| [ Home | New! | In Progress ] [ Family Tree
] [ Stories ] [ Email | Comments ]
[ Mythology | Clans | Hogans | Arts & Crafts | Infrastructure | Landforms ] [ Code Talkers | Code/Decode ] [ Timeline | Laws | Long Walk | Leaders | Map ] [ FAQ | Diné College | Chapters | Directory | Miss Navajo | Events | Resources ] [ Navajo Times | Navajo-Hopi Observer | Gallup Independent | Indian Country ] [ Navajo Central | Navajo Nation | Discover Navajo | Exhibit | Vino | ShiDineh ] |
---- Monday - April 28, 2003 - 7:53 AM
- Navajo Nation Time ----
Original Navajo Code
The following is a list of 263 terms created by the first 32 Navajos enrolled in the Marine Corps Communication School located at Camp Elliott.
Alphabet
| Alphabet | Navajo | Meaning |
| A | Wol-la-chee | Ant |
| B | Shush | Bear |
| C | Moasi | Cat |
| D | Be | Deer |
| E | Dzeh | Elk |
| F | Ma-e | Fox |
| G | Klizzie | Goat |
| H | Lin | Horse |
| I | Tkin | Ice |
| J | Tkele-cho-gi | Jackass |
| K | Klizzie-yazzie | Kid |
| L | Dibeh-yazzie | Lamb |
| M | Na-as-tso-si | Mouse |
| N | Nesh-chee | Nut |
| O | Ne-ahs-jah | Owl |
| P | Bi-sodih | Pig |
| Q | Ca-yeilth | Quiver |
| R | Gah | Rabbit |
| S | Dibeh | Sheep |
| T | Than-zie | Turkey |
| U | No-da-ih | Ute |
| V | A-keh-di-glini | Victor |
| W | Gloe-ih | Weasel |
| X | Al-an-as-dzoh | Cross |
| Y | Tsah-as-zih | Yucca |
| Z | Besh-do-gliz | Zinc |
Military Designations
| Word | Navajo | Literal Translation |
| Corps | Din-neh-ih | Clan |
| Division | Ashi-hi | Salt |
| Regiment | Tabaha | Edge-water |
| Battalion | Tacheene | Red Soil |
| Company | Nakia | Mexican |
| Platoon | Has-clish-nih | Mud |
| Section | Yo-ih | Beads |
| Squad | Dibeh-li-zini | Black Sheep |
Communications
| Word | Navajo | Literal Translation |
| Telephone | Besh-hal-ne-ih | Telephone |
| Switchboard | Ya-ih-e-tih-ih | Central |
| Wire | Besh-le-chee-ih | Copper |
| Telegraph | Besh-le-chee-ih Be-hane-ih | Communication By Copper Wire |
| Semaphore | Dah-ha-a-tah-ih Be-hane-ih | Flag Signals |
| Blinker | Coh-nil-kol-lih | Fire Blinder |
| Radio | Nil-chi-hal-ne-ih | Radio |
| Panels | Az-kad-be-ha-ne-ih | Carpet Signals |
Officers
| Word | Navajo | Literal Translation |
| Brigadier General | So-a-la-ih | One Star |
| Major General | So-na-kih | Two Stars |
| Colonel | Astah-besh-le-gai | Silver Eagle |
| Lt. Colonel | Che-chil-be-tah-besh-le-gai | Silver Oak Leaf |
| Major | Che-chil-be-tah-ola | Gold Oak Leaf |
| Captain | Besh-le-gai-nah-kih | Two Silver Bars |
| 1st Lieutenant | Besh-le-gai-a-lah-ih | One Silver Bar |
| 2nd Lieutenant | Ola-alah-ih-ni-ahi | One Gold Bar |
Airplanes
| Word | Navajo | Literal Translation |
| Airplanes | Wo-tah-de-ne-ih | Air Corps |
| Dive Bomber | Gini | Chicken Hawk |
| Torpedo Plane | Tas-chizzie | Swallow |
| Observation Plane | Ne-as-jah | Owl |
| Fighter Plane | Da-he-tih-hi | Hummingbird |
