά, εμείς θα σιωπούμε, δε θα δίνουμε σημασία σ’ αυτά που λένε, μόνο θα λέμε την ευχή. Έτσι και προσευχή γίνεται γι’ αυτούς που αργολογούν κι εμείς δεν έχουμε βλάβη.

Όταν η προσευχή ατονεί, προδίδει πνευματική ξηρασία και χλιαρότητα. Εναντίον αυτών, να χρησιμοποιούμε σύντομες προσευχές και κυρίως την ευχή του Ιησού, τη μελέτη της Αγίας Γραφής και θρησκευτικών βιβλίων. Επίσης βοηθούν οι σκέψεις γύρω από το θάνατο, την κρίση, τον παράδεισο, την κόλαση και τις ευεργεσίες του Θεού. Η προσευχή είναι το πνευματικό μας βαρόμετρο. Να έχουμε συνεχώς τη μνήμη και το φόβο του Θεού, που θα μας προφυλάσσει από την αμαρτία. Ο Θεός παρακολουθεί την καρδιά μας και ελέγχει το περιεχόμενο της. Απ’ αυτό θα δημιουργηθεί ο φόβος του Θεού, η στροφή στον εαυτό μας, η απώθηση των κακών λογισμών και των αισθημάτων και η επαγρύπνηση στην ηθική καθαρότητα. Να εξετάζουμε συνεχώς τον εαυτό μας, να μετανοούμε για το παρελθόν, και να φοβόμαστε τις αδυναμίες μας. Να μη χάνουμε όμως την ελπίδα της σωτηρίας μας.

***

Ερώτηση: Η Αγία Γραφή διδάσκει ότι μόνο ο Ιησούς Χριστός σώζει. Στην Ορθόδοξη Εκκλησία παρακαλούμε και την Παναγία να μας σώσει. Είναι σωστό;

Απάντηση: Ο Ιησούς είναι ο μοναδικός Σωτήρας. Αυτός πρόσφερε τον εαυτό Του για μας. Άκου τώρα. Άν ήσουν κάποιος μεγάλος με εξουσία και πήγαινες σε μια πόλη με τη μάνα σου, όλοι που θα σε περίμεναν εκεί θα χαιρέταγαν και σένα και τη μάνα σου. Θα έλεγαν και τα καλύτερα λόγια γι’ αυτήν, κι ας μη γνώριζαν τίποτα για την ίδια. Εσύ που θα τ΄άκουγες, θα χαιρόσουν, θα καμάρωνες για τη μάνα σου. Έτσι κι ο Χριστός χαίρεται και καμαρώνει για τη μάνα Του, όταν μας ακούει να λέμε καλά λόγια γι’ αυτήν. Κοίτα. Άν μια φτωχιά πήγαινε στη μάνα σου και την παρακαλούσε να σου ζητήσει να την διορίσεις σε μια θέση κι εσύ έκαμνες τη χάρη της μάνας σου, τότε εκείνη η φτωχιά θα έλεγε ότι η μάνα σου την έσωσε, άν και εσύ την διόρισες. Ε, έτσι κι εμείς λέμε η Παναγία να μας σώσει. Και ο Γιός της που έχει την εξουσία, αλλά είναι ταπεινός, χαίρεται να μας ακούει να λέμε καλά λόγια για τη μάνα Του.

Ερώτηση: Ο Κύριος δίδαξε να προσευχόμαστε στο Θεό – Πατέρα. Η Ορθόδοξη Εκκλησία προσεύχεται στη Θεοτόκο και τους Αγίους που ήταν άνθρωποι. Είναι σωστό;

Απάντηση: Άκου. Όλες οι προσευχές πάνε στο Θεό. Εμείς προσευχόμαστε στην Παναγία και τους Αγίους, δηλαδή τους παρακαλούμε να προσευχηθούν και αυτοί στον Κύριο για μας και η προσευχή τους έχει μεγάλη δύναμη.

Ερώτηση: Ναι, αλλά… η Παναγία και οι Άγιοι ήταν άνθρωποι και πέθαναν. Δεν μας ακούνε, ούτε είναι πανταχού παρόντες. Μήπως ο Θεός θυμώνει να προσευχόμαστε σ’ αυτούς;

Απάντηση: Παιδί μου, για το Θεό κανένας δεν πεθαίνει. Όταν κάποιος πεθάνει, πέθανε για μας που μείναμε ακόμα στη γη. Δεν πεθαίνει για τον Θεό. Κι άν αυτός έχει παρρησία κοντά Του, μαθαίνει από το Χριστό ότι τον παρακαλούμε να προσευχήθεί για μας και προσεύχεται, ενώ ο Χριστός ακούει και χαίρεται. Η προσευχή του δικαίου έχει μεγάλη δύναμη.

Ερώτηση: Ο Κύριος λέει: «Εγώ είμαι Κύριος ο Θεός σου. Μη κάνεις είδωλο, ούτε κανενός ομοίωμα. Μη προσκυνήσεις αυτά. Μήτε να τα λατρεύσεις, διότι εγώ Κύριος ο Θεός σου είμαι Θεός ζηλότυπος». Η Ορθόδοξη Εκκλησία προσκυνάει τις εικόνες. Είναι σωστό;

Απάντηση: Άκου. Η μάνα που έχει το παιδί της στον πόλεμο, φοβάται γι’ αυτό νύχτα-μέρα. Έχει πολλή αγωνία. Ξαφνικά παίρνει ένα γράμμα από το παιδί της με μια φωτογραφία του μέσα. Όταν τη βλέπει τί κάνει; Την πιάνει στα χέρια της και τη φιλεί, τη βάζει στον κόρφο της ν’ αγγίξει την καρδιά της. Ε, τί νομίζεις; Αυτή η μάνα με τέτοιο φλογερό πόθο που έχει για το παιδί της πιστεύει ότι φιλεί τη φωτογραφία; Το ίδιο το παιδί της πιστεύει ότι φιλεί. Το ίδιο πιστεύει και όποιος έχει φλογερό πόθο για την Παναγία και τον Άγιο που προσκυνάει. Δεν προσκυνάμε τις εικόνες γιατί είναι εικόνες, αλλά για τους Αγίους. Και αυτούς όχι γιατί είναι πρόσωπα που είναι, αλλά γιατί αγωνίστηκαν για το Χριστό. Ο Θεός είναι ζηλότυπος, είναι αλήθεια. Όχι όμως για τους δικούς Του, αλλά για το διάβολο. Ο Πατέρας δε ζηλεύει τα δικά του παιδιά. Μην ανησυχείς, ο Κύριος χαίρεται, όταν σε βλέπει να σέβεσαι και ν’αγαπάς τη Μάνα Του και τους Αγίους.

Ερώτηση: Οι Προτεστάντες…, οι Ευαγγελικοί…, οι Πεντηκοστιανοί…

Απάντηση: Ο Λούθηρος είχε παράπονα από τον Πάπα και δικαολογημένα. Αν ήταν ειλικρινής, τότε γιατί δεν πήγε στην Ορθόδοξη Εκκλησία από την οποία δεν είχε κανένα παράπονο, αλλά έφτιαξε άλλη «εκκλησία» δική του; Άφησε τους αυτούς. Μην ξαναπάς εκεί. Να πηγαίνεις στην Εκκλησία, να εξομολογηθείς εσύ και η γυναίκα σου στον ίδιο πνευματικό και όλα θα πάνε καλά.

Ερώτηση: Πάτερ Παϊσιε, δεν ξέρω να προσεύχομαι. Πώς πρέπει να προσεύχομαι;

Απάντηση: Να αισθάνεσαι ότι είσαι μικρό παιδί και ο Θεός Πατέρας σου. Άρχισε τότε να του γυρεύεις. Αν του γυρέψεις και τίποτε χαζά πράγματα, μη στενοχωρηθείς, δε θυμώνει. Αυτός κοιτάει την καρδιά σου και θα σου δώσει ό,τι είναι καλύτερο για σένα. Είναι όπως ένα παιδί που ζητάει από τον πατέρα του να του αγοράσει μηχανάκι, γιατί πιστεύει ότι μεγάλωσε, και ο πατέρας, επειδή φοβάται μήπως πάθει το παιδί του κανένα κακό, μπορεί να αργήσει, αλλά στο τέλος του αγοράζει αυτοκίνητο.

Ερώτηση: Όταν προσευχόμαστε είναι καλό να περιμένουμε στην προσευχή μέχρι να αισθανθούμε χαρά; Το κάνω πολλές φορές και μου συμβαίνει.

