ภาพนี้ถ่ายที่ร้านอาหารในเมืองวินี่ (Wini) ซึ่งอยู่ลึกเข้าไปในเขตแดนของอินโดนีเซียเกือบ 10 กม. ชายชราที่นั่งติดกับผม คือ นายซีโม โลเปซ (Seimo Lopez) หัวหน้ากลุ่มทหารบ้าน  หรือ มิลิเทีย (Militia) ในโอกุสซี่ ซึ่งใช้ชื่อกลุ่มว่า ซากุนา (Sakuna) แปลว่าแมงป่อง ซีโม โลเปซ คือนายอำเภอ ผู้ปกครองเขตโอกุสซี่ในสมัยที่อินโดนีเซียยึดครองติมอร์ เมื่อมีการเรียกร้องเอกราชในปี 1999 ซีโม โลเปซ ไม่ต้องการให้ติมอร์เป็นเอกราช และต้องการอยู่ภายใต้การปกครองของอินโดนีเซียต่อไป เพราะเกรงว่าจะสูญเสียอำนาจ จึงจัดตั้งกลุ่มซากุนา โดยได้รับการสนับสนุนจากทหารอินโดนีเซีย ออกเข่นฆ่าชาวบ้านที่เรียกร้องเอกราชตายเป็นเบือ         เมื่อสหประชาชาติเข้ามาในติมอร์ ซีโม โลเปซ ก็ต้องหนีการจับกุมคดีฆ่าล้างเผ่าพันธ์ เข้าไปอาศัยในเมืองวินี่ของอินโดนีเซีย เขาจะแวะเวียนไปที่ชายแดนอยู่เสมอ แต่ไม่สามารถข้ามกลับไปติมอร์ได้ เพราะจะถูกจับกุมทันที ทุกวันนี้ ซีโม โลเปซ มีความเป็นอยู่ที่ดี รัฐบาลอินโดนีเซียให้การสนับสนุนทุกอย่าง มีรถ มีเรือประมง มีบ้านที่สุขสบาย         จะด้วยเหตุบังเอิญหรืออย่างไรไม่ทราบ ที่ผมกับซีโม โลเปซ เกิดถูกชะตากัน เขาพูดอังกฤษไม่ได้ ผมพูดบาฮาซ่า อินโดนีเซียได้ในระดับพอสื่อสารกันได้ ผมมักจะพูดคุยกับเขา ที่ฐานทหารอินโดนีเซียบริเวณชายแดน ขอให้เขาเล่าเรื่องที่เกิดขึ้นในอดีต ผมเคยบอกว่า ฮาริอินี่ (Hari ini - วันนี้) ซาย่า (saya - ผม) ทิดัก ออรัง ยูเอ็น (tidak orang UN - ไม่ใช่เจ้าหน้าที่ยูเอ็น) ตาปิ ออรังไทย (Tapi Orang Thai - แต่เป็นคนไทย) ออรังไทย ออรัง อินโดนีเซีย เติมมันไบ (orang thai orang indonesia temman biak - คนไทย คนอินโดนีเซีย คือเพื่อนที่ดีต่อกัน) ตั้งแต่นั้นมา เขาก็เชิญผมไปทานอาหารที่เมืองวินี่ และที่บ้านของเขาเป็นประจำ ทหารอินโดนีเซียบอกว่า ผมเป็นเจ้าหน้าที่สหประชาชาติคนแรก และจะเป็นคนเดียวที่ได้พบกับซีโม โลเปซ เพราะพวกเขาเชื่อใจผม            ซีโม โลเปซ เล่าให้ผมฟังว่า ปัจจุบัน เขาคือชายแก่ๆคนหนึ่ง รอคอยความตาย เมื่อปี 1999 ที่เขาออกเข่นฆ่าประชาชน จะด้วยเหตุผลอะไรก็ตาม แต่ทุกอย่างผ่านไปแล้ว วันนี้ ขอให้ดูท้องฟ้า เวลาผ่านไป วันหนึ่งความตายก็มาเยือนเขาเช่นกัน เวลาเขาเล่าให้ผมฟัง เขามักชี้ขึ้นไปบนท้องฟ้า ผมเคยคุยกับชาวติมอร์ถึงพฤติกรรมของซีโม โลเปซในช่วงสงครามกลางเมือง เขาจะแต่งชุดเคาบอย คาดปืนพกคู่ ก่อนจะยิงใคร เขาจะให้เหยื่อก้มลงจูบรองเท้าบู๊ตเคาบอยของเขาก่อนที่จะลั่นไกปืน ไม่น่าเชื่อว่า วันนี้เขาคือ ชายชราที่นั่งคุยอยู่กับผมนี่เอง
	ภาพนี้ถ่ายในมื้ออาหารค่ำทีซีโม โลเปซจัดเลี้ยงให้ผม่ ตั้งใจจะให้เห็นปลาขนาดใหญ่ที่ชาวประมงจับมาได้ ตัวมันใหญ่ และสดจริงๆ ข้างซ้ายคือ ร้อยเอกทหารอินโดนีเซีย ที่รับผิดชอบเมืองวินี่ ทางขวาคือร้อยโท ผู้บังคับฐานทหารราบที่จุดผ่านแดนที่ 1 ที่มาแทนร้อยโทเฮอร์ลัมบัง ผมมีความสนิทสนมกับทหารอินโดนีเซียมาก จนทางฝั่งติมอร์ชักมองผมแปลกๆ แต่ความสนิทสนมเหล่านี้ ทำให้ปัญหาการรุกล้ำเขตแดนตามแนวชายแดนในจุดผ่านแดนที่ 1 ซึ่งเป็นพื้นที่รับผิดชอบของผม หมดสิ้นไป ความเป็นเพื่อนและมิตรภาพ ทำให้ประชาชนชาวติมอร์ ได้รับการผ่อนปรนจากทหารอินโดนีเซียครั้งแล้วครั้งเล่า
			เล่าเรื่องจากรูป  1   2    3   4   5    6    7    8   หน้า 9   10   11     12     13        หน้าหลัก        บันทึกจากติมอร์       รู้จักกับผู้เขียน พันโท ศนิโรจน์ ธรรมยศ