OLAY YERİ İNCELENMESİ
Delil: Meydana gelen bir suçun aydınlatılması ve suç sanıklarının
tesbitine yarayan her türlü isbat vasıtalarına delil denir.
Olay: Kanunlarda açıkça suç olarak
belirtilen fiil ve haraketlerin ortaya çıkmasını ifade eder.
Olay Yerine Gidiş Hazırlığı :
Olay yerine
planlı ve süratle gidilir. Plan önceden ayrıntılı bir şekilde hazırlanır.
Olayın cesidine göre planda;
Personelin
sayısı, niteliği, olaydaki görevi,
Olay
sorusturma sorumlusu,
Araç, gereç,
techizat ve malzemenin (kroki ve fotograf malzemesi, delil ambalaj malzemesi,
iz tesbit malzemesi ve diğer lüzumlu malzeme) nitelik ve nicelikleri açıkça
belirtilir.
Olay Yerinde Alınacak
Tedbirler :
- İlk olarak
ekibin güvenliği sağlanır,
- Çevre
güvenliği sağlanır,
- Seyirci
kalabalığı uzaklaştırılır,
- Olay yeri
giriş ve çıkışları kontrol altına alınır,
- Gerektirdiği
takdirde trafik akışının devamı sağlanır,
- Olay yerinde
(veya yakınında) bulunan sahıslar kontrol edilir,
- Şahitler
(mevcut oldukları takdirde) belirlenir,
- Olay yerindeki
delillerin bozulması, değişmesi veya kaybolması önlenir,
- Mevcut
oldukları takdirde sanıklar muhafaza altına alınır,
- Şahitlerin
ifadeleri alınmadan olay yerinden uzaklaşmalarına müsaade edilmez.
- Sanıkların
şahitlerle ve şahitlerin birbirleriyle konuşmaları önlenir,
- Sanıkların
ellerini yıkamalarına müsaade edilmez.
Olay Yeri İncelenmesi :
- Olay yerine
yaklaşırken ipuçları bulunabileceği ihtimali göz önünde bulundurularak dikkatle
yaklaşılır.
- Olay yerinin
ilk olarak gözle incelenmesi yapılır.
- Olay yeri
kağıda özet olarak (detaysız) not alınır.
- Gerekli
yerlerin fotoğrafi çekilir.
- Olay yerinin
krokosi çizilir.
- Varsa
parmakizleri alınır.
- Deliller
toplanır.
- Olay yerinin
detaylı taraması yapılır.
- Deliller
kroki üzerinde işaretlenir.
- Delillerin
korunması sağlanır.
- Daha sonra
gerek görüldüğü takdirde olay yerinin gerçek ölçülere uygun planı çizilir.
- İnceleme
sırasında gerekli olduğu durumlarda uzmanlardan faydalanılır (Parmakizi,
Patlayıcı Madde, Balistik uzmanları vb).
Olay Yerine
Götürülecek Malzeme :
- Plan,
Kroki ve Yazı Malzemesi : 2 tane 50 metrelik ve 1
tane 20 m. lik şerit metre, 2 tane 2 m.lik şerit, gönye, T cetveli, kumpas,
pergel takımı, muhtelif renkli tebeşirler, büyük bir bloknot, pusula, portatif
yazı malzemesi, karbon kağıdı, muhtelif boyutta beyaz kağıtlar, aydınger
kağıdı, kurşun kalemler, 20 cm.lik cetvel, silgi, renkli kalemler, dolmakalem.
- Fotoğraf
Malzemesi ve Video Kamera: Fotoğraf makinası ( 9*12
ebadında cam ve filimpat kullanan, normal, geniş ve dar açılı objektifleri
olan), sehpa, flaş tertıbatı, reflektör ( 2 adet, renkli cam ve filtrelerle),
pozometre, siyah örtü, aydınlatma malzemesi, cep lambaları, şehir şebekesinden
veya otomobilden elektrik almak için kablolar, fişler, 1 adet 16 mm.' lik film
alma makinası (gerekli techizatı ile birlikte), cam - film banyo takımı,
aydınlıkta film banyosu için gerekli tertibat, gerekli kimyasal malzemeler,
küvetler, vs.
