4-a Leciono

> -Fraulino, chu vi dormas en la ghardeno?

> -Ne, sinjoro, mi ne dormas en la ghardeno, sed en chambro. En dormochambro. Chambro por dormi estas dormochambro.

> -Chu vi manghas en dormochambro?

> -Ne, sinjoro, sed en la manghochambro.

> KIE vi dormas? Kie estas la litoj? Kie la birdoj dormas? Kie ni estas?

> Tablo por skribi estas skribotablo.

> Vi manghas sur manghotablo kaj laboras sur labortablo.

> Sur la maro iras multaj shipoj : velshipoj, vaporshipoj, motorshipoj, militshipoj.

> Tie laboras fortaj maristoj.

> -Chu vi laboras sur shipo, sur la blua, bela maro?

> -Ne, sinjoro, mi laboras en chambro kun multaj paperoj. Mi estas oficisto kaj laboras en oficejo. Mi skribas per skribmashino.

> Chu vi skribas per elektra skribmashino?

> -Ne, mi skribas per simpla krajono, sed en mia hejmo mi lavas per elektra lavmashino. Mi lavas per varma akvo.

> En la maro la akvo ne estas varma, ghi estas malvarma. Kio estas en la maro? Tie estas fishoj.

> La fishoj estas bestoj, kiuj vivas en la maro. Ili ne flugas, sed naghas.

> Kio estas en la taso? En la taso estas varma kafo. En la nigra kafo estas blanka, dolcha sukero.

> Ankau la koro de la fraulinoj estas dolcha kaj varma.

> Chu la kafo estas en la chapelo? Kie estas la kafo?

> Chu vi povas naghi? Chu la fishoj povas paroli? Chu vi povas paroli en Esperanto? Kiu povas paroli?

> Kie vivas la fishoj? Kie vi naghas? Chu la malvarma kafo estas malbona?

> Kiu, kio, kie, kia, estas demandaj vortoj.

> Kiu li estas? -Li estas sinjoro Perez.

> Kio li estas? -Li estas dentisto.

> Kie li estas? -Li estas en la ghardeno.

> Kia estas sinjoro Perez? -Li estas alta, blonda, juna, bonkora.

Kiu vi estas? | Kie vi estas?
Kio vi estas? | Kia vi estas?

> VOCABULARIO

AKVO | AGUA | BLONDA | RUBIO
CHOKOLADO | CHOCOLATE | BRUNA | MORENO, MARRÓN
FISHO | PEZ | DOLCHA | DULCE
HEJMO | HOGAR | ELEKTRA | ELÉCTRICO
KAFO | CAFÉ | MULTAJ | MUCHOS
KORO | CORAZÓN | SIMPLA | SIMPLE
KRAJONO | LAPIZ | VARMA | CALIENTE
MARO | MAR |  |
MASHINO | MÁQUINA | LABORI | TRABAJAR
MILITO | GUERRA | LAVI | LAVAR
MOTORO | MOTOR | LERNI | APRENDER
OFICEJO | OFICINA | MANGHI | COMER
SUNO | SOL | NAGHI | NADAR
SUKERO | AZUCAR | POVI | PODER
SHIPO | BARCO | VIVI | VIVIR
TASO | TASA |  |
TEO | TÉ | KIE | DONDE
VAPORO | VAPOR | TIE | ALLÍ, ALLÁ
VELO | VELA (de barco) |  |

> LA INSTRUISTO PAROLAS

> PALABRAS COMPUESTAS. Al formar palabras compuestas la raíz principal va detrás, y la raíz que hace el calificativo se coloca delante: lavmashino - máquina de lavar; vaporshipo - barco (idea principal) a vapor (califica la idea de barco).

> DORMCHAMBRO

es una palabra difícil de pronunciar. En casos como éste agregamos una vocal -en este caso o-, a la primera raíz: dormochambro, skribtablo=skribotablo, etc.

Dormochambro - dormitorio.
Manghochambro - comedor.
Laborchambro - habitación de trabajo
Skribotablo - (mesa) escritorio.
Velshipo - barco de vela.
Lernolibro - libro de enseñanza.

> Esas palabras compuestas son sustantivos, pero también pueden formarse adjetivos, verbos, etc.

Bonkora - bondadoso (de buen corazón).
Marblua - azul marino.
Chielblua - azul celeste.
Mashinlavi - lavar a máquina.
Marbluo - sería el nombre de este color. (el azul marino).

> -IST es un prefijo que indica oficio, profesión: dentisto - dentista; maristo - marin(er)o; laboristo - trabajador, obrero; instruisto - maestro; instruistino - maestra.

> SED

- pero, sino (conjuunción adversativa): la domo estas nova, sed ghi ne esats moderna - la casa es nueva, pero no es moderna. Mi ne dormas en la ghardeno, sed en dormochambro - yo no duermo en el jardín, sino en un dormitorio.

> PER

- por medio de, con. Mi skribas per krajono - yo escribo con (por medio de) un lapiz. Pero recuerde: Mi parolas kun Petro - yo hablo con Pