4-a Leciono

-Frauxlino, cxu vi dormas en la gxardeno?

-Ne, sinjoro, mi ne dormas en la gxardeno, sed en cxambro. En dormocxambro. Cxambro por dormi estas dormocxambro.

-Cxu vi mangxas en dormocxambro?

-Ne, sinjoro, sed en la mangxocxambro.

KIE vi dormas? Kie estas la litoj? Kie la birdoj dormas? Kie ni estas?

Tablo por skribi estas skribotablo.

Vi mangxas sur mangxotablo kaj laboras sur labortablo.

Sur la maro iras multaj sxipoj : velsxipoj, vaporsxipoj, motorsxipoj, militsxipoj.

Tie laboras fortaj maristoj.

-Cxu vi laboras sur sxipo, sur la blua, bela maro?

-Ne, sinjoro, mi laboras en cxambro kun multaj paperoj. Mi estas oficisto kaj laboras en oficejo. Mi skribas per skribmasxino.

Cxu vi skribas per elektra skribmasxino?

-Ne, mi skribas per simpla krajono, sed en mia hejmo mi lavas per elektra lavmasxino. Mi lavas per varma akvo.

En la maro la akvo ne estas varma, gxi estas malvarma. Kio estas en la maro? Tie estas fisxoj.

La fisxoj estas bestoj, kiuj vivas en la maro. Ili ne flugas, sed nagxas.

Kio estas en la taso? En la taso estas varma kafo. En la nigra kafo estas blanka, dolcxa sukero.

Ankaux la koro de la frauxlinoj estas dolcxa kaj varma.

Cxu la kafo estas en la cxapelo? Kie estas la kafo?

Cxu vi povas nagxi? Cxu la fisxoj povas paroli? Cxu vi povas paroli en Esperanto? Kiu povas paroli?

Kie vivas la fisxoj? Kie vi nagxas? Cxu la malvarma kafo estas malbona?

Kiu, kio, kie, kia, estas demandaj vortoj.

Kiu li estas? -Li estas sinjoro Perez.

Kio li estas? -Li estas dentisto.

Kie li estas? -Li estas en la gxardeno.

Kia estas sinjoro Perez? -Li estas alta, blonda, juna, bonkora.

PALABRAS COMPUESTAS. Al formar palabras compuestas la raíz principal va detrás, y la raíz que hace el calificativo se coloca delante: lavmasxino - máquina de lavar; vaporsxipo - barco (idea principal) a vapor (califica la idea de barco).

DORMCXAMBRO es una palabra difícil de pronunciar. En casos como éste agregamos una vocal -en este caso o-, a la primera raíz: dormocxambro, skribtablo=skribotablo, etc.

Dormocxambro - dormitorio.

Mangxocxambro - comedor.

Laborcxambro - habitación de trabajo

Skribotablo - (mesa) escritorio.

Velsxipo - barco de vela.

Lernolibro - libro de enseñanza.

Esas palabras compuestas son sustantivos, pero también pueden formarse adjetivos, verbos, etc.

Bonkora - bondadoso (de buen corazón).

Marblua - azul marino.

Cxielblua - azul celeste.

Masxinlavi - lavar a máquina.

Marbluo - sería el nombre de este color. (el azul marino).

-IST es un prefijo que indica oficio, profesión: dentisto - dentista; maristo - marin(er)o; laboristo - trabajador, obrero; instruisto - maestro; instruistino - maestra.

SED - pero, sino (conjuunción adversativa): la domo estas nova, sed gxi ne esats moderna - la casa es nueva, pero no es moderna. Mi ne dormas en la gxardeno, sed en dormocxambro - yo no duermo en el jardín, sino en un dormitorio.

PER - por medio de, con. Mi skribas per krajono - yo escribo con (por medio de) un lapiz. Pero recuerde: Mi parolas kun Petro - yo hablo con Pedro, Karlo iras kun Maria - Carlos va con (en compañía de) María.

POR - para. Tablo por skribi - mesa para escribir; tio estas por li - eso es para él.