Απάντηση: Όχι. Τότε θα είναι σαν το παιδί που ζητάει κάτι από τον πατέρα του, όχι για να του το αγοράσει, αλλά για να τον χαϊδέψει μόνο.

 

 

Προσευχή με πόνο:

• Γέροντα πως κάνετα ευχή για ένα θέμα:
• ’Ολη η βάση είναι να πονάη ο άνθρωπος. Αν δεν πονάη, μπορεί να κάθεται ώρες με το κομποσχοίνι και η προσευχή του να μην έχη αποτέλεσμα. Αν υπάρχη πόνος για τοτ θ΄λεμα για το οποίο προσεύχεται, ακόμη και με ένα αναστεναγμό κάνει καρδιακή προσευχή.

«'Οταν έρθει να κατοικήσει σε όλο το χώρο της ψυχής μας ο Χριστός, τότε φεύγουν όλα τα προβλήματα, όλες οι πλάνες, όλες οι στενοχώριες. Τότε φεύγει και η αμαρτία».

«Να κάνετε μετάνοιες, όταν προσεύχεσθε. 'Εστω και αν αυτό σας κουράζει. Η προσευχή που συνοδεύεται από εκούσια θυσία, γίνεται πιο ευάρεστη στο Θεό και πιο αποτελεσματική».

Ο Γέροντας συμβούλευε τα πνευματικά του τέκνα να προσεύχονται για τους άλλους, ακολουθώντας το δικό του παράδειγμα: «Ξέρετε, αισθάνομαι ότι με τις προσευχές μου σας βοηθώ πολύ». «'Οταν προσεύχεστε για κάποιον άνθρωπο που τον επηρεάζει ο διάβολος με τα αμαρτωλά πάθη, μην του το λέτε, γιατί θα το μάθει ο διάβολος και θα ξεσηκώσει αντίσταση στην ψυχή του και η προσευχή σας δεν θα φέρει κανένα αποτέλεσμα. Να προσεύχεστε γι' αυτόν μυστικά και η προσευχή θα τον βοηθάει».

«Η ευτυχία μπορεί να υπάρξει, αλλά απαιτείται μια προϋπόθεση: Να έχουν αποκτήσει οι σύζυγοι πνευματική περιουσία, αγαπώντας το Χριστό και τηρώντας τις εντολές του. 'Ετσι θα φτάσουν να αγαπιούνται αληθινά μεταξύ τους και να είναι ευτυχισμένοι. Διαφορετικά θα είναι ψυχικά φτωχοί, δεν θα μπορούν να δώσουν αγάπη και θα έχουν δαιμονικά προβλήματα, που τους κάνουν δυστυχισμένους».

«Ζωή χωρίς Χριστό, δεν είναι ζωή. Πάει τελείωσε. Αν δεν βλέπεις το Χριστό σε όλα σου τα έργα και τις σκέψεις, είσαι χωρίς Χριστό».

«Να λες πάντα την αλήθεια.

Να κάνεις τα πάντα με ηρεμία.

Να προσεύχεσαι για να γίνεις καλύτερος».

«Να εκκλησιάζεσαι πολύ τακτικά, να εξομολογείσαι συχνά και να κοινωνείς και θα σου φεύγουν όλες οι φοβίες και τα ψυχικά τραύματα που έχεις».

«..Πρέπει να βάζεις χρώμα στη φωνή σου. Να ακούγονται όλα τα φωνήεντα καθαρά. Να μη κόβεις σύμφωνα που έχουν στο τέλος οι λέξεις και να μη βιάζεσαι».

«'Οταν σε μαλώνει η γυναίκα σου καμιά φορά..... Πήγαινε μια βόλτα και όταν της περάσει και είναι εκεί στην κουζίνα και μαγειρεύει, χάϊδεψέ της λίγο το κεφάλι της ή δώσ' της και κανένα φιλί στο μάγουλό της. Της αρέσει και θα τα ξεχάσει όλα, ότι προηγουμένως της έκανες».

«..Μα θαύματα γίνονται συνέχεια κάθε μέρα και κάθε νύχτα. Εσείς δεν τα βλέπετε;»

«Να ψηφίζετε, παιδί μου, μόνο χριστιανούς ανθρώπους και όχι αθέους, γιατί αυτοί οι τελευταίοι κάνουν πολύ ζημιά στην Εκκλησία».

«'Οταν διαβάζεις την Αγία Γραφή μου έλεγε, γιατί πρέπει να τη διαβάζεις συνέχεια για να φωτισθείς, ή τους βίους Αγίων, ή τα άλλα εκκλησιαστικά βιβλία και βρίσκεις κάποια πρόταση ή λέξη που σου έκανε εντύπωση, να σταματάς εκεί αρκετά, να την ψάχνεις καλά και θα δείς πόσο θα ωφελείσαι απ' αυτό».

«Να εξομολογείσαι τακτικά και καλά, γιατί και Πατριάρχης να είσαι, αν δεν εξομολογείσαι δεν σώζεσαι».

«Να μιμήσαι στην πραότητα, την ακακία, την αγάπη και την ταπείνωση το Χριστό μας».

«Να προσεύχεσαι και να αγαπάς. Να αγαπάς το Θεό και τους ανθρώπους. Δεν βλέπεις εδώ τι κάνει η αγάπη το Χριστού; Να μη λες μέσα σου «με αγαπούν οι άλλοι;» Αν τους αγαπάς εσύ πρώτα, να ξέρεις ότι και αυτοί σε αγαπούν το ίδιο».

«Να μη παρακαλάς το Θεό να σου παίρνει τις διάφορες αρρώστιες, ούτε να τον εκβιάζεις στην προσευχή σου γι αυτές, αλλά να τις υπομένεις με πολύ υπομονή και καρτερικότητα και θα δεις πόσο θα ωφελείσαι».

«Πρόσεχε να μη μεταλαμβάνεις από συνήθεια.

Να είναι για σένα η κάθε κοινωνία όπως την πρώτη φορά που μετάλαβες και σα να είναι και η τελευταία σου, πριν πεθάνεις».

«Να μην κάθεσαι μέσα, να φεύγεις έξω στη φύση».

«Δεν πρέπει να ζητάμε την αγάπη των άλλων. Πρέπει εμείς να τους αγαπάμε πρώτα και να μην αγωνιούμε για την αγάπη τους. Τότε, κάποτε θα μας την ανταποδώσουν».

«Οι γυναίκες που ζηλεύουν τους άνδρες τους παθαίνουν πολλές φορές αρρώστιεςκ.... 'Ολες οι αρρώστιες προέρχονται από τις στενοχώριες. Ακόμα και η πέτρα στα νεφρά».

«'Οσο πιο μακρυά από το Θεό είναι ο άνθρωπος, τόσο πιο πολύ στενοχωριέται και ταλαιπωρείται από διάφορα πράγματα».

«πρέπει να πηγαίνουμε στον πνευματικό μας όταν έχουμε κάτι που μας βασανίζει».

«τα παιδιά έχουν προβλήματα όταν οι γονείς δεν είναι εντάξει.... Δεν πρέπει να τα μαλώνουμε αλλά να τα συμβουλεύουμε συνέχεια... 'Αν θέλουμε να κάνουν κάτι, πρέπει πρώτα να δίνουμε εμείς το καλό παράδειγμα και έπειτα να σηκώνουμε τα χέρια στο Θεό».

«Σου έρχονται φοβίες μερικές φορές, όπως μου λές, γιατί δεν αγαπάς πολύ το Χριστό».

«'Οσο πιο επιθετικό είναι ένα παιδί, τόσο πιο ευαίσθητο είναι».

«Τουλάχιστον άν δεν μπορείς να προχωρήσεις μπροστά, μη πάς προς τα πίσω». (επαναμβανόμενη αμαρτία).

'Οταν η ψυχή είναι ταραγμένη, θολώνει το λογικό και δε βλέπει καθαρά. Μόνο, όταν η ψυχή είναι ήρεμη, φωτίζει το λογικό, για να βλέπει καθαρά την αιτία κάθε πράγματος. •Η ψυχή είναι πολύ βαθιά και μόνο ο Θεός τη γνωρίζει. •Γιατί να κυνηγάμε τα σκοτάδια; Να, θα ανάψουμε το φως και τα σκοτάδια θα φύγουν μόνα τους. Θα αφήσουμε να κατοικήσει σ' όλη την ψυχή µας ο Χριστός και τα δαιμόνια θα φύγουν μόνα τους. 'Οταν έρθει μέσα μας ο Χριστός, τότε ζούμε μόνο το καλό, την αγάπη για όλο τον κόσμο. Το κακό, η αμαρτία, το μίσος εξαφανίζονται μόνα τους, δεν μπορούν, δεν έχουν θέση, να μείνουν. •Να µην ενδιαφέρεσαι αν σε αγαπούν, αλλά αν εσύ αγαπάς το Χριστό και τους ανθρώπους. Μόνο έτσι γεμίζει η ψυχή. •Στην ψυχή, που όλος ο χώρος της είναι κατειλημμένος από το Χριστό, δεν μπορεί να µπει και να κατοικήσει ο διάβολος, όσο κι αν προσπαθήσει, διότι δεν χωράει, δεν υπάρχει κενή θέση γι' αυτόν.

Ο σκοπός μας δεν είναι να καταδικάζουμε το κακό, αλλά να το διορθώνουμε. Με την καταδίκη ο άνθρωπος μπορεί να χαθεί, με την κατανόηση και βοήθεια θα σωθεί

•Το κακό αρχίζει από τις κακές σκέψεις. /Oταν πικραίνεσαι και αγανακτείς, έστω µόνο µε τη σκέψη, χαλάς την πνευµατική ατµόσφαιρα. Εµποδίζεις το 'Αγιο Πνεύµα να ενεργήσει και επιτρέπεις στο διάβολο να μεγαλώσει το κακό. Εσύ πάντοτε να προσεύχεσαι, να αγαπάς και να συγχωρείς, διώχνοντας από μέσα σου κάθε κακό λογισµό.

•Ο άνθρωπος του Χριστού πρέπει ν' αγαπήσει το Χριστό, κι όταν αγαπήσει το Χριστό, απαλλάσσεται απ' τό διάβολο, από την κόλαση και από το θάνατο.

Να προσεύχεσαι χωρίς αγωνία, ήρεμα, µε εμπιστοσύνη στην αγάπη και την πρόνοια του Θεού. Δεν πρέπει να πολεμάτε τα παιδιά σας, αλλά τον σατανά που πολεµά τα παιδιά σας. Να τους λέτε λίγα λόγια και να κάνετε πολλή προσευχή. Η προσευχή κάνει θαύματα. Δεν πρέπει η μητέρα να αρκείται στο αισθητό χάδι στο παιδί της, αλλά να ασκείται στο πνευματικό χάδι της προσευχής. Η σωτηρία του παιδιού σας περνάει μέσα από τον εξαγιασμό το δικό σας. Ο αγιασμός δεν είναι ακατόρθωτο πράγμα, είναι μάλιστα εύκολος, φθάνει εσείς να αποκτήσετε ταπείνωση και αγάπη. 'Αν θέλεις μπορείς να αγιάσεις και μέσα στην Οµόνοια.

Να παρακαλάς το Θεό να συγχωρήσει τις αμαρτίες σου. Κι ο Θεός, επειδή θα τον παρακαλάς πονεμένος και ταπεινωμένος, θα σου συγχωρήσει τις αμαρτίες σου και θα σε κάνει καλά και στο σώμα. 'Οταν προσεύχεσαι, να ξεχνάς την σωματική σου αρρώστια, να την αποδέχεσαι σαν κανόνα, σαν επιτίμιο, για την άφεση των αμαρτιών σου. Για τα παραπέρα µην ανησυχείς, άφησέ τα στο Θεό κι ο Θεός ξέρει τη δουλειά Του. Οι ασθένειες µας βγάζουν σε καλό, όταν τις υπομένουμε αγόγγυστα, παρακαλώντας το Θεό να µας συγχωρήσει τις αμαρτίες και δοξάζοντας το όνομά Του. Η μεγάλη λύπη και η στενοχώρια δεν είναι από το Θεό, είναι παγίδα του διαβόλου. Να γεμίσεις την ψυχή σου με Χριστό, με θείο έρωτα, µε χαρά. Η χαρά του Χριστού θα σε γιατρέψει. Ο Θεός φροντίζει ακόμη και για τις πιο μικρές λεπτομέρειες της ζωής µας. Δεν αδιαφορεί για µας, δεν είμαστε µόνοι στον κόσµο. Ο Θεός µας αγαπάει πολύ, µας έχει στο νου Του κάθε στιγμή και µας προστατεύει. Πρέπει να το καταλάβουμε αυτό και να µή φοβούμαστε τίποτε.

Μόνο η χάρη του Θεού, µόνο η αληθινή αγάπη µας, που θυσιάζεται μυστικά για τους άλλους, μπορεί να σώσει και τους άλλους και µας. •Η αγάπη χρειάζεται θυσίες. Να θυσιάζουµε ταπεινά κάτι δικό µας, που στην πραγµατικότητα είναι του Θεού. •Ευτυχία μέσα στο γάμο υπάρχει, αλλά απαιτεί μια προϋπόθεση: να έχουν αποκτήσει οι σύζυγοι πνευματική περιουσία, αγαπώντας το Χριστό και τηρώντας τις εντολές Του. 'Ετσι θα φτάσουν να αγαπιούνται αληθινά μεταξύ τους και να είναι ευτυχισµένοι.

•Είναι προτιµότερο να αποτύχεις σαν λαϊκός, παρά σαν µοναχός.

•Ο ορθόδοξος ασκητισμός δεν είναι µόνο για τα μοναστήρια, αλλά και για τον κόσµο.

•Πολλοί λένε ότι η χριστιανική ζωή είναι δυσάρεστη και δύσκολη, εγώ λέω ότι είναι ευχάριστη και εύκολη, αλλά απαιτεί δυο προϋποθέσεις: ταπείνωση και αγάπη.

•Αν έρθει η χάρη του Θεού, όλοι και όλα αλλάζουν, έλα όμως που για να έρθει, χρειάζεται πρώτα να ταπεινωθούµε! •Μπορεί κάποιος να μιλάει για τις αμαρτίες του και να είναι υπερήφανος κι άλλος να μιλάει για τις αρετές του και να είναι ταπεινός. •Να είμαστε ταπεινοί, αλλά να μην ταπεινολογούμε. Η ταπεινολογία είναι παγίδα του διαβόλου, πού φέρνει την απελπισία και την αδράνεια, ενώ η αληθινή ταπείνωση φέρνει την ελπίδα και την εργασία των εντολών του Χριστού. •Δε γίνεται κανείς χριστιανός µε την τεμπελιά, χρειάζεται δουλειά, πολλή δουλειά.

•Το παν είναι να αγαπήσει ο άνθρωπος το Χριστό και όλα τα προβλήματα τακτοποιούνται. •Και τώρα το 'Αγιο Πνεύμα θέλει να μπει στις ψυχές µας, όπως και τότε, αλλά σέβεται την ελευθερία µας, δε θέλει να την παραβιάσει. Περιμένει να του ανοίξουμε µόνοι µας την πόρτα και τότε θα μπει στην ψυχή µας και θα την µεταµορφώσει. 'Οταν έρθει και κατοικήσει σ' όλο το χώρο της ψυχής µας ο Χριστός, τότε φεύγουν όλα τα προβλήματα, όλες οι πλάνες, όλες οι στενοχώριες. Τότε φεύγει και η αµαρτία.

Ο διάβολος αφού επί αιώνες πολέμησε να βγάλει την εκκλησία έξω από τον κόσμο και απέτυχε, τώρα αγωνίζεται να βάλει τον κόσμο μέσα στην εκκλησία. Και τον αγώνα αυτό της εκκοσμίκευσης τον κάνει επιμελώς κρυπτόμενος, μέχρι σημείου να πείθει ορισμένους ότι δεν υπάρχει.

Θάτανε φρικτό και βλακώδες να χαθή ένας άνθρωπος στην αιώνια κόλασι, επειδή δεν θέλει να αποβάλη την κακία και την έχθρα προς τον ομοιοπαθή συνάνθρωπό του.

Ο κλέπτης ο πιασμένος και μετανοημένος, η πόρνη η γνωστή και ντροπιασμένη, η ταπεινωμένη κι η μετανοημένη είναι πολύ ανώτερη από εμάς με τα καλά ονόματα και τον άγνωστο μας κι αμφίβολο βίο.

Καλό είναι να υπογράφετε ένα χαρτί με εκείνον, που θα σας επισκευάση το σπίτι σας ή κάτι σημαντικό, για να μη στενοχωρηθήτε ύστερα και να τρέχετε στον εξομολόγο.