| Bomber | Jay-sho | Buzzard |
| Patrol Plane | Ga-gih | Crow |
| Transport Plane | Astah | Eagle |
Ships
| Word | Navajo | Literal Translation |
| Ships | Toh-dineh-ih | Water Clan Fleet |
| Battleship | Lo-tso | Whale |
| Aircraft Carrier | Tsidi-ney-ye-hi | Bird Carrier |
| Submarine | Besh-lo | Iron Fish |
| Mine Sweeper | Cha | Beaver |
| Destroyer | Ca-lo | Shark |
| Transport | Dineh-nay-ye-hi | Man Carrier |
| Cruiser | Lo-tso-yazzie | Small Whale |
| Mosquito Boat | Tse-e | Mosquito |
Months
| Word | Navajo | Literal Translation |
| January | Yas-nil-tes | Crusted Snow |
| February | Astah-be-yaz | Small Eagle |
| March | Woz-cheind | Squeaky Voice |
| April | Tsha-chill | Small Plant |
| May | Tah-tso | Big Plant |
| June | Be-ne-eh-eh-jah-tso | Big Planting |
| July | Be-ne-ta-tsosie | Small Harvest |
| August | Be-neen-ta-tso | Big Harvest |
| September | Ghan-jih | Half |
| October | Nil-chi-tsosie | Small Wind |
| November | Nil-chi-tso | Big Wind |
| December | Kesh-mesh | Christmas |
Countries
| Word | Navajo | Literal Translation |
| Africa | Zhin-ni | Blackies |
| Alaska | Beh-hga | With Winter |
| America | Ne-he-mah | Our Mother |
| Australia | Cha-yes-desi | Rolled Hat |
| Britain | Toh-ta | Bounded By Water |
| China | Ceh-yehs-besi | Braided Hair |
| France | Da-gha-hi | Beard |
| Germany | Besh-be-cha-he | Iron Hat |
| Iceland | Tkin-ke-yah | Ice Land |
| India | Ah-le-gai | White Clothes |
| Italy | Doh-ha-chi-yali-tchi | Stutter |
| Japan | Beh-na-ali-tsoisi | Slant Eyed |
| Philippines | Keyah-da-na-ilhe | Floating Land |
| Russia | Sila-goche-ih | Red Army |
| South America | Sha-de-ah-ne-mah | South Our Mother |
| Spain | Debeh-de-nih | Sheep/Pain |
General Vocabulary
| Word | Navajo | Literal Translation |
| Action | Ah-ha-tinh | Action |
| Advance | Nas-say | Ahead |
| Airdrome | Nilchi-began | Air House |
| Alert | Ha-ih-des-ee | Watchful |
| Allies | Nih-hi-cho | Our Friends |
| Along | Wol-la-chee-snez | Long Ant |
| Also | Eh-do | Also |
| Alternate | Na-kee-go-ne-nan-dey-he | Second Position |
| Amphibious | Chal | Frog |
| And | Do | And |
| Annex | Ih-nay-tani | Addition |
| Approach | Bi-chi-ol-dah | Moving To |
| Are | Gah-tso | Large Rabbit |
| Armored | Besh-ye-ha-da-di-teh | Iron Protected |
| Arrive | Il-day | Came |
| Army | Lei-cha-ih-yil-knee-hi | Dog Faces |
| Artillery | Be-al-doh-tso-lani | Many Big Guns |
| As | Ache | Ace |
| Assault | Altseh-e-jah-he | First Strike |
| Attached | A-hid-day-tih | Attached |
| Available | Ta-shoz-teh-ih | Available |
| Battery | Bih-be-al-doh-tka-ih | Three Guns |
| Base | Bih-tsee-dih | Foundation |
| Be | Tses-nah | Bee |
| Been | Tse-nah-nesh-chee | Bee/Nut |
| Before | Bih-tse-dih | Prior |
| Begin | Ha-hol-ziz | Start |
| Belong | Tse-nah-snez | Long Bee |
| Block | Da-dey-than | Block |
| Bombs | A-ye-shi | Eggs |
| By | Be-gah | By |
| Camp | To-alsteh-hogan | Temporary House |
| Camouflage | Di-nesh-ih | Hide |
| Can | Yah-di-zini | Can |
| Cannoneer | Be-al-doh-tso-dey-dil-don-igi | Big Gun Operator |
| Capacity | Be-nel-ah | Capacity |
| Capitol | Tkah-chae | Sweat House |
| Captured | Yis-nah | Captured |
| Casualty | Bih-din-ne-day | Out Of Action |
| Class | Alth-a-a-teh | Class |
| Coast Guard | Ta-bas-dsissi | Shore Runner |
| Code | Yil-tas | Peck |
| Column | Alth-kay-ni-zih | Column |
| Combat | Da-ah-jih-gahn | Fighting |
| Combination | Al-tkas-ei | Mixed |
| Commander | Bih-keh-he | Senior |
| Commanding Officer | Hash-kay-gi-na-tah | War Chief |
| Concentrate | Ta-la-hi-jih | One Place |
| Confidential | Na-nil-in | Keep Secret |
| Conquered | A-keh-des-dlin | Won |
| Convoy | Tkal-kah-o-nei | Move On Water |
| Counter-attack | Woltah-al-ki-gi-jeh | Counter-act |
| Creek | Toh-nil-tsanh | Little Water |
| Debouchment | Dzilth-gahn-ih | Apache |
| Defense | Ah-kin-gil-toh | Defend |
| Department | Hogan | Central House |
| Dispositions | A-ho-tay | Disposition |
| Displace | Hih-do-nal | Move |
| Do | Tse-le | Small Pup |
| Echelon | Who-dzoh | Line |
| Engineer | Day-dil-jah-hi | Fire Builder |
| Enlist | Bih-zih-a-da-yi-lah | Signature |
| Escape | A-zeh-ha-ge-yah | Escape |
| Establish | Has-tay-dzah | Set Up |
| Estimate | Bih-ke-tse-shod-des-kez | Guess |
| Execute | A-do-nil | Will Happen |
| Fail | Cha-al-cind | Fail |
| Field | Clo-dih | Outside |
| Fire | Coh | Fire |
| Flank | Dah-di-kad | Side |
| Flare | Wo-chi | Light Streak |
| Grenades | Ni-ma-si | Potatoes |
| Guard | Ni-dih-da-hi | Guard |
| Have | Jo | Have |
| Headquarters | Na-ha-tah-ba-hogan | Main House |
| Hospital | A-zey-al-hi | Place Of Medicine |
| Install | Ehd-thah | Put In |
| Invade | A-tah-gi-nah | Move Into |
| Is | Seis | Seven |
| Island | Seis-keyah | Seven Land |
| Left | Nish-cla-jih | Left |
| Location | A-kew-eh | Spot |
| Machine Gun | A-knah-as-dinih | Rapid Fire Gun |
| Magnetic | Na-e-lahi | Pick Up Iron |
| Maneuver | Na-na-o-nalth | Move Around |
| Manufacture | Besh-be-eh-el-ih-dih | Metal Factory |
| Mechanic | Chiti-a-nayl-inih | Car Repairman |
| Message | Hane-al-neh | Message |
| Military | Sila-go-keh-goh | Soldiers |
| Mine | Ha-gade | Mine |
| Mortar | Be-al-doh-cid-da-hi | Sitting Gun |
| Navy | Tal-kah-sila-go | Sea Soldiers |
| Not | Ni-dah-than-zie | No/Turkey |
| Objective | Bi-ne-yei | Goal |
| Observed | Hal-zid | Seen |
| Occurred | Yeel-tsod | Taken |
| Of | Toh-ni-tkal-lo | Ocean Fish |
| Or | Eh-dodah-goh | Either |
| Order | Be-eh-ho-zini | Direct |
| Ordinance | Lei-az-iah | Underground |
| Overlay | Be-ka-has-tsoz | Over Lap |
| Parenthesis | Astanh | Rib |
| Penalize | Tah-ni-des-tanh | Set Back |
| Primary | Altseh-nan-day-hi-gih | 1st Position |
| Proceed | Nay-nih-jih | Go |