- İz Tesbit,
Tetkik, Ambalaj Malzemesi : Komple parmakizi kiti (tozlar,
fırcalar, luplar, iyot cihazı, pülverizatör, iz nakil kağıdı, mukayese izleri
almak için fişler, mürekkep, cam plakalar, merdane, fon kağıtları, makas, papil
sayma iğnesi), mulaj malzemesi (alçı,iğne, tahta kaşık, demir spatül, 10*80
cm.'lik çinko levha, sicim, elek, stenç, ispirto lambası, aluminyum tas, yağ ),
ambalaj malzemesi ( 1 yumak ip, mukavva kutular, mantar parcaları, çiviler,
kese kağıtları vb) naylon torbalar ( muhtelif boyutlarda ), eti ketler,
zarflar, şişeler, pamuk, tüpler vb.
- Muhtelif
Malzeme ve Esya: Pense, cımbız, çakı, balmumu, parafin
mum, mühür mumu, kibrit, iğne, iplik, dikiş iğnesi, tornavida, karton, cep
defteri, çekiç, kerpeten, çivi, zamk, mühür, el lambası, kelepçeler, eldiven.
Olay Yerine
Götürülecek Personel :
Kriminalistik
bilgisine sahip memurlar ve ilgili personeli yönlendirip nezaret edecek
kriminalistik bilgisine sahip bir amir, gerektiği takdirde uzmanlar (balistik,
parmakizi uzmanları vb.).
Olay Yerinde Şu Sorulara
Cevap Aranır :
- Sanıklar
olay yerine nereden girdiler?
- Saldırının
asıl hedefi neresidir?
- Giriş yeri
ile saldırı hedefi arasında izlenen yol?
- Çıkış
yerleri neresidir?
- Asıl saldırı
hedefi ile çıkış yeri arasında izlenen yol?
-
Uğrayabilecekleri diğer yerler?
Delil Olabilecek
Şeyler :
- Sanıkların
veya mağdurun bedeninden düşebilen veya akabilen madde ve parçalar (kıl, kan,
tırnak vb. gibi).
- Sanıkların
veya mağdurun üzerinden düşme ihtimali olan parçalar (düğme, mendil, kravat,
not defteri, yüzük, küpe, çeşitli zinet eşyaları, çanta, cüzdan, lif vb. gibi).
- Mağdurun ve
sanığın elbiseleri.
- Suç
sanıklarına ait ve suçu işlemeye elverişli vasıtalar (ateşli, ateşsiz silahlar,
mermi çekirdeği, kovan, patlayıcı maddeler, uyusturucu maddeler vb. gibi).
- Vücuttan
çıkartılan mermi çekirdekleri.
- Sanıkların
veya mağdurun bıraktığı izler (parmakizleri, ayakkabı izleri, dış izleri,
vücudun bazı kısımlarına ait izler, boğuşma izleri, duvar veya çeşitli eşyalar
üzerindeki mermi izleri vb. gibi).
- El svapları.
- Olayın
aydınlatılmasına ve suç sanıklarının belirlenmesine yarayacak diğer hususlar
(suç unsuru taşıyan bildiri, broşür, dergi, afiş, kitap vb.ile bunların yazım
ve basımında kullanılan daktilo, teksir makinası vb. gibi) ve aslında
bulundurması ve kullanılması suç olmadığı halde diğer suç unsurlarıyla birlikte
bulunan teyp, dürbün vb. gibi eşyalar.
Belirlenir,
etiketlenir ve not edilir. Unutlmaması gerekir ki fazla delil az delilden her
zaman iyidir. Mümkün olduğunca fazla delil toplayın ve iyi ifade edin.
Olay Yerine Gelen Amirin
Görevleri :
- İlk
müdaheleyi yapan görevlilerle konuşarak gerekli bilgileri alır.
- Olay yerinin
dış çemberini belirler.
- Önlemleri ve
olay yerini gerekirse takviye eder (insan gücü ve aletlerle).
- Olay
yerindeki ilk gözlemlerini yapar veya bunun için birisini görevlendirir.
- Olay yerinin
özelliğÜne bağlı olarak gerekiyorsa uzman çağırır.
- Olay
yerindeki personelin görev dağılımını belirler.
- Görevlilerce
getirilen bilgileri gözden geçirir, eğer gerekiyorsa tahkikatı yeniden
yönlendirir.
-
İzlenimlerini ve diğer önemli bilgileri not eder.
- Her an bir
sürprizle karşılaşabileceğini daima hatırında tutar (mesela ani bir saldırıya
uğrayabilir veya bazı tuzaklarla karşılaşılabilir).