Πρόσεχε ακόμη και τον ήχο της μηχανής (αυτοκινήτου) και να τον αναγνωρίζης, ούτως ώστε, αν κάποτε αλλάξη, να ξέρης ότι κάτι δεν πάει καλά, κάτι δεν λειτουργεί καλά. Η προσοχή είναι μεγάλο προτέρημα για την επιτυχία κάθε νέου.

Πίστις δεν σημαίνει, πάντοτε, βεβαιότητα για τη θεραπεία, αλλά σημαίνει πρωτίστως εμπιστοσύνη στην αγάπη του Θεού.

Πίστευε δε ότι οι ιατροί κάνουν πολλά λάθη κι έτσι είναι λογικό οι ασθενείς να παίρνουνε από περισσότερους του ενός ιατρού συμβουλές.

'Αλλο είναι να σου έλθη κάτι εκ Θεού κι άλλο να πάθης μια ζημιά για λόγους απροσεξίας, που δεν επιτρέπεται να το παθαίνη ένας. .. Εγώ την έπαθα σαν χωριάτης, δηλαδή το έπαθα απο επιπολαιότητα, επειδή δεν πρόσεξα, κι επειδή μου έκαναν την θεραπεία της κορτιζόνης, που δεν έπρεπε.

Το «ελέησόν με» (στην ευχή) πρέπει να λέγεται πιο ικετευτικά. Σαν ακριβώς να ζητούσαμε κάτι από κάποιον επίγειον άρχοντα κι όχι με σκληρότητα, γιατί κι ο Χριστός είναι πρόσωπο και δεν επιτρέπεται να του ζητάμε πράγματα με τρόπο μηχανικό. (παρ. με γλυκύτητα όπως ζητάμε κάτι από τον πατέρα μας) ... Δεν είναι σωστό στος εκκλησίες, οι προσευχές να γίνονται τροχάδης ούτε οι μοναχοί πρέπι να τρώνε τα λόγια της προσευχής.

Πολλοί άνθρωποι, πολλές φορές, θέλουν να κάνουν το καλό, αλλά από την ενέργειά τους, αντί να γίνη καλό, βγαίνει κακό. Πρέπει να ζυγίζουμε τα πράγματα και μία και δύο και δέκα φορές και να βεβαιωνώμαστε ότι η πράξη και η ενέργειά μας δεν πρόκειται, να φέρη αντίθετα αποτελέσματα. Κι άν αμφιβάλλουμε, ότι η ενέργειά μας δεν θα φέρη το καλό, θα πρέπη να συμβουλευθούμε ανθρώπους έμπειρους επί του θέματος κι ακόμη να πάρουμε και την ευλογία του πνευματικού μας, όπως κάνουν και οι μοναχοί στα μοναστήρια, γιατί, κι εμείς στον κόσμο ζούμε κι ενεργούμε σαν σε μοναστήρι με γεροντάδες και πνευματικούς. Αυτή είναι η σειρά της Εκκλησίας κι η Ορθοδοξία.

Σημείο πλάνης είναι να αισθάνεται ανώτερος των ασκητών, επειδή έδωσε ελεημοσύνη ή κήρυξε το ευαγγέλιο, το οποίο ο ίδιος δεν το τηρεί.

...Να γίνης εσύ καλή και σωστή κι ο σύζυγός σου, βλέποντας την καλωσύνη σου και την ευγένειά σου, θα γίνει κι αυτός καλός..... Τι να σου κάνω, αφού θέλης να παίζης τη χαζή και να μη θέλης να καταλάβης το συμφέρον σου.

Σε έδειρα βρέ, για να μη το ξανακάνης.. Δεν σε έδειρα, για να πονέσης, αλλά για να λειτουργήση λίγο ο εγκέφαλός σου.

Είμεθα όλοι άνθρωποι, ομοιοπαθείς με σάρκα και πρέπει να είμαστε ο ένας συμπαθής προς τον άλλο κι ανάλογα, αν ο άλλος λυπάται, να λυπώμαστε κι εμείς κι αν χαίρεται να χαιρώμαστε μαζί του.

Τον ρωτήσαμε για μια συγκεκριμένη περίπτωση να μας πει πώς εργάζεται ο διάβολος, κι άρχισε να μας εξηγή. Να! Μας έλεγε, αυτό το δαιμόνιο στηρίζει εκείνο το δαιμόνιο κι εκείνο συντηρεί το εξής δαιμόνιο. Αν ο άνθρωπος κτυπήση το βασικό δαιμόνιο, τότε καταρρέουν και τα επόμενα. Κλειδί δε στον πνευματικό αγώνα είναι η νηστεία και η λογική διατροφή, αλλά θεμέλιο και βάσεις είναι η αγάπη προς τον Χριστόν, η ταπείνωσις και η ερώτησις, η υποταγή σε γέροντα. Ο αγώνας που γίνεται με το θέλημα μας είναι μπερδεμένος.

Έλεγε ο πατήρ Πορφύριος ότι γνώριζε νέους που είχαν εκ φύσεως τη φύσι πλησίον του αντίθετου φύλου δηλαδή, ενώ ήσαν αγόρια, αισθανόντουσαν περισσότερο σαν κορίτσια και το αντίθετο, αλλά όχι μόνο δεν εξετράπησαν προς το κακό της αντίθετης φύσεως αλλά και τη δική τους φύσι κι αυτή την κράτησαν δεμένη με τις σκέψεις της σωφροσύνης κι αγιοσύνης και διήνυσαν τη ζωή τους σαν επίγειοι άγγελοι και άρπαξαν το μεγάλο στεφάνι της παρθενίας, από το χέρι του στεφανοθέτου Χριστού. Και φυσικά, κατά το μέτρο του πειρασμού είναι ανάλογη και η λαμπρότης του στεφάνου που χαρίζει ο Κύριος. Συνεπώς έλεγε ο πατήρ Πορφύριος, ανάλογα με τους πειρασμούς, είναι και τα στεφάνια. Γι' αυτό κι οι μεγαλομάρτυρες τιμούνται με ιδιαίτερο σεβασμό. Ο σωστά σκεπτόμενος άνθρωπος δεν αγανακτεί για τον πειρασμό που του παραχώρησε ο Κύριος, αλλά χαίρεται κι ευχαριστεί για την τιμή που του γίνεται.

Έλεγε πάλιν ο γέρων ότι πάνω στη γη ο άνθρωπος πρέπει να γίνη άγιος κι αυτό πρέπει νάναι η επιδίωξη κάθε ανθρώπου. Κι επειδή πολλοί είναι, που φλέγονται από την επιθυμία αυτή, αλλά παρά τις προσπάθειες τους, οι ταραχές κι οι πειρασμοί του κόσμου δεν τους αφήνουν να επιτύχουν την επιθυμητή αγιότητα, πρέπει ο άνθρωπος, που έχει τις προϋποθέσεις, να ακολουθήση την φωτεινή εκείνη οδό της αποτάξεως του κόσμου και όσων ανήκουν στον κόσμο. Έτσι μέσα στις αγρυπνίες και τις μεγάλες ακολουθίες και ζώντες σαν άγγελοι με σάρκα, ανεπαισθήτως, μετατρέπονται σε αγίους.

Όταν ο γέρων Πορφύριος ήταν νεώτερος και υγιής, εξομολογούσε πολλούς πιστούς και, σαν ευσπλαχνικός πατέρας, ό,τι κι αν του λέγανε, τους τα συγχωρούσε όλα. Μόνο που τους έκανε στο τέλος μία ερώτησι. Έχεις κακία με κανένα; Κι άν ένας του έλεγε ότι δεν κρατεί κακία με κανένα, τον αγαπούσε πολύ, άν όμως του έλεγε ότι έχει έχθρα με τον αδελφό του ή τη νύφη του ή με κάποιο άλλο πρόσωπο, άρχιζε να του αναπτύσση το μυστήριο της συγχωρητικότητας και του ελέους προς τον συνάνθρωπο μας, γιατί το πταίσμα του πλησίον μας, όσο μεγάλο κι άν φαίνεται, στην πραγματικότητα, μπροστά στα πταίσματα μας προς το Θεό είναι ελάχιστο κι όμως αυτή τη μεγαλοψυχία μας θα εκμεταλλευθή ο Θεός για να μας συγχωρήση αμαρτίες, για τις οποίες δεν υπάρχει αριθμός. Μάλιστα θάτανε φρικτό και βλακώδες να χαθή ένας άνθρωπος στην αιώνια κόλασι, επειδή δεν θέλει να αποβάλη την κακία και την έχθρα προς τον ομοιοπαθή συνάνθρωπο του.

