[Kesim]

         

KESİM HATALARI VE ÇÖZÜMLERİ

 

     DIŞA EĞİMLİ KESİM

     Kesim esnasında bıçak dışa doğru bastırılır.(kayar) Yani istifteki tabakalar istifin altına doğru uzun kesilir. Bu dikey sapmanın nedenleri şunlar olabilir :

1) Kesim yüzeyinin iç bükey olması yada zıt ağız oluşması : Kesim yüzeyi (Bıçak Sırtı) şişik kamburdur. (Dış Bükey) Veya bıçak ağzında ters bir faze ağız daha vardır. Bu zıt ağız; bileme hatasından veya normal şekilde körlenmeden meydana gelmiştir.

Arızanın Çözümü : Bıçağın arka yüzeyini düz veya 0.1 mm iç bükey alarak zıt ağız ortadan kalkana kadar bileyin. Bazı bıçak tiplerinde, bıçak arkalan (sırtları) 0.1 mm kesik taşlanmıştır.

2) Bıçak Ağzının İnce Açılı Taşlanması : Özellikle sert kesim materyalleri, örneğin: kuşe kağıt, zamklı kağıtlar, mukavva ve plastik folyeler içindir.

Arızanın Çözümü : Bıçak yeniden taşlanmalıdır. Bıçak materyallerinden fazla kayıp vermemek için sadece körlenmiş ağız açısı taşlanır.

3) Bıçak, bıçak aynasına eğik sıkılmıştır : Bu hatada bıçağın üst kenarı alın kısmından yer yer eğilmiş olabilir. Ayrıca bıçak, bıçak ile bıçak aynası arasına yabancı bir madde çapak, v.b. bir madde sıkışmış olabilir. Bu durumda bıçağın aynaya oturtulması hatalıdır.

Arızanın Çözümü : Eğik ve şişik olan bıçak yüzeyi eğe ile düzeltilir ve bıçak aynasındaki sıkma yerleri ve yüzeyi temizlenir. 

4) Bıçak Ağzının Körlenmesi : Bu durumda tabakalar bıçak ağzı tarafından aşağıya doğru eğilir ve sıkıştırılır. Aynı zamanda dışa doğru zorlanır.

Arızanın Çözümü : Bıçak iyice bilenir. (Taşlanır)

5) Presleme Basıncının Çok Yüksek Olması : Çok preslenmiş kuşe kağıt gibi sert kağıtları keserken, bıçak ayardan kaçabilir.

Arızanın Çözümü : Pres basıncı azaltılır.

 

       İÇE EĞİMLİ KESİM

      Yüksek istifli, büyük ebat, yumuşak, yüzeyi pütürlü, mukavva türü kağıtların kesiminde bıçak istifin içine doğru çekilir. Yani istifin iç tarafına doğru keser. Bunun birkaç sebebi vardır :

1) Bıçağın, bıçak aynasına hatalı montajı : Bu probleme bıçak veya bıçak aynasında olabilecek eğiklikler sebep olabilir. Bu yüzden bıçak, bıçak aynasına dik açısından kaçık monte edilmiş olur.

Arızanın Çözümü : Eğiklikler ortadan kaldırılıp, bıçağın oturacağı ayna temizlenir. 

2) Çok ince ve çok açılı taşlanmış bıçaklarla yapılan kesimler : Çok ince taşlanmış bıçak ağızlan, kalın mukavva ve kağıt kesimlerinde, bıçak ağanın iki taraflı kama açılı olmasından dolayı, bıçak ağzı istifin arkasına doğru kıyma yapar. Kesim materyali için tercih edilmiş olan açısı da aynı eğilimi gösterir.

Arızanın Çözümü : Bıçak ağzı açısı uygun olmalıdır, gerekiyorsa pres basıncı yükseltilmelidir. Netice alınmıyorsa bıçak ağzı gaz taşı ile temizlenerek yeni bir zıt faz yapılır. Bütün bu çözümlerden netice alınmıyorsa, kesim materyalini dengelemek gerekir. 

 

      MANTAR KESİMLERİ

      Eğer istifteki en üst tabaka diğer tabakalardan uzun ise kesim kenarındaki pres basıncı azdır. Böyle bir durumda üstteki tabakalar pres basıncıyla aşağıya doğru itilir ve daha da uzar. Bu olayda olduğu gibi ince pelür gibi hava geçiren kağıtlarda da preslemeden dolayı birbirlerine geçmeler görülür veya kör bıçak ağızlı kesimlerde ortaya çıkar.