- Son gözden
geçirmeyi yapar veya yaptırır.
- Olay yerini
gerekli incelemeler yapıldıktan sonra terketmeye karar verir.
- Bütün
bilgileri yeniden değerlendirip tahkikatı nasıl yönlendireceğine karar verir.
Olay Yeri
Araştırmasında Kullanılan Metodlar :
Gözlem Yoluyla Araştırma :
Olay yerinde
belli bir yerde durup, olayın ne olduğunu anlamaya calışmaktır. Olay yerinin
gözlem yoluyla araştırılması, sistematik araştırma için hazırlık safhasıdır.
Olay yerinin genel görünümünün fotoğraflarla tesbiti bu safhada yapılmalıdır.
Sistematik Olarak Araştırma :
Şerit Metodu:
Bu yöntem olay
yerinin dikdörtgen veya kare görünümünde olması halinde kullanılır. Dikdörtgenin
bir kenarından başlıyarak yavaş yavaş delil aranır. Delil bulunduğunda
diğerlerine haber verilir. Gerekliyse delilin fotoğrafı çekilir. Çizgi bitince
geriye doğru başka bir çizgiye girilir. Bu şekilde bütün alan araştırılır.
Izgara Metodu:

Şerit
Metodunun biraz değişik şeklidir. Bu metod da arama çizgileri ızgara gibi
kesişecek şekildedir. Bu metodla olay yeri iki defa aranmış olur.

Spiral Metodu:
Bu metod
arastırma alanının dairesel nitelikte olduğu durumlarda kullanılmaya uygundur.
Olay yeri spiral şekilde dışarıdan başlayıp spiralin merkezine doğru
araştırmaya devam edilir. Bombalama olaylarında ise aramaya spiralin
merkezinden başlanıp dışarıya doğru yapılır.

Tekerlek Metodu:
Bu metod
dairesel nitelikteki olay yerinin araştırılmasında kullanılır. Araştırmacılar
merkezde toplanır. Merkezden çevreye doğru araştırma yapılır. Olay yerinin
büyüklüğüne ve araştırmacısayısına göre bu şekilde araştırma birkaç kez
yapılır. Araştırmacıların ihmali düşünülerek bir de çevreden merkeze doğru
araştırma yapılması uygun olur.
Bölge Metodu :
|
A |
B
|
|
C |
D |
Olay
yeri bölmelere ayrılır. Her bölüm için ayrı bir araştırmacı görevlendirilir.
Şayet olay yeri büyük ise çeyrek bölümler şeklinde yeniden dörde ayrılır ve bu
şekilde inceleme tamamlanır.

Daire Metodu:
Bu
metodda her arastırmacı içiçe dairelerden oluşan birer yola girerek arastırma
yapar. Araştırmacı eline bir çubuk veya kalem kullanarak, rastgele etrafı
karıştırarak, nesneleri kenara iterek arastırma yapar. Olayla ilgili olan
gerekli delilleri toplar. Bu şekilde bir arama pek sağlıklı değildir.
Delil Toplanırken
Dikkat Edilecek Hususlar :
-
Olay yerine giren her şahıs delilleri yok etmek için bir potansiyeldir.
-
Bir delil, bir başkasına verilirken imza karşılığı verilmesi uygun olur
(delilin nereye gittiği belli olur).
-
Suç işleyenler de sonradan gelip kalabalığa karışabilirler. Bu yüzden
kalabalığın da fotoğrafları veya filmi çekilebilir.
-
Elinizi uzattığınız yerlere dikkat edin (iğne, jilet vb. olabilir).
-
İnce eldiven giymek faydalı.
-
Olaya homoseksüeller karıştıysa bulaşıcı hastalıklara karşı çok dikkatli olmak
gereklidir (Mesela AIDS olabilir).
-
Bu gibi durumlarda suni teneffüslerde de dikkatli olmalısınız.
-
AIDS vb. bulaşıcı hastalıkların mikropları kurumuş vücut sıvılarında (mesela
kan) günlerce, hatta haftalarca canlı kalabilmektedir.
-
Mikroplu olma ihtimali olan delillerin üzerine " Mikroplu Olabilir"
ibaresi konulmalıdır.