Ένας καλός μοναχός, περίπου πενήντα ετών, από το Άγιον Όρος, γνώριζε τον πατέρα Πορφύριο από τότε, που ζούσε στο Άγιον Όρος και ζήτησε να πάμε να τον δούμε. Επειδή αυτός ήτανε άνθρωπος της νοεράς προσευχής, ζητούσε από τον γέροντα να του μιλήση πώς να προσεύχεται και πώς να χρησιμοποιή την προσευχή του Χριστού, το Κύριε Ιησού Χριστέ, Ελέησον με. Ο γέροντας τότε μας ζήτησε να κάνουμε μεγαλοφώνως την προσευχή, πρώτα ο Αγιορείτης και ύστερα οι άλλοι, που παρευρισκόμαστε εκεί. Τότε ο γέροντας είπε οτι το "ελέησον με" πρέπει να λέγεται πιο ικετευτικά. Σαν ακριβώς να ζητούσαμε κάτι από κάποιον επίγειον άρχοντα κι όχι με σκληρότητα, γιατί κι ο Χριστός είναι πρόσωπο και δεν επιτρέπεται να του ζητούμε πράγματα με τρόπο μηχανικό. Κι έφερνε το εξής παράδειγμα. Αν, έλεγε, ένα παιδί πήγαινε στον πατέρα του και του έλεγε: "Πατέρα μου, δώσε μου τριάντα χιλιάδες να αγοράσω ρούχα και παπούτσια" και τόλεγε με σκληρότητα και δίχως το κατάλληλο καλό ικετευτικό ύφος, ο πατέρας θα έλεγε ότι "το παιδί του για να μιλάη έτσι θάχη τρελλαθή, γιατί μόνο, όταν σαλεύουν τα μυαλά κάποιου ομιλεί σκληρά κι άκαμπτα". Αν όμως το παιδί χρησιμοποιήση τα ίδια λόγια με γλυκύτητα, ο πατέρας χαίρεται για το παιδί του και του δίνει τις τριάντα χιλιάδες δραχμές, αλλά και περισσότερα. Και συνέχισε κι έλεγε ότι δεν είναι σωστό, στις εκκλησίες, οι προσευχές να γίνωνται τροχάδην ούτε οι μοναχοί πρέπει να τρώνε τα λόγια της προσευχής κι αντί να λένε, Κύριε Ελέησον, να τα κάνουν για συντομία μία λέξι και να λένε του Θεού Κυρλέησον, Κυρλέησον, Κυρλέησον. Ή σαν ποτάμι να βγαίνη από το στόμα μας ο πεντηκοστός ψαλμός ή όποια άλλη προσευχή δίχως κόμματα, δίχως συναισθήματα, δίχως νόημα, λόγια χαμένα κι άκαρπα.

Ρωτήσαμε τον πατέρα Πορφύριο πώς συμβαίνει, πολλές φορές, άνθρωποι να γίνωνται καλά από αθεράπευτες ασθένειες κι εκείνος απήντησε, δια της πίστεως. Τον ρωτήσαμε δε τί εννοούσε "δια της πίστεως" και μας εξήγησε ότι, αν ο ασθενής εγκαταλείψη τη φυσική γνώσι των γιατρών και τα αφήση στο Θεό, τότε κάνει την πρόνοια του Θεού να αναλάβη να τον κάνη καλά. Και γίνεται έτσι καλά! Να, ήλθε, μας είπε, μια κυρία με καρκίνο στο μαστό και μου λέει εγώ δεν θα πάω πουθενά ούτε σε γιατρούς ούτε σε κανένα και ό,τι θέλει ο Θεός ας γίνη. Κι εγώ της είπα αφού έχεις τόση πίστι στο Θεό, τους γιατρούς δεν τους χρειάζεσαι. Κι αδιαφόρησε και έκτοτε πέρασαν τριάντα χρόνια και δεν έπαθε τίποτε. Αλλά αυτό θέλει προσοχή, για να μην εκπειράσουμε τον Κύριον. Δηλαδή, δεν απαιτούμε την θεραπεία, εμπιστευόμεθα στο Θεό να κάνη ό,τι θέλει. Και αυτός, άν θέλη, μας κάνει καλά, αν δε θέλη, μας αφήνει την αρρώστια, όπως στον Απόστολο Παύλο και αν κρίνη πάλι, με τη δική Του, βούλησι, μας παίρνει κοντά Του. Γιατί, Πίστις δεν σημαίνει, πάντοτε, βεβαιότητα για τη θεραπεία, αλλά σημαίνει πρωτίστως εμπιστοσύνη στην αγάπη του Θεού.

Κάποτε, που ο γέροντας ευρισκότανε σε πολύ κακή κατάσταση υγείας, δεν σταμάτησε το ευεργετικό έργο του προς τους ανθρώπους. Όμως για τον εαυτό του ποτέ δεν ζητούσε να γίνη καλά. Θεωρούσε την ασθένεια σαν ευεργεσία, επίσκεψη Θεού για τον εξιλασμό και την τελειότητα και ίσως πολλοί θα έλεγαν αυτός που κάνει καλά τους άλλους, πώς δεν κάνει καλά τον εαυτό του. Όμως ο γέροντας ο χαρισματούχος πίστευε ότι η ασθένεια και ο πόνος ήτανε τα μεγαλύτερα των χαρισμάτων. Φυσικά οι άνθρωποι τρέμουμε και να το σκεφθούμε αυτό, γι' αυτό λέμε τίποτε δεν είναι σαν την υγεία. Κι όμως ο γέροντας πίστευε ότι είναι μεγάλο χάρισμα ο πόνος κι όχι μόνο δεν παρακαλούσε για τον εαυτό του να γίνη καλά, αλλά έλεγε και το εξής σημαντικό: κάποτε παρακαλούσα το Θεό να μου δώση ασθένεια και τώρα, που μου την έδωσε, να που δεν την αντέχω.

Έλεγε ο πατήρ Πορφύριος ότι πολλοί άνθρωποι, πολλές φορές, θέλουν να κάνουν το καλό, αλλά από την ενέργεια τους αντί να γίνη καλό, βγαίνη κακό. Πρέπει, έλεγε, να ζυγίζουμε τα πράγματα και μια και δύο και δέκα φορές και να βεβαιωνώμαστε ότι η πράξι κι η ενέργεια μας δεν πρόκειτα, να φέρη αντίθετα αποτελέσματα. Κι αν αμφιβάλλουμε, ότι η ενέργεια μας δεν θα φέρη το καλό, θα πρέπη να συμβουλευθούμε ανθρώπους έμπειρους επί του θέματος κι ακόμη να πάρουμε και την ευλογία του πνευματικού μας, όπως κάνουν και οι μοναχοί στα μοναστήρια, γιατί, έλεγε, κι εμείς στον κόσμο ζούμε κι ενεργούμε σαν σε μοναστήρι με γεροντάδες και πνευματικούς. Αυτή είναι η σειρά της Εκκλησίας κι η Ορθοδοξία.

Ένας θεολόγος είχε προβλήματα με το Μητροπολίτη του, γιατί ο Μητροπολίτης του σκανδάλιζε με τη συμπεριφορά του τους πιστούς και ρωτούσε το γέροντα αν έπρεπε ο θεολόγος να το πη στο Μητροπολίτη. Κι ο πατήρ Πορφύριος του είπε: μπορείς αφού θέλεις, δικαίωμα σου είναι να πας να διαμαρτυρηθής. Εσύ, του λέει ο θεολόγος, θα τόκανες αυτό; Κι ο γέροντας είπε: όχι δεν θα το έκανα. -Γιατί δεν θα το κάνατε; - Εγώ δεν θα το έκανα, γιατί γνωρίζω ότι οι άνθρωποι δεν έχουν υπακοή και δεν έχουν το συνήθειο να κάνουν τί τους λένε οι άλλοι. Γι αυτό κι εσύ πήγαινε να του το πης εμπιστευτικά, δίχως να τον προσβάλης κι άν σε ακούση και συμφωνήση μαζί σου, κατάφερες ένα μεγάλο πράγμα, από τα πλέον δύσκολα. Εσείς τί θα κάνατε, γέροντα; Εγώ με συνεχή προσευχή θα τα έλεγα του Χριστού και θα παρακαλούσα το Χριστό να του τα μεταφέρη και ο Χριστός, όπως είμαι σίγουρος γι αυτό, θα του τα φέρη στους λογισμούς του κι αυτός ο τρόπος γνωρίζω ότι είναι ο αποτελεσματικότερος. Ο γέρων συνήθιζε για κάποιο θέμα σοβαρό να αφιερώνη κάθε φορά δεκαπέντε λεπτά, λέγοντας, ΚΥΡΙΕ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΕ ΕΛΕΗΣΟΝ ΜΕ, με τόνο ικετευτικό κι αργό κι ο νους του πήγαινε στο πρόσωπο, το οποίο ήθελε να ελεηθή. Σε τέτοιες περιπτώσεις το προσέξαμε, ότι άνοιγε και τα χέρια του ελαφρά επηρεασμένος από την εσωτερική προσευχή του. Όταν κάποιος του ζητούσε για χάρη να προσευχηθή, έλεγε, κάνε κι εσύ προσευχή κι εγώ θα ευχηθώ ταπεινά προς τον Κύριο.

Κάποτε δύο φίλοι πήγανε στον πατέρα Πορφύριο και τον ρωτήσανε αν ο ένας προσευχότανε σωστά, όταν έλεγε Κύριε Ιησού Χριστέ Ελέησον ημάς. Ο άλλος είχε την εντύπωση ότι έπρεπε να λέη Κύριε Ιησού Χριστέ Ελέησον με, γιατί, έλεγε, παρακάλεσε για τον εαυτό του κι αρκετό είναι. Ο γέρων είπε ότι ο ίδιος, όταν προσευχότανε, έλεγε αργά και ικετευτικά σαν να είχε μπροστά του το Χριστό, Κύριε Ιησού Χριστέ Ελέησον με, αλλά ο νους του επήγαινε προς τον κόσμο όλο και ξεχωριστά προς την Εκκλησία.

Έλεγε ο σοφός γέρων Πορφύριος ότι οι γονείς πρέπει να προσέχουν την συμπεριφορά τους, ακόμη και μπροστά στα νήπια και δεν πρέπει να σκέπτωνται και να λένε: "μικράκι είναι και δεν καταλαβαίνει". Προσέξετε, έλεγε, ένα μικρό παιδάκι, που αρκουδίζει πώς κοιτάζει από πάνω μέχρι κάτω τον οποιοδήποτε νέο επισκέπτη που θα μπη στο σπίτι. Μέσα σε χρόνο 2-3 δευτερολέπτων το μικρό αυτό παιδάκι, που εσύ δεν υπολογίζεις, έχει μελετήσει τα χαρακτηριστικά του ανθρώπου εκείνου και τον έχει ψυχολογήσει μέσα κι έξω.

Έλεγε ο πατήρ Πορφύριος ότι οι γονείς πρέπει να προσέχουν πολύ τη γλώσσα τους. Πρέπει να ευλογούν κι όχι να καταριώνται τα παιδιά τους, γιατί, έλεγε, και ενώ ομιλούσε, σήκωνε ελαφρά τα χέρια κι άνοιγε τα δάκτυλα, η καρδιά μας είναι ένας πομπός που εκπέμπει και τα δάκτυλα είναι οι κεραίες. Από κάθε άνθρωπο εκπέμπονται ευλογίες ή κατάρες, ευλογία ή δυστυχία, καλό ή κακό. Και διηγείτο ένα περιστατικό που γνώριζε ο ίδιος. Το παιδί, μας έλεγε, έφυγε από το σπίτι του και πήγε στο παιχνίδι, ενώ η μητέρα του το ήθελε να πάη με το γαϊδούρι στο χωράφι. Τελικά το παιδί ήλθε στο σπίτι και η μητέρα του γεμάτη θυμό, το καταράστηκε με μια απαίσια κατάρα, με ξυλοκρέβατα, που ξεστομίζουν αμόρφωτες, κακόγνωμες κι άξεστες γυναίκες, που ζουν μακρυά από την εκκλησία. Το παιδί πήρε το γαϊδούρι, κτύπησε σε μία πέτρα και το βρήκαν περαστικοί και το έφεραν σε ξυλοκρέβατο νεκρό, όπως το καταράστηκε. Τραβούσε τα μαλλιά της, αλλά το κακό είχε γίνει. Γι'α υτό και το Ευαγγέλιο συμβουλεύει να ευλογούμε και να μη καταριώμαστε, γιατί η ευλογία φέρνει το καλό και η κατάρα φέρνει το κακό, τη συμφορά, τη δυστυχία.

Όποιοι ήθελαν να αφιερωθούν στο Θεό και τον ρωτούσαν τί πρέπει να κάνουν, για να αγαπήσουν τον Κύριο, τους έφερνε το παράδειγμα τί κάνουν οι νέοι άνθρωποι, που, για να παντρευτούν, ερωτεύονται ένα πρόσωπο. Αν θέλη ένας να ερωτευθή κάποια νέα, όσο καταπιάνεται με αυτή, τόσο του κολλάει στο νου και δεν μπορεί να την βγάλη. Παρομοίως οι άνθρωποι του Θεού πρέπει να καταπιανώμαστε με το Θεό και τα θεία κι εκεί πρέπει νάναι ο νους μας κι οι σκέψεις μας κι η μελέτη μας και να μη μένη περιθώριο για να εισέλθη τίποτε άλλο.

Συμβούλευε όλους τους ανθρώπους και ειδικά όσους νέους ήθελαν να αφιερωθούν στο Θεό, νάχουν για πρότυπο τους τους μοναχούς του Αγίου Όρους κι εκεί νάναι στραμμένος ο νους τους, ως το ιδεώδες μονοπάτι που οδηγεί στην αγιωσύνη. Αν ο νέος, ο οποίος δεν είναι μοναχός, δεν βλέπη στο μοναχισμό το σωστό πρότυπο του Αγίου, κινδυνεύει να περιπέση στην αίρεσι και στην πλάνη. Σημείο πλάνης, έλεγε, είναι να αισθάνεται ανώτερος των ασκητών, επειδή έδωσε ελεημοσύνη ή κήρυξε το ευαγγέλιο, το οποίο ο ίδιος δεν το τηρεί.

Έλεγε ο γέρων Πορφύριος ότι ο σωστός χριστιανός, όταν ακούση ότι κάποιος χαίρεται, προσπαθεί και χαίρεται μαζί του κι όταν ακούση ότι κάποιος λυπάται κι αυτός λυπάται και προσεύχεται γι' αυτόν και προπαντός προσέχει πολύ μήπως από την κακή του στάσι απέναντι του προβλήματος του συνανθρώπου του προσελκύση επάνω του τον πειρασμό και πειρασθή κι αυτός, για να μάθη από τη σκληρή πείρα των πραγμάτων ότι οφείλει να είναι συμπαθής προς τους πειραζομένους και πάσχοντας. Κι επ' αυτού έλεγε "ότι στο χωριό του υπήρχε μια γυναίκα που είχε ένα εμπορικό κατάστημα. Η γυναίκα αυτή άκουσε ότι μια νέα του χωριού αποπλανήθηκε από ένα παντρεμένο κι έμεινε έγκυος. Ήτο τέτοιος ο ζήλος της εμπόρισσας εκείνης, που άρχισε να το συζητή με τις άλλες γυναίκες και να λέη ότι, αν η νέα αυτή ήτανε κόρη της, έτσι, έτσι, έλεγε, θα τη σούβλιζε όπως σούβλισαν οι Τούρκοι το Διάκο. Δεν πέρασε πολύς καιρός και έπεσε της εμπόρισσας πολλή δουλειά κι αναγκάσθηκε να πάρη κάποιο για να τη βοηθάη στο έργο της και τελικά έμεινε η γυναίκα έγκυος από αυτόν κι έμαθε, δια της σκληρής πείρας, ότι είμεθα όλοι άνθρωποι, ομοιοπαθείς με σάρκα και πρέπει να είμαστε ο ένας συμπαθής προς τον άλλο κι ανάλογα, αν ο άλλος λυπάται, να λυπώμαστε κι εμείς κι αν χαίρεται, να χαιρώμαστε μαζί του.

Έλεγε ο γέροντας ότι οι άγιοι ευαρεστούν το Θεό με την άσκησι, την προσευχή και την νηστεία. Ρωτήσαμε το γέροντα εάν ένας τρώγοντας κι ευχαριστώντας το Θεό κάνει έργο καλό, κι αφού σκεφθηκε για δύο δευτερόλεπτα, είπε ναι κι αυτό γίνεται, δηλαδή τρώγοντας με τάξη να κάνης κι έργο ευχαριστίας και δοξολογίας προς το Θεό ταυτοχρόνως έτσι κι η τροφή, άν και ύλη, γίνεται έργο πνευματικό.