| Protect | Ah-chanh | Self Defense |
| Railhead | A-do-geh-hi | Shipping & Receiving Point |
| Rally | A-lah-na-o-glalth | Gathering |
| Range | An-zeh | Distance |
| Reached | Baz-ni-tsood | Reached |
| Reconnaissance | Ha-a-cidi | Inspector |
| Reinforce | Nal-dzil | Reinforce |
| Relieved | Nah-jih-co-nal-ya | Remove |
| Replacement | Ni-na-do-nil | Replacement |
| Report | Who-neh | Got Words |
| Representative | Tka-naz-nili | Triple Men |
| Request | Jo-kayed-goh | Ask For |
| Retreat | Ji-din-ned-chanh | Move Back |
| River | Toh-yil-kal | Much Water |
| Route | Gah-bih-tkeen | Rabbit Trail |
| Runner | Nih-dzid-teih | Runner |
| Sabotage | A-tkel-yah | Hinder |
| Saboteur | A-tkel-el-ini | Troublemaker |
| Sailors | Cha-le-gai | White Caps |
| Seamen | Tkal-kah-dineh-ih | Seamen |
| Secret | Bah-has-tkin | Secret |
| Side | Bosh-keesh | Side |
| Signal | Na-eh-eh-gish | By Sign |
| Shell | Be-al-doh-be-ca | Shell |
| Short | Be-oh | Short |
| Space | Be-tkah | Between |
| Stream | Toh-ni-lin | Running Water |
| Submerged | Tkal-cla-yi-yah | Under Water |
| Submit | A-nih-leh | Send |
| Such | Yis-cleh | Socks |
| Supplementary | Tka-go-ne-nan-dey-he | 3rd Position |
| Supply | Nal-yeh-hi | Supplyu |
| Territory | Ke-yah | Land |
| That | Than-zie-cha | Turkey Hat |
| The | Cha-gee | Blue Jay |
| There | Bih | There |
| They | Ni-ghai | They |
| Together | Ta-bil | With |
| Torpedo | Lobe-ca | Fish Shell |
| Tracer | Beh-na-al-kah-hi | Track |
| Traffic Diagram | Hane-ba-na-as-dzoh | Story Line |
| Troops | Nal-deh-hi | Troops |
| Unit | Da-az-jah | Bunch |
| Vicinity | Na-hos-ah-gih | There About |
| Was | Ne-teh | Was |
| Weapons | Beh-dah-a-hi-jah-geni | Weapons |
| Zone | Bah-na-has-dzoh | Area |
Punctuation
| Word | Navajo | Literal Translation |
| Colon : | Naki-alh-deh-da-al | Two Spots |
| Comma , | Tsa-na-dahl | Tail |
| Dash - | Us-dzoh | Dash |
| Parenthesis () | Astsanh | Rib |
| Period . | Da-ahl-zin | Black Spot |
| Question ? | Ah-jah | Ear |
| Semi Colon ; | Da-ahl-zhin Bi-tsa Na-dahl | Spot Tail |
| [ Home | New! | In Progress ] [ Family Tree
] [ Stories ] [ Email | Comments ]
[ Mythology | Clans | Hogans | Arts & Crafts | Infrastructure | Landforms ] [ Code Talkers | Code/Decode ] [ Timeline | Laws | Long Walk | Leaders | Map ] [ FAQ | Diné College | Chapters | Directory | Miss Navajo | Events | Resources ] [ Navajo Times | Navajo-Hopi Observer | Gallup Independent | Indian Country ] [ Navajo Central | Navajo Nation | Discover Navajo | Exhibit | Vino | ShiDineh ] |
You
are visitor 17300 since 08/27/01
and
visitor 1751999 to www.lapahie.com since 06/15/97
| Creator(s): | Harrison Lapahie Jr. |
| Contributor(s): | |
| Dated Created: | 08/27/2001 |
| Version: | 1.0 |
| Updated: | 04/01/2003 |
| Approver: | |
| Curator(s): | Harrison Lapahie Jr. |
| Resource(s): | |
| Questions/Comments: | Harrison Lapahie Jr. |