-
Arastırmadan sonra elleri sabun ve suyla iyice yıkamalı, eğer ellerde çatlak,
kesik, delik varsa dezenfekte edilmesi gerekir. (Not : Dezenfekte için bir
formül; 250 gr kadar Sodyum Hipoklorid 4 litre suya karıştırılır. Eller bu
suyla yıkanabilir. Veya eczanelerden temin edilebilecek diğer dezenfekte edici
ilaçlar da kullanılabilir (zefran, revanol vb. gibi)).
-
Gerekirse ayakkabıların üzerine de koruyucu torba giyilebilir.
Delillerin Muhafazası :
- Delillerin
muhafazası olayın meydana geldiği andan itibaren başlar.
- Olay yerinin
açık, ya da kapalı saha olması, hava durumu, delillerin kimyasal ve fiziksel
özellikleri göz önünde bulundurularak gerekli koruyucu tedbirler alınır.
- Olay yerinde
kalması gerekli görülen deliller, soruşturma yada inceleme sonuçlanıncaya kadar
görevlendirilecek nöbetçilerle korunur.
- Diğer
deliller, ilgili yerlere gönderilmek üzere, soruşturmayı yapan emniyet
biriminde, kilitli ve özel odalarda ya da çelik depolarda muhafaza edilir.
- İlgililerden
başkasının herhangi bir sebeple bu yerlere girmelerine ya da dolapları
açmalarına müsaade edilmez.
- Polis
Laboratuarlarına gönderilen delillerin muhafazası laboratuar görevlilerince
sağlanır.
- Her delil
parçası, uygun bir kaba konulmalı ( hap kutusu, plastik torba, kuvvetli karton
kutular vb. gibi).
-Delillerin
konulduğu kap uygun bir biçimde bağlanıp mühürlenmeli
Kroki
:Olay yerinin kagıt
üzerinde basit çizgilerle ve kuşbakışı olarak tesbitidir. Kroki tutanağın
kusurlarını kısmen tamamlayacak mükemmel bir usüldür.
Bir Kroki
Şunları Göstermelidir :
- Mobilyanın,
kapının, pencerenin vs. boyutlarını,
- Cisimlerin
birbirlerine olan uzaklığını,
- Delillerin
sabit olan iki yerden uzaklıkları (kapı, duvar vb.),
- Olay yerinin
diğer önemli özelliklerini ve elde edilen bütün fiziksel delillerin yerlerini,
- Yönleri
(genellikle üst kısım kuzeyi gösterir),
- Krokiyi
çizenin kimliğini, günün tarihini hatta saati,
- Eşyaların
nispi büyüklüklerini değil, nispi yerlerinin doğru olarak göstermeli.
Uzunluklar
yaklaşık (tahmini) değerler halinde değil gerçek ölçümler olarak yazılmalı.
Fotograf asla krokinin yerini tutmaz. Krokide perspektif yoktur, gölge
kullanılmaz. Kroki çizmenin en kolay yollarından biri de cisimleri harf veya
rakamlarla gösterip, bu sembollerin ne anlama geldiğini başka bir yerde izah
etmektir. Gerek görüldüğü taktirde çizim aletleri kullanılarak delillerin
yerlerini de gösteren gerçek bir plan çizilebilir.
Kroki Yapmanın Faydaları :
- Uzun zaman
olayın cereyan tarzını hafızada tutar.
- Fazla olarak
yazmayı önler.
- Anlaşılması
basit ve kolaydır.
- Göze hitap
eder.
- Tekrar
tekrar olay yerine gitmeyi önler.
- Suçun
işleniş tekniği yönünden durum muhakemesi yapmaya kolaylık sağlar.
- Suçun
çözümüne yardımcı olur.
- Yalancı
şahitlerin ifade vermelerini önler.
- Mahkemenin
kısa zamanda sonuçlanmasına yardımcı olur.
- İleride
olayın işleniş tarzı değiştirilemez.
- Kısa zamanda
karar verilir.
- Masrafsız ve
yapılması basittir.
- Kroki çizimi
fazla zaman almaz
- Yapılması
için teknik bilgiye ihtiyaç yoktur.
Ambalaj :
- Ambalajlara
delillerle ilgili düzenlenen tutanak ( iki nüsha ), olay yerinde yapılan etiket
ve gönderilen yere yazılan yazı yerleştirilir.
- Tutanakta
delillerin cinsi, miktarı, özellikleri, üzerindeki işaret, yazı ve numaraları,
hazırda bulunanların kimlikleri, tarih, yer sanat ve imzaları bulunur.
