ลำธารที่เห็นเป็นกรวดขนาดเล็ก เดินยากลำบากมาก เพราะจะดูดเท้าของเราในทุกก้าว ทำให้เปลืองกำลังในการเดินเป็นอย่างมาก ในฤดูฝน ลำธารนี้จะเชี่ยวกรากชนิดเดินข้ามไม่ได้เลย
บ้านของผมหลังนี้ อยู่ห่างจากเส้นเขตแดนติมอร์ อินโดนีเซีย ประมาณ 50 เมตร ตั้งอยู่ปากทางข้ามไปมาระหว่างทั้งสองประเทศ เรียกว่า จุดผ่านแดนที่ 1 หรือ JP 1 อุดมไปด้วยแมงป่องที่ภาษาท้องถิ่นเรียกว่า ซากุนา (sakuna) กลุ่มทหารบ้าน หรือมิลิเทียที่โอกุสซี่ ตั้งชื่อกลุ่มตัวเองว่า ซากุนา เข่นฆ่าผู้คนจำนวนมากในปี 1999 เพราะชาวบ้านอยู่ในโอกุสซี่ ไม่มีหนทางหนีไปไหน เพราะถูกล้อมรอบด้วยดินแดนอินโดนีเซีย ชาวติมอร์ที่เรียกร้องเอกราชในโอกุสซี่จึงเปรียบเสมือน "หนูติดกับ" ประสบเคราะห์กรรมที่โหดเหี้ยมทารุณจากกลุ่มซากุนาในที่สุด
ทางขวามือของภาพจะเป็นที่ตั้งของเครื่องปั่นไฟขนาดเล็ก ปั่นไฟให้เราตลอด 24 ชั่วโมง ทำให้บ้านหลังนี้ เป็นบ้านหลังเดียวในรัศมีกว่าสิบกิโลเมตร ในฝั่งติมอร์ที่มีไฟฟ้าใช้ เดินข้ามฟากไปฝั่งอินโดนีเซียเพียง 2 -3 นาที จะพบเมืองชายแดนของอินโดนีเซียชื่อ เมือง วินี่ (Wini) ประชาชนที่วินี่ กับฝั่งติมอร์ มีชีวิตความเป็นอยู่แตกต่างราวฟ้ากับดิน
โอกุสซี่เป็นดินแดนของติมอร์ตะวันออก ที่ตั้งอยู่ในประเทศอินโดนีเซีย ถูกล้อมรอบด้วยดินแดนอินโดนีเซีย แยกออกจากประเทศติมอร์มาต่างหาก การเดินทางเข้าออกจากประเทศติมอร์ ไปสู่โอกุสซี่ ไปได้ทางเดียวคือทางอากาศ สาเหตุที่โอกุสซี่ตั้งแยกออกไปจากดินแดนติมอร์ เพราะเป็นดินแดนทางประวัติศาสตร์ ที่โปรตุเกสขึ้นบกที่นี่เมื่อกว่าสี่ร้อยที่ผ่านมา ก่อนครอบครองประเทศติมอร์ ในฐานะเจ้าอาณานิคม
หน้าหลัก บันทึกจากติมอร์ รู้จักกับผู้เขียน พันโท ศนิโรจน์ ธรรมยศ