Ένα θρησκευόμενο κορίτσι, είκοσι περίπου ετών, είχε φθάσει σε ακραίες σχέσεις με τους δικούς του κι ήθελε να φύγη από το σπίτι. Τελικά πήγε να συμβουλευθή τον γέροντα Πορφύριο. Έλεγε στο γέροντα ότι δεν τα πηγαίνει καθόλου καλά με τους δικούς της στο σπίτι και σκέφτεται να φύγη. Ο γέροντας τη ρώτησε τί είναι τα προβλήματα της και γιατί δεν μπορεί να τα πηγαίνη καλά με τους δικούς της κι εκείνη του είπε ότι δεν την αγαπούν οι δικοί της καθόλου. Κι ενώ μεν αυτή είναι θεοσεβής, εκείνοι είναι πολύ κοσμικοί. Τότε ο γέροντας της είπε ότι αφού είναι ευλαβής, πρέπει αυτή μάλλον να τους αγαπάη και να μην απαιτή αυτοί να την αγαπούν. Γνωρίζεις, της λέει, ότι οι χριστιανοί προσπαθούν να αγαπούν τους άλλους με τα ελαττώματα τους, όπως λέει κι η παροιμία. Κι ενώ μας έλεγε ο πατήρ Πορφύριος το παράδειγμα αυτό, μας έλεγε ότι θα πρέπη οι γονείς σιγά-σιγά να αφαιρέσουν από τα παιδιά τους την κακή συνήθεια ότι πρέπει όλο το ενδιαφέρον τους να στρέφεται γύρω από αυτά, κι ότι θα πρέπη να τα διδάξουν και να τα συνηθίσουν να κάμπτωνται και να προσαρμόζωνται με όλους και σ' όλες τις καταστάσεις. Κι αυτό για να μη δυσκολεύωνται τελικά, όταν θα εισέλθουν στη ζωή, με χίλιους δύο διαφορετικούς χαρακτήρες ανθρώπων( έτσι να μη τα χαλάνε και να μη δημιουργούν εχθρούς για μικροεγωϊσμούς και υπερβολική αυταρέσκεια. Αυτή είναι η σωστή παιδαγωγική, έλεγε.

Μια κυρία πήγε στον πατέρα Πορφύριο και ρωτούσε τί να κάνη με το σύζυγο της, ο οποίος είναι κακός. Κι ο γέροντας της έλεγε, αν γίνης εσύ καλή χριστιανή, με το καλό σου παράδειγμα και με την αγιότητα σου, σιγά-σιγά θα τον συγκινήσης και θα τον φέρης στο φιλότιμο και θα γίνη κι εκείνος καλός. Εδώ ακριβώς γίνεται το μεγάλο σφάλμα, ότι δεν χρησιμοποιούμε την ευγένεια και την χριστιανική καλωσύνη, τα δυνατά αυτά μεγάλα κλειδιά, για να επηρεάσουμε τους άλλους. Εάν εσύ είσαι καλή κι αγία, είναι αδύνατο τελικά να μην επηρεαστή κι ο σύζυγος σου προς την ίδια εξευγενισμένη κατάστασι. Τί σπουδαία γυναίκα έχω εγώ, θα σκέπτεται. Ένας κακός, ποτέ δεν είναι αρκετός, για να γίνη ένας καυγάς.

Ο γέροντας ομιλούσε συχνά περί αγώνος και πολέμου, που πρέπει να γίνεται ενάντια στη νωθρότητα, με την οποία μας πολεμεί ο διάβολος, για να μη εργαζώμαστε το έργο της προσευχής. Ο γέροντας ομιλούσε, χρησιμοποιώντας λαϊκές εκφράσεις στον τόπο των ασκητικών. Έτσι δεν έλεγε στους ανθρώπους τις λέξεις ακηδία αλλά νωθρότης, αντί νηστεία έλεγε συχνά τη λέξι διαιτολόγιο ή τρόπο διατροφής. Όταν ο γέροντας ήθελε να μιλήση για νηστεία σε ανθρώπους εύσωμους τους έλεγε, νομίζω καλό είναι να ακολουθήσης ένα διαιτολόγιο, να χάσης λίγο βάρος κι άν τον έβλεπε ότι είχε διάθσι για νηστεία του ομιλούσε για τη νηστεία με τις εκφράσεις πρόγραμμα ή διαιτολόγιο. Ο γέρων πίστευε ότι η νηστεία πρέπει να ταυτίζεται και με περιορισμό τροφής, ποσοτικώς και σε ορισμένες ώρες, όπως συνηθίζουν κι οι κοσμικοί να κάνους τις δίαιτες τους κι όχι, όπως συνηθίζουν οι πολλοί χριστιανοί, όταν νηστεύουν, να παχαίνουν, επειδή τρώγουν νηστήσιμα, όχι δύο ή τρεις φορές, από λίγο, αλλά συνέχεια, δίχως ωράριο και δίχως πρόγραμμα και μεγάλες ποσότητες, όπως δηλαδή τρώνε κι οι χοίροι. Έτσι ο γέροντας πίστευε ότι η σωστή νηστεία των χριστιανών πρέπει μεν να συμμορφώνεται με τις διατάξεις των Πατέρων της Εκκλησίας ως προς την αποφυγή των ζωϊκών και λιπαρών ουσιών, αλλά να βαδίζη και με το σύστημα, που ακολουθούν κι όσοι ακολουθούν τις ιατρικές συμβουλές δηλαδή να τρώγουν σε συγκεκριμένες ώρες λίγο φαγητό. Φυσικά είναι κι η εντολή του Θεού ότι πρέπει να τρώμε σαν λογικοί άνθρωποι κι όχι σαν άλογα ζώα, όποτε μας το ζητάη το ένστικτο ή μάλλον ο πειρασμός, δίχως λόγο και δίχως πρόγραμμα.

Μια νέα ψηλή πήγαινε κάθε τόσο στο γέροντα, για να τον συμβουλευθή σε πολλά από τα νεανικά της θέματα. ΄Οπως μας έλεγε της άρεσε η γυμναστική άσκησι, πράγμα που την ξεκούραζε, μετά από το φόρτο των μαθημάτων. Ο γέρων Πορφύριος, που είχε το χάρισμα να συμβουλεύη, ακόμη και τους επιστήμονες εις τον κλάδο, που εξειδικεύοντο, της υπέδειξε ότι δεν μπορεί να υπάρξη καλύτερη άσκησι από τις μετάνοιες των χριστιανών, όταν μετά που κάνουμε το σταυρό μας γονατίζουμε κι αφού αγγίσουμε με το πρόσωπο τη γη, σηκωθούμε όρθιοι και το επαναλάβουμε αυτό και πάλιν και πάλιν, ενώ εσωτερικά η ψυχή αναστενάζει προς το Θεό, προφέροντας τα λόγια του τελώνου, "Ο Θεός ιλάσθητι μοι τω αμαρτωλώ". Επίσης λέγουμε κι ό,τι άλλο το αυτοκατάκριτο που θα μας φώτιζε το Πνεύμα το Άγιο.

Έτσι της έλεγε ο γέροντας, θα μπορούσε να αντικαταστήση ένα μεγάλο μέρος του χρόνου, που σπαταλούσε στις γυμναστικές ασκήσεις με τις μετάνοιες. Μετά απο τις μετάνοιες έρχεται μεγάλη χαρά, ανακούφιση πολλή κι ειρήνη στην ψυχή, στο δε σώμα δεν παραμένει ούτε το τελευταίο μέλος του να μη τεθή σε λειτουργία κι άσκησι. Ο Χριστός, για να τονίση την σημασία των μετανοιών, ο ίδιος, όπως διηγείται ο ευαγγελιστής, όταν ευρίσκετο μέσα στον κήπο της Γεσθημανής, αποτραβήχθηκε από κοντά τους όσο να ρίξη ένας μία πέτρα κι εκεί άρχισε να κάνη μετάνοιες, πίπτοντας επί του εδάφους κατ' επανάληψιν. Οι μετάνοιες κάνουν και στο σώμα το αντίστοιχο φυσικό καλό, όπως και στην ψυχή. Γι' αυτό οι ασκητές δεν παθαίνουν εύκολα εμφράγματα, καρδιακά νοσήματα, εγκεφαλικά, γιατί οι αρτηρίες τους, τα διάφορα αγγεία δια των μετανοιών, συντηρούνται άριστα, τα λίπη διαλύονται, η ψυχή κι αυτή ηρεμεί κι έτσι ο άνθρωπος, μετά από τις ασκήσεις αυτές, μπορούμε να πούμε δεν διαφέρει από ένα αυτοκίνητο, που πέρασε από το συνεργείο, κι έκανε ένα καλό σέρβις. Οι μετάνοιες δεν είναι ανθρώπινη, αλλά θεία αποκάλυψι κι είναι δυστυχής όποιος άνθρωπος δεν έχει ανακαλύψη το μυστήριο που τις περικλείει. Οι δε πολυπράγμονες, όταν τη νύκτα, πριν κοιμηθούν, κάνουν τις καθιερωμένες μετάνοιες κι από τις καθημερινές σκέψεις θα ξεφύγουν και θα ειρηνεύσουν, για να έρθη γρήγορα κι ο ύπνος.