Barut ve
patlayıcı maddelerle silah ve teferruatın ve av malzemelerinin sureti
murakebesine dair nizamnamesi'nde tanımı ve sınıflandırılması yapılan patlayıcı
maddelerin ambalajlanmasında ve aynı nizamnamenin 2313 sayılı uyuşturucu
maddelerin murakabeleri hakkında kanun kapsamında olan uyuşturucu madde ve
müstahzarların ambalajlanmasında aynı kanunun 21. maddesine göre çıkartılan
21.12.1982 tarih ve 17875 sayılı resmi gazetede yayımı ile yürürlüğe giren yönetmeliğin
ilgili hükümleri göz önune alınır.
- Deliller
sıcağa, soğuğa, sarsıntılara, her türlü kimyasal ve fiziksel etmenlere, ya da
çalınmalara karşı korunacak şekilde ambalajlanır.
- Deliller
fiziksel ve kimyasal özelliklerine göre ayrı ayrı ambalajlanır.
- Ambalajlama
tamamlandıktan sonra, ambalajın ebadına, delillerin mahiyet ve önemine göre,
tel, sicim, ya da uygun görülen benzeri ile bağlanıp, kurşun yada mumla
mühürlenir.
- Daha sonra
deliller ilgili yerlere PTT kanalı ile ya da kurye ile gönderilir.
- PTT kanalı
ile gönderilenler "Değerli Koli" işlemine tabi tutulur.
- Polis
Laboratuarlarına gönderilen kolilerin teslimi ve geri alınması " Emniyet
Genel Müdürlüğü Kriminal Polis Laboratuarları Teknik Hizmet Yönetmeliği "
hükümlerine göre yapılır.
- Cumhuriyet
Savcılıklarına gönderilen kolilerde ise "Suç Eşyası Yönetmeliği"
hükümleri tatbik edilir.
Olay Yeri
Fotoğrafı :
Olay yeri uzun
süre bozulmadan kalamıyacağı için, tercihan hiç kimse içeriye alınmadan, mümkün
olduğu kadar çabuk fotografları alınır
Olay yeri dışında ;
- Uzaktan
(olay yeri sınırlarını da içine alan),
- Sonra orta
uzaklıktan,
- Daha sonra
daha yakından fotoğraflar çekilir.
Olay yeri dahilinde;
- Binanın
(eğer varsa) bütün olarak,
- Olayın
meydana geldiği odaya giden koridorların,
- Geniş açılı
bir objektifle olayın meydana geldiği odanın ve komşu odaların yerleşimini
gösteren (geniş açılı objektif kullanıldığında büyüklüklerin uzaklıklara bağlı
olarak orantısız bir şekilde farklı görüneceği unutulmamalıdır),
- Delillerin
yakından,
- Duvarları da
gösteren,
- Tam olay
sahnesini gösteren,
- Olay yeri
çevresi, giriş ve çıkış yerlerini gösteren,
- Eğer ceset
varsa cesedin pozisyonunu ve sahnenin tam neresinde olduğunu gösteren,
- Varsa yarayı
yakından gösteren,
- Cesedin
yakınında silah ve benzeri deliller varsa hepsini beraber gösteren,
- Fiziksel
delillerin bulundukları yerlerdeki pozisyonlarını gösteren fotoğraflar çekilir.
Olay yeri fotoğraflarında (fotoğrafların
yanında)
- Delillerin
detayları,
- Fotoğrafları
çekenin kimliği,
- Tarih,
- Fotoğraflar
hakkında açıklayıcı bilgiler,
- Gerektiği
taktirde büyüklük mukayesesi yapmak için ölçülü bir cetvel, renk mukayesesi
yapabilmek için rengi standart olan bir cisim (Böyle bir cisim bulunamazsa
para veya herhangi bir renkli kağıt (üzerine isim ve tarih yazılmış olabilir).
Bu durumda bahsi geçen renkli kağıdın da fotoğrafla birlikte getirilmesi
gerekir) bulunması gerekir.
Diğer yollarla
kaydedilmesi zor olan ayakkabı izi, yırtık ve benzeri izler bozulup değişmeden
fotoğrafı alınmalıdır. Haraket ettirilmiş, pozisyonu değiştirilmif veya bazı
parçalar ilave edilmiş bir fotoğraf delil olma özelliğini kaybeder. Video
kayıtlarında da aynı kurallar geçerlidir. Devam eden olaylarda video kaydedicisi
kullanmak daha faydalıdır. Benzeri şekilde slayt da kullanabiliriz.
