บันทึกจากโรงเรียนบ้านลือมุ อ.กรงปินัง จ.ยะลา
   นี่คือโรงเรียนบ้านลือมุ อ.กรงปินัง จ.ยะลา ที่ถูกกลุ่มผู้ก่อความไม่สงบลอบวางเพลิงกลางดึกคืนวันหนึ่งในปี 2547 รุ่งเช้าผมนำชุดปฏิบัติงานของผมเข้าไปทำข่าว ภาพแรกที่เห็นคือภาพนี้ ตัวอาคารถูกพระเพลิงเผาผลาญจนเหลือแต่ซาก อาคารชั้นสองพังลงมากองอยู่กับชั้นแรก ควันไฟยังคงลอยออกมาจากไม้คานที่กองอยู่กับพื้น ที่โรงเรียนอนุบาลและประถมแห่งนี้ นักเรียนทั้งหมดเป็นเด็กนักเรียนที่นับถือศาสนาอิสลาม ผมมองเห็นเด็กๆยืนร้องไห้กับครูผู้หญิงที่คลุมผ้าฮิญาบ ตอนไฟไหม้ โรงเรียนกำลังจะเปิดเทอม คณะครูต่างขนอุปกรณ์การเรียนมาเตรียมรับเด็กๆ ตอนเปิดเทอม หวังจะให้เด็กๆ ตื่นเต้นกับวันเปิดเรียน แต่ก่อนเปิดเรียนเพียงหนึ่งวัน ทุกอย่างก็ถูกพระเพลิงเผาไปจนหมดสิ้น 
   
    ผมคุยกับครูคนหนึ่ง จำได้ว่าเธอคลุมผ้าฮิญาบสีม่วงอ่อนๆ และร้องไห้ไม่หยุด เธอบอกว่า เธอโตมาที่นี่ เรียนจบประถมจากโรงเรียนบ้านลือมุแห่งนี้ ก่อนที่จะไปเรียนต่อในเมืองแล้วกลับมาเป็นครูสอนอยู่ที่นี่อีก ความผูกพันกับโรงเรียนมีมากเกินบรรยาย

    ขณะที่คุยกับพวกครู 4-5 คน ทุกคนกำลังเขียนแผนการเรียนการสอน ลงบนเศษกระดาษที่เหลือจากกองเพลิง พวกเธอบอกผมว่า แผนการเรียนที่ทำไว้ ถูกไฟไหม้หมดแล้ว ตอนนี้ทุกคนกำลังพยายามดึงแผนการเรียนที่ทำไว้ ออกมาจากความทรงจำ เพื่อเตรียมไว้สอนนักเรียนในวันพรุ่งนี้ ผมหันกลับไปมองนักเรียนตัวเล็กๆ กลุ่มหนึ่งที่ยืนจับกลุ่มมองผมอยู่ ผมอยากบอกพวกเขาเหลือเกินว่า พวกหนูช่างโชคดีอะไรอย่างนี้ ที่ได้ครูที่มีความตั้งใจทำเพื่อพวกหนูจริงๆ 
   
    ผมเดินออกมาจากกลุ่มครู ควันไฟยังคงคุกรุ่น ไอร้อนระเหยออกมาจากพื้นดินที่ร้อนระอุจากเพลิงมาทั้งคืน จนผมรู้สึกเหมือนยืนหน้าเตาไฟร้อนๆ จนเสื้อชุ่มไปด้วยเหงื่อ ผมมองไปที่ตัวอาคาร แล้วหันกลับไปมองกลุ่มครู แล้วผมก็รู้ว่าเปลวเพลิงที่บ้านลือมุ มันเผาได้เพียงแต่อาคารเรียนเท่านั้น แต่มันไม่สามารถที่จะเผาจิตสำนึกของความเป็นครูแห่งโรงเรียนบ้านลือมุ ที่ตั้งใจจะประสิทธิประสาทวิชาให้กับเด็กๆ นักเรียนผู้เป็นลูกศิษย์ไปได้

    เด็กตัวเล็กๆคนหนึ่งวิ่งเอาธงชาติมาผูกคล้องกับเสาธง และชักขึ้นสู่ยอดเสา ผมจึงรีบเก็บภาพธงไตรรงค์บนยอดเสาหน้าอาคารนี้เอาไว้ มันเป็นสิ่งที่ย้ำเตือนว่า ที่นี่คือผืนแผ่นดินไทย ไม่ว่าจะนับถือศาสนาใด พูดภาษาใด ทุกคนรู้ว่า ตนคือคนไทย ผมย้ำว่า "ทุกคน" ไม่เว้นแม้แต่เด็กนักเรียนตัวน้อยๆ แห่งบ้านลือมุแห่งนี้
ผมกำลังสัมภาษณ์เด็กๆ และครูใหญ่ของโรงเรียนบ้านลือมุ พวกเขากล่าวกันเป็นเสียงเดียวกันว่า มาเผาโรงเรียนของพวกเขาทำไม พวกเขาไปทำอะไรให้ พวกเขาเกี่ยวข้องอะไร ในภาพข้างหลังจะเห็นเศษโต๊ะและเก้าอี้เหล็กจำนวนมากกองอยู่ ผมถามครูใหญ่ว่า ทำไมห้องนี้เก้าอี้เยอะจัง ครูใหญ่ตอบว่า เป็นเก้าอี้จากห้องเรียนชั้นบน พอไฟไหม้ชั้นบน พื้นอาคารเกิดถล่มลงมาตรงกลาง เก้าอี้จากห้องเรียนชั้นบนทั้งหมดทุกห้อง ทั้งซ้าย ขวา ก็เลยไหลลงมากองรวมกันที่ห้องข้างล่างนี้ทั้งหมด
บันทึกจากใต้ หน้า 1     2      3      4     5      6

หน้าหลัก        บันทึกจากติมอร์       รู้จักกับผู้เขียน พันโท ศนิโรจน์ ธรรมยศ
1