Όταν εμείς ακούγαμε τα τόσο ωραία αυτά πράγματα, εγράφαμε μια σημείωσι, όπως συνηθίζαμε και περιμέναμε την κατάλληλη ευκαιρία να ερωτήσωμε τον γέροντα με τη σειρά μας μερικές επιπρόσθετες πληροφορίες επί του θέματος αυτού.

Μετάνοιες: Έτσι μια μέρα αφού τον βρήκαμε σε ευδιαθεσία, γιατί τις πιο πολλές φορές ήταν άρρωστος, τον ρωτήσαμε τί θα έπρεπε να κάνουμε, όταν θα είχαμε κάνει κάποια εγχείρησι και δεν μπορούσαμε να κάνουμε καθόλου μετάνοιες. Ελάτε μας λέει να σας δείξω τί θα κάνετε κι αφού σηκώθηκε και μας έστησε δίπλα του, έκανε πολύ μεγάλους σταυρούς κι όταν το χέρι έπεφτε προς τα κάτω, έκαμπτε και το σώμα του προς τα κάτω κι όταν το χέρι του ερχότανε προς το δεξί μέρος, το σώμα επανήρχετο σε όρθια θέσι κι άρχιζε πάλι το ίδιο και το ίδιο, ενώ τα χείλη του ψιθύριζαν για να ακούσω τις σκέψεις του, ΚΥΡΙΕ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΕ ΕΛΕΗΣΟΝ ΜΕ ΤΟΝ ΑΜΑΡΤΩΛΟ. Μάλιστα τα λόγια έβγαιναν από τα χείλη του με κομψότητα, καθαρότητα κι αγάπη ή μάλλον "χαρμολύπη" ένα είδος, ένα μείγμα, να πούμε, αγάπης προς τον Χριστό και λύπης για τις αμαρτίες του. Αυτό ακριβώς θα κάνετε μέχρι να γίνετε καλά, για να μη ξεσυνηθίσετε από την καλή συνήθεια, γιατί τα έργα τα καλά τα πολεμεί ο διάβολος με την οκνηρία.

Πολλοί άνθρωποι έχουν την κακή συνήθεια, όταν πειράζωνται να ξεστομίζουν κακά λόγια, ακόμη και να βλαστημάνε και να εξαποστέλλουν το συνάνθρωπο τους στο διάβολο κι αυτό το θεωρούσε ο γέροντας πολύ κακό. Έλεγε ότι μπορεί ένας, όταν θέλη να λέη, άι στην ευχή ή άι στο καλό ή να σε πάρη η ευχή, άι στην ευλογία του Θεού, κι έτσι η κατάρα μετατρέπεται σε ευλογία.

Όταν τον ρωτούσε κανείς ποιό είναι το σωστό ημερολόγιο, το Παλαιό ή το Νέο, συνήθιζε να απαντάη ότι αυτό είναι επιστημονικό θέμα, να πάτε στους επιστήμονες να σας πουν. Κι έλεγε ότι ο ίδιος ποτέ δεν θα έφευγε από την Εκκλησία, ό,τιδήποτε κι αν συνέβαινε, και συμβούλευε μερικούς κληρικούς, που είχανε διαφορές με την επίσημη Εκκλησία να κάνουν το παν να γεφυρώσουν την διαφορά και να επιστρέψουν στην Εκκλησία. Έλεγε μάλιστα προτιμώ να πλανώμαι μέσα στην εκκλησία, παρά να φύγω από την Εκκλησία. Κι έλεγε ότι δεν θα ήθελε να σωθή μόνος του, δίχως την Εκκλησία κι ότι δεν θα εγκατέλειπε το πλοίο της Εκκλησίας, γιατί έπαθε ρωγμή ή γιατί κινδύνευε. Γι' αυτό κι όταν προσευχότανε κι έλεγε την ευχή ΚΥΡΙΕ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΕ ΕΛΕΗΣΟΝ ΜΕ, ο νους του πήγαινε στην Εκκλησία κι όχι στο άτομο του. Έλεγε: Τί σημαίνει να σωθώ εγώ και να χαθούν οι άλλοι; Γι' αυτό επέμενε ότι δεν πρέπει να φεύγουμε από την Εκκλησία ό,τι κι αν συμβαίνη. Με την υπομονή την προσ-ευχή και την ανοχή και την παράβλεψι των ελαττωμάτων των άλλων, την συμβουλή, ίσως ακόμη και καμμιά φορά και τον έλεγχο, έτσι θα πρέπει να φρονούμε μέσα στην Εκκλησία, αλλά να μη φεύγουμε απ' αυτή. Ο διάβολος γνωρίζει ότι η Εκκλησία σώζει τους ανθρώπους και θέλει την διάλυση της. Ο καλός χριστιανός προσέχει να μη βλάψη την Εκκλησία, όπως προσέχουν οι ναύτες το καράβι τους.

Επειδή συνεχώς έλεγε ότι Ορθοδοξία είναι ο μοναχισμός κι ότι, όποιος δεν αγαπά τον μοναχισμό, είναι πλανημένος, κι όποιος δεν έχει γέροντα είτε παντρεμένος είτε ελεύθερο, είναι προτεστάντης, γιατί καταργεί τις Ορθόδοξες βάσεις, πούναι ο μοναχισμός, τον ρωτήσαμε: Και τί θα γίνη με τα έργα της Εκκλησίας τα ιεραποστολικά; Έλεγε εξάπαντος πρέπει πρώτα να γιατρευθή πνευματικά ο ίδιος και μετά να θεραπεύση τους άλλους. Κι έφερε, για πρότυπο των Αποστόλων, τον Απόστολο Παύλο, ο οποίος, όταν ωμιλούσε κι έλεγε, προ ετών δεκατεσσάρων είδα άνθρωπο κλπ αναφερόταν σε καιρούς μοναχισμού και ασκήσεως, όπως το έπραξαν κι ο Πρόδρομος και ο ίδιος ο Κύριος για να μας δείξη κι εμάς ότι πρέπει να προϋπάρχη η άσκησις, η θεραπεία, η εμπιστοσύνη, η ασφάλεια κι η σιγουριά του εαυτού μας και μετά κάθε τόλμημα μέσα στη θάλασσα και τα κύματα του κοσμου. Αλλιώς η πτώσις δεν αποκλείεται. "Χριστώ συνεσταύρωμαι, ζω δε ουκέτι εγώ, ζη δε εν εμοί Χριστός". Και αλλού, "οι δε του Χριστού την σάρκα εσταύρωσαν συν τοις παθήμασι και ταις επιθυμίαις" και τόσα και τόσα ασκητικά, που κάνουν τον μεγαλύτερο αυτόν απόστολο, αλλά και κάθε άλλον απόστολο, να αποδεικνύεται πρώτα μοναχός και μετά απόστολος. Πρώτα βγάζει από τα μάτια του τα δικά του δοκάρια και μετά τα αγκάθια από τα μάτια των άλλων. Απ' όλα αυτά φαίνεται καθαρά ότι ο γέροντας φρονούσε ότι οι άγαμοι κληρικοί πρέπει να ζουν σε μητροπόλεις υπό τύπον μοναστηρίου( ο Δεσπότης πρέπει νάναι ο Ηγούμενος και δεν θα διακινδυνεύουν καθόλου την ψυχή τους. Προ πάντων η πνευματική ασφάλεια εκάστου διδασκάλου. Ο διδάσκαλος πρέπει να είναι τέλειος, για να σώση και άλλους. Γι' αυτό επαναλάμβανε συχνά Ορθοδοξία και μοναχισμός έχουν την ίδια σημασία.