İyi bir çekim için;
- Enstantane,
diafram, odak uzaklığı, (gerekiyorsa flaş) ayarlarını iyi yapın,
- Kamerayı
oynatmayın (Dirseklerinizi dayayın, nefesinizi tutun, mümkünse ayaklı sistem
kullanın) ve deklanşöre basın. Gece filimlerinde yüksek ASA'lı filimler
kullanmalısınız ( ASA numarası ne kadar küçükse o kadar kaliteli filim
çekersiniz. Çünkü toleransı fazladır. Fakat ASA değeri büyüdükçe hassasiyeti artar
ve toleransı azalır. Dolayısiyle hata yapma ihtimaliniz artar).
Olayın Yeniden
Gözden Geçirilmesi :
Bir olayda
ayrıntıların araştırılması ve doğruluğunun tesbit edilmesi işlemleri, olayı
yeniden gözden geçirme çalışması olarak bilinir.Olay esnasındaki kişiler ve
nesnelerin durumlarını fiziksel olarak yeniden belirlemek gerekir. Genellikle
bu şekilde delil çalısmasının sentezi ile faydalı sonuçlar çıkarılabilir.
Başlangıç
incelemesi sırasında olay yeri inceleme uzmanı, olayı tüm olarak düşünmeli,
sanığın haraketlerini canlandırarak olayı gözden geçirmelidir. Olayda bir
boşluk varsa yeni baştan inceleme ve araştırma yapmalıdır. Olayın işleniş
bakımından imkansız olanları elenerek bir ya da iki ihtimale indirgenmesi uygun
olur.
Fiziksel Gözden
Geçirme :
Eğer mümkünse
araştırmacı fiziksel delillerin işaret ettiği hususları, tanıkların ifadelerinden
olay yerinin fiziksel görünümünü yeniden gözden geçirmelidir. Işık aydınlatma
ve hava şartlarının uygun olup olmadığını belirlemek için yeniden gözden
geçirme yapılabilir. Olay yerindeki kişiler, üzerlerine aldıkları rolü yerine
getirirken bunlarin pozisyonlarına göre tanıkların bulundukları yerler ve olayı
görüş şekilleri uygulamalı olarak belirlenir.
Zihinsel Gözden Geçirme :
Olayı
canlandırma çalışması sonucunda fiziksel delillerin sonuçları ile tanık
beyanlarının kendi aralarında uyumlu olup olmadıkları tesbit edilebilir.
Suçluların suçu işleme şekillerinin yeniden gözden geçirilmesi ve olay yerinde
uygulama sonucunda arastırmacı teorisinin doğruluğunu ve tutarlılığını test
eder. Olay yeri inceleme ve araştırma silsilesinde geliştirilen teorinin
tutarlılığı tesbit edilmeli, fakat birbirine uymayan yeni durumların ortaya
çıkması karşısında ısrarla ve sabırla araştırmaya devam etmelidir.
Olay Çeşitlerine Göre Olay
Yeri İncelenmesi
Ölüm Olayları :
Ölüm olayları
güvenlik güçlerini en çok ilgilendiren olayların başında gelir. Ölüm olaylarını
dört ana grupta toplayabiliriz.
Tabii Ölümler : Kalp sektesi, kanser, aşırı yaşlılık, çeşitli hastalıklar
vb. gibi tabii nedenlerden meydana gelen ölümlerdir.
Kazai Ölümler: Trafik kazası, çeşitli iş kazaları gibi elde olmayan
nedenlerle meydana gelen ölümlerdir.
İntiharlar: Çeşitli şekillerde sahsın kendi kendisini öldürmesidir
Cinayetler: Cinayet burada kendinden başkasını öldürmek anlamında
kullanılmıştır. Cinayet olayları günümüzde çeşitli şekillerde işlenmektedir.
Öncelikle cinayetlerin işleniş biçimlerini gözden geçirelim.
Asılma suretiyle : Bir ucu sabit bir noktaya iliştirilmis, diğer ucu düğüm,
ilmik veya sadece dolanma şeklinde boyundan geçirilmiş bir bağın, sahsın kendi
ağırlığı ile çekilmesi ve sıkıştırılması sonucunda meydana gelen zorlu ölümlere
denir. Bu genelde intihar, nadiren kaza ve bazen de cinayettir. Öldürmeden
sonra intihar süsü verilmişse intihar olup olmadığı tıbbi muayene ile
anlaşılabilir. İki türlü asılma var.
- Tam Asılma
: Vücut boşlukta sallanır.
- Yarım
Asılma : Vücudun bir kısmı yere değer.
Bağın durumuna
göre de iki türlü asılma mevcuttur.
- Tipik Asılma
: İpin düğümü ensede olur.
- Atipik
Asılma : İpin düğümü yanda veya önde olur.
Boğma suretiyle : Elle veya çeşitli yardımcı aletlerle boğazın sıkılarak
nefes alınmasını engellemek suretiyle olur.
Tıkama suretiyle :
- Ağız burun
tıkanarak,
- Solunum
yolları yabancı bir cisimle tıkanmasıyla,
- Göğüs ve
karnın sıkışması sonucu nefes kesilmesiyle,
- Gömülme
suretiyle,
- Havasız yere
kapatmak suretiyle gibi nedenlerle olabilir.
Silahlı saldırı suretiyle :
- Ateşli
silahlarla,
- Delici,
kesici veya ezici bir aletle olabilir.
Zehirleme suretiyle: Bitkisel, hayvansal veya sentetik (inorganik veya organik)
zehirler kullanılarak meydana gelebilir.
Cinayet Olaylarında
Olay Yeri İncelenmesi
Ölümle
sonuçlanan olaylarda araştırma cesedin bulunmasıyla başlar ve cesedin bulunduğu
yer araştırma başlangıç noktasını oluşturur. Olay yerine ilk intikal eden
görevli olayın doğruluğunu anladıktan sonra, olay yeri arastırma uzmanı, savcı
ve diğer ilgili sahıslarla irtibat kurar. Cinayet olaylarında olay yeri coğu
kez karıştırılmış, ya da temizlenmiş olabilir. Uzman olan kişi önce delilleri
bulmaya ve toplamaya çalışmalıdır. Olay yerinde elde edilen delillerin,
bilgilerin ve görevli personelin koordinasyonu için büyük bir çaba gostermek
gereklidir. Olay yeri araştırması herşeyden önce bir grup çalışması gerektirir.
Bu araştırmanın koordinasyonundan olay yeri uzmanı sorumludur.
Olay yeri ve
cesedin incelenmesi sistematik bir şekilde yapılmalıdır. Olay yerindeki
nesneler, iz ve delillerin, ceset ile ilişkisi kroki ve fotoğraflarla
belirlenir. Ceset genel olarak ve muhtelif kısımlarının yakın fotoğrafları
çekilir. Elbisedeki anormal durumlar ile görünür bölgedeki mücadele izlerinin
tek tek incelenmesi gerekir. Fiziki olarak incelemenin dışında cesede
dokunulmaması gerekir. Detaylı hususları savcı geldikten sonra adli tabipten ya
da uzman personelden sormak gerekir.
Şahsi
hüviyetini öğrenmek için elbise cepleri araştırılabilir. Aramadan sonra
elbisenin durumu eski haline getirilmelidir. Görevlinin cevap arayacağı ilk
soru ölüm sebebinin ne olduğudur. Gerçek ölüm sebebi ise gerekli inceleme ve
otopsi yapıldıktan sonra anlaşılabilir. Kesici alet, ateşli silah veya boğma
gibi nedenlerle ölüm meydana gelmiş ise bu sebep araştırmacı için bir başlama
noktası oluşturacaktır.
Kapalı
yerlerde cereyan etmiş olan cinayetlerde cesedin pozisyonunun ve vaziyetinin
büyük bir önemi vardır. Adli tabibin muayenesini müteakip derhal kaldırılarak
nakledilmiş bir cesedin olay yerindeki vaziyetinin ne oldugu basit bir tarifle
izah edilir. Bir oda içinde bir merminin ölüme sebebiyet verdiği hallerde
olayın cinayet, kaza veya intihar olduğu, ekseriya bir mermi yolunun kesin
tesbiti ile yapılabilir.
Olay yeri bir
oda ise, genellikle mücadele izleri olarak kan damlaları, saç kılları,
nesnelerin karışıklıkları ve anormal durumları, halı ve kilim karışıklıkları
ile silah ve mücadele yaraları bulunur. Kapalı yerlerde kapılar, özellikle anahtar,
kapı kolları ve tokmakları telefon, asılı elbiseler, perdeler, döşeme kumaşları
dikkatlice araştırılmalıdır.