Arızanın Çözümü : Pres basıncının yükseltilmesi veya bıçak ağzının bilenmesine rağmen bu arıza çözümlenemiyorsa, kullanma talimatındaki "Pres zamanının uzatılması" bölümünde açıklanan yöntem uygulanır. Ayrıca Pres sacının kama kesitli olanları ile yapılacak bir uygulama da bu tip kesim hatalarına yardımcı olabilir. Çok gerekli hallerde bıçak arkası ile pres aynası arasında ki mesafe ayarlanması da uygulanabilir.

1) İçe Boşluklu Kesim Yüzeyi : İçe boşluklu kesim yüzeyi ince kesim ağzı ile sıkı karton veya mukavva kesildiğinde meydana gelir. Bıçak ağzı istif içinde ve daha sonra, kesilen materyale zıt yönde zorlanır. İstifin ortasındaki tabakalar diğerlerine göre daha kısa olurlar.

Arızanın Çözümü : Bıçağın ağız açısını daha büyük tercih edin ve gerekirse presleme kuvvetini yükseltin. 

2) Çarpık ve Bükük Kesim Yüzeyi : Bu durum kesim materyali istifinin içindeki tabakaların farklı kalınlıklarda olmasından kaynaklanır. Kesim akışı bir kenarın dışa, diğer kenarın içe dönük kesim olduğunu gösterir. Bunun sebebi istif yüksekliğinin eşit olmamasından veya pres kesim kenarına eşit dağılmamasından kaynaklanır. İstifin pres tarafından kuvvetlice preslendiği bölüm öne doğru, zayıf preslenen istif bölümü arkaya (içe) doğru kesilir.

Arızanın Çözümü : Prese istifteki yükseklik farklıklarım dengeleyen, ortadan kaldıran çok yönlü pres sacı takınız.

3) Dış Bükey veya İç Bükey Kesim : Bu tip kesimin nedeni istifin eşit kalınlıkta olmamasından kaynaklanır. İstifin düzgün olmayan yüzeyinden dolayı pres basıncı yüzeye eşit dağılmamış bir etki yapar. Pres basıncının az olduğu yerlerde kesim materyali kısa kesilir. Ortası yüksek istiflerin kesiminde iki ucu kısa olan istifin dış bükey kesilmesine neden olur.

Arızanın Çözümü :
       - Kesim çizgisi boyunca eşit pres basıncı elde etmek için çok yönlü pres sacı kullanınız. Bazen hafif dalgalı ince kağıtlarda el ile yapılan düzeltmeler, kağıdın havasını almak gibi uygulamalar aldatıcı olabilir. Çünkü istif kesim kenarları presli zamanda düz, pres kalkınca tekrar eğimli hale gelir.
      - Dış bükey kesimlerde istifin pres basıncı arttırılarak suni bir iç bükey şekil aldırılır. İstifin pres basıncı kaldırılarak kesim kenarı düzelir. Böylece kesim yapılır.
      - İç bükey kesimi azaltmak için mümkün olduğunca pres basıncını en az kuvvete indirmek gerekir. Kesimi daha da iyileştirmek için istifi ortadan ayırmak lazımdır. Yani ara tıraş kesimleri materyalin ortasından başlayarak yapılmalıdır. Bitirme kesimi tekrar dış kenarlardan yapılır.

 

      DALGALI KESİM

      Dalgalı kesim, sert kağıtlarda ve kartonlarda ince bıçak ağzı ile yapıldığında ortaya çıkar. Kesim esnasında bıçak ağzı öne ve arkaya doğru yaylanmalar yapar. Bundan dolayı kesim yüzeyinde gözle görülür şekilde dalgalanmalar bırakır. Dalgalı kesim yüzeyi eşit preslenmemiş istiften dolayı da oluşabilir ve özellikle baskılı tabakalarda açıkça görülür.

Arızanın Çözümü : Büyük açılı bıçak ağızları ile çalışın. Pres basıncını mümkün olduğu kadar azaltın. Çok yönlü ve amaçlı pres sacı kullanabilirsiniz. 

1) Açısı 90° 'den Kaçık kesimler : Ölçüsüz bir ebadın kenarlarını tam 90° yapmak için pratikte hep gözlemlediğiniz hatalar tekrar tekrar yapılmaktadır. İstif tam ölçüsüz ve kenarları 90° lik bir açı ile kesilmemiş olabilir. Bu nedenle ilk önemli olan birinci kesimden sonra istif çevrilerek kesilen yüzey pozaya yaslanmalıdır. Daha sonra ikinci kesimde istifin 90° lik açısı garanti altına alınır ve diğer kesim işlemleri tam 90° lik bir açı ile yapılmaya devam edilir.
      Birinci kesimden sonra istifi 90° yan pozaya dayamazsanız, kesilmemiş kenarını gönyeye pozalarsanız işlenmemiş istifin açı kaçıklıkları gönye tarafından üstlenilir. İkinci kesim için istif 180° çevrilir ve üçüncü kesim için ilk iki kesim yüzeyi yan pozaya yüklenir.Gönye, bıçağa paralel değildir veya yataklarda boşluk vardır.

