ดังนั้น ผมจึงใช้ความรู้เกี่ยวกับ "ภาษาบาฮาซ่า อินโดนีเซีย" ที่ทหารอินโดนีเซียสอนให้ผม ขณะที่ปฏิบัติหน้าที่เป็นผู้สังเกตุการณ์ทางทหาร อยู่ในกองกำลังรักษาสันติภาพของสหประชาชาติในติมอร์ตะวันออก นำมาใช้เปิดตัวของผมบนเวที ผมกล่าวสวัสดีพวกคณะครูด้วยภาษามลายูท้องถิ่นว่า "ซาลามัต ปากี (Selamat Paki)" ซึ่งแปลว่า สวัสดีตอนเช้า แล้วต่อด้วยคำว่า "ดัน ซาลามัต เบอร์เต็มมู (Dan Selamat Bertemmu)" แปลว่า และยินดีที่ได้พบกับพวกท่าน
พอจบประโยคภาษามลายูท้องถิ่น ผมเห็นรอยยิ้มแห่งความเป็นมิตรปรากฏบนใบหน้าของผู้ฟัง เท่าๆกับความสงสัย ที่สนเท่ห์ว่าผมพูดภาษาของพี่น้องในพื้นที่ภาคใต้ได้อย่างไร ผมแนะนำตัวเป็นภาษามลายูท้องถิ่นว่า "นามอ ซายอ ศนิโรจน์ ธรรมยศ ดารี กอ.สสส.จขต." คำว่า นามอ ในภาษาอินโดนีเซียและมลายูจะออกว่า นามา แปลว่า "ชื่อ" ซึ่งตรงกับภาษาไทยที่ว่า นาม นั่นเอง ผมแนะนำตัวเองว่า ผมชื่อศนิโรจน์ ธรรมยศ ดารี แปลว่า มาจาก กอ.สสส.จชต. ใช้ทับศัพท์ไปเลย
จากนั้นก็เล่าประวัติย่อๆ ให้ผู้ฟังว่า ทำไมถึงพูดมลายูได้ ว่า "ตาฮุนดูลู (Tahun dulu - ปีที่ผ่านมา) ซายอ ทิงกัล ดิ ติมอร์ ติมูร (Saya tingal di Timor Timur - ผมเคยอยู่ที่ติมอร์ตะวันออก) เต เอ็น อี เมงอาจาร์ ซายอ บาฮาซอ อินโดนีเซีย (TNI - อินโดออกเสียง ที (T) เป็น เต ส่วน เอ็น (N) ออกว่าเอ็นเหมือนภาษาอังกฤษ และ ไอ (I) ออกว่า อี ทีเอ็นไอ หรือ เตเอ็นอี เป็นคำย่อมาจาก Tentara Nazional Indonesia หรือ กองทัพแห่งชาติอินโดนีเซีย รวมความแปลว่า ทหารอินโดนีเซียสอนภาษาบาฮาซ่าอินโดนีเซียให้ผม)
ผมยกตัวอย่างต่อว่า ทหารอินโดนีเซียสอนผมว่า ศรีษะ เรียกว่า กาปาล่า แต่ภาษามลายูท้องถิ่นเรียก "กะปาลอ" หู เรียก ตาลิงง่า แต่มลายูท้องถิ่นในจังหวัดชายแดนภาคใต้เรียก "ตาลิงงอ" ตา เรียกว่า มาตา แต่มลายูออกเสียงเป็น "มาตอ" หลายคนในกลุ่มผู้ฟังเริ่มอมยิ้มในสำเนียงภาษามลายูท้องถิ่นที่เพี้ยนๆ ของผม ซึ่งผมถือเป็นสิ่งที่ดี พี่น้องในพื้นที่จำนวนมาก ที่ไม่ยอมพูดไทย ไม่ใช่เพราะพูดไม่ได้ แต่เพราะเขาพูดไทยได้ไม่ชัด ซึ่งไม่ใช่ความผิดของเขา เพราะเมื่อเราไปพูดมลายู เราก็พูดมลายูไม่ชัดเหมือนกัน
หลังจากคุยภาษามลายูท้องถิ่นได้สักครู่ ผมก็กลับมาคุยภาษาไทย เพราะผมพูดมลายูได้ไม่มาก และไม่ลึกเท่าที่ควร แต่ผมก็รู้ว่า ในท้ายที่สุด การเปิดใจผู้ฟัง ด้วยความบริสุทธิ์ใจของผม ที่พยายามสื่อสารด้วยการให้เกียรติภาษามลายูท้องถิ่นของผู้ฟัง ก็ทำให้คณะครูและอุสตาสเปิดใจรับฟังผมมากขึ้น
การประชาสัมพันธ์ในพื้นที่ภาคใต้ เป็นการประชาสัมพันธ์ที่ซับซ้อน ผู้ปฏิบัติงานด้านนี้ ต้องใช้ความรู้ ความสามารถทุกอย่าง บวกกับความจริงใจทั้งหมดที่มีอยู่ ทุ่มเทให้กับการทำงานเพื่อแก้ไขปัญหาที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ขณะนี้ สำหรับผม ต้องขอบคุณทหารอินโดนีเซียแห่งกองพันทหารราบที่ 611 (อะนัมเซอร์บาลาส) ของกองทัพแห่งชาติอินโดนีเซีย จากกาลิมันตัน โดยเฉพาะปาปีะเฮอร์ลัมบัง หรือ ร้อยโท ซูลิซิโย เฮอร์ลัมบัง ผู้บังคับหมวดที่ 1 กองร้อย ซี และ จ่าสิบเอก อิหม่าม บากรี ที่พร่ำสอนภาษาอินโดนีเซียให้ผม ระหว่างที่ผมประจำอยู่ชายแดนอินโดนีเซีย และติมอร์ตะวันออก เป็นเวลานานกว่า ห้าเดือน ไม่เสียหลายเลยที่ได้เรียนรู้ในวันนั้น เพราะในวันนี้ มันมีคุณประโยชน์ต่อการปฏิบัติภารกิจของผมในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้เป็นอย่างมาก
หน้าหลัก บันทึกจากติมอร์ รู้จักกับผู้เขียน พันโท ศนิโรจน์ ธรรมยศ