Bulunan kan
lekelerinin nereden geldiği, geliş pozisyonu tesbit edilmelidir. Mücadele
sırasında bırakılan kan lekeli ayak izleri de çok önemlidir.
Teşhise
elverişli ayak izlerinin bulunması halinde bu izlerin magdur veya sanığa ait
olup olmadığı, tesbit edilebilir. Yine olay yerinde saç kıllarının incelenmesi
ile mücadelenin varlığı anlaşılabilir Karışmış ve devrilmiş nesneler olayın
gelişmesi konusunda bilgi verir. Veya sanığın kaçış şekli ile yolu hakkında
fikir verebilir. Olay yerinin plan ve krokileri veya ölçülü fotoğrafları,
hadisenin oluş şekli hakkında çeşitli teorilerin kurulması, zihin faaliyetinin
yüyükünü inanılmıyacak derecede hafifleterek farklı teorilerden hangilerinin
olayın hakiki oluş şekli olup olamıyacağını da gösterir.
Açık alanlarda
mücadele izleri genellikle yerdedir. Ayak izlerinin şekli ve gelişimi veya
derinliği, kan damlaları, kesilmiş veya koparılmış saç kılı, silah izleri ve
yaralar, kırılmış nesneler, ezilmiş ot ve çimenler mücadelenin oluş şekli
hakkında bilgi verir. Açık veya kapalı yerlerde olay yerinde öldürmede
kullanılan silah ( tabanca, bıçak vb. aletler aranmalıdır. Bu tür aletlerin
bulunması bir cinayet işaretidir.
Açık
alanlarda, olay yeri incelemesi mümkün olan en kısa süre içinde planlanıp
yapılmalıdır. Hava şartlarının değişmesi, bazı delillerin hava şartları ,sıcak,
yağmur, kar vb. gibi etmenlerden etkilenmesi gibi nedenlerle olay yeri
araştırılması acele fakat dikkatlice yapılmalıdır. Kan lekelerinin rengi
çimenler üzerinde süratle değişir. Diğer biyolojik deliller de süratle
değişerek kurur veya suyla birlikte akıp gider. Ayak izleri ve lastik izleri de
süratle tesbit edilmelidir.
Olayda ateşli
silah kullanılmışsa atış istikameti, kovan ve mermi çekirdeği de tesbit
edilmeğe çalışılır. Olay yerinin etrafı ip veya şeritle kordon altına alınmalı
ve araştırma planlı bir şekilde yapılmalıdır. Genellikle uygulamada
görevlilerin olay yeri ve çevresinde dikkatsiz ve amaçsızca dolaştıkları
görülmektedir. Açık havada mecburiyet olmadıkça gece olay yeri incelenmesinden
kaçınılmalıdır.
Silahlı
saldırı olaylarında kullanılan silah ateşli bir silah ise ilk olarak kullanılan
silah ele geçirilmeye çalışılır. Silah olay yeride veya çevrede bulunmuşsa,
silah üzerinde parmakizi olup olmadığı araştırılır. Silahın seri numarası,
proofmark yazılar ile işaretler vb. kendine has özellikleri, silahın
tanınmasında yardımcı olabilir. Çeverede atılmış kovan ve mermi çekirdeği araştırılmalıdır.
Mermi çekirdeği bulunduktan sonra onun atış hattını veya takip ettigi yolu
tesbit etmeye çalışmak gerekir. Kapalı bölgelerde çalışma yaparken, merminin
takip ettiği istikametten haraketle saldırganın durduğu yeri ve noktaları
belirleyebiliriz. Saldırganın ateş ettiği yerin belirlenmesinde olay yerinde
bulunan kovanlardan da faydalanılır.
Silahlı
saldırı olaylarında, saldırgan mağdura karşı, kesici, delici, ezici veya
bereleyici bir alet kullanmışsa silah olay yerine yakın veya cıvarda bir yere
atılmış ya da saklanmış olabilir. Kan lekeleri, saç kılları veya kumaş lifleri
de silaha yapışmış olabilir. Bunlar sanıkla irtibat kurmada en büyük yardımcı
delillerdir. Parmaizleri de saldırganla irtibat kurmada büyük ölçüde yardımcı
olabilmektedir.
Ölümle
sonuçlanan olaylarda duruma göre çok ve çeşitli deliller elde etmek mümkündür.