Arızanın Çözümü : Sonuçta yuvarlak bir boy ölçüsü ile gönye, kolayca bıçağa paralel ayarlanabilir. Eğer elinizde boy ölçüsü mastın yoksa bir tabakanın kesilmesiyle ve çevrilerek tekrar kesilmesiyle paralellik ayarı yapılabilir.
     Gönye bıçağa doğru en son limit pozisyonuna getirilir, daha sonra bıçaktan geriye doğru itilir. Diğer gönyede pozisyon değişiklikleri teshil ediliyorsa gönyede boşluk vardır. 

2) Kesim masası, makinedeki bıçakla açılı (aynı diklikte) değilse : Ayar kaçıklıkları meydana gelir. Bu durum genellikle kesim masasının makineye bağlanmasında kullanılan cıvata sistemlerindeki montaj ayarı hatasından, ya da makinenin çalışmasından meydana gelen vibrasyon neticesinde oluşan kaçıklıklardan meydana gelir.

Arızanın Çözümü : Kesim masasının açı kaidelerine uygun şekilde ayarlanması yan pozaya ve bıçağa yerleştirilecek birer gönye ile kontrol edilebilir. Gönyeler önce sola daha sonra sağ tarafa yerleştirildikten sonra tespit edilebilir. Masanın ayarlama işlemi bittikten sonra gönyenin bıçağa olan paralellik ayarı yukarıda yazıldığı gibi mutlaka kontrol edilip ayarlanmalıdır. Makinenin sarsıntısız çalışabilmesi için üzerine yerleştiği zeminin sağlam olması şarttır. 

 

      KADEMELİ KESİM

      Kesim yüzeyleri istifte kademeli ise ve kesim esnasında sık sık tekrarlanıyorsa Örneğin pütürlü ve yapışkan yüzeylerde (kalın mukavva, plastik tabakalar, yer döşeme malzemeleri)

Arızanın Çözümü : Pres basıncını düşürün. Bıçak ağzı, büyük açılı bıçaklan kullanın. Kesilecek materyal uzun süre depoda kalmışsa iyice havalandırın, küçük istifler halinde kesin. Kesim hassasiyetine göre ikinci bir ayarlı kesim gerekebilir.  Tırtıklı, çentikli kesim yüzeyinin sebebi çentikli bıçak ağzıdır. Çentikleri kesim materyali yapar ve yabancı maddeler içerir. Sert kesim malzemeleri, örneğin yüksek satenli kağıtlar, presli mukavvalar, selefon içerikli kağıtlar ince bıçak ağzında kırılmalara, çentiklere sebebiyet verirler. Yüksek Sertlik derecesindeki bıçaklar sert kesim materyallerinde kolaylıkla kırılabilirler. Eğer bıçak pres aynasını sıyırarak hareket ediyorsa kolaylıkla bıçak ağzında çentikler oluşabilir.o Bıçak makine gövdesi yatağına sürtünüyorsa veya pres aynasına temas ediyorsa veya bıçak aynası yatağı kural dışı fazla yağlanmışsa kesim yüzeyleri kirli çıkabilir.

      Bıçak ağzının yanındaki kahverengi ve mavi renklenmelerin sebepleri :

- Taş Bıçağa çok indirilmiştir.
- Vargel hareketi çok hızlıdır.
- Soğutma sistemi yetersizdir.
- Taş bıçağa uygun değildir.
- Taş körlenmiş ve kirlenmiştir.

      Bu durumlarda yüzey kabaca taşlandıktan sonra kurallara uygun tekrar taşlanmalıdır.

      Bıçak ağzı üzerinde kahverengi-sarı taşlama lekeleri : Bu lekeler 200 °C - 350 °C arası yüksek ısınmalarda, bölgesel ve kolayca tespit edilmeyen lekelerdir.
Sebepleri :
- Sert ve körelmiş biley taşı
- Pislenmiş biley taşı
- Hatalı taşlama

   Bu durumlarda da bıçak ağzının kırılmasını önlemek için çatlaklar, çizikler kaybolana kadar bilemeye devam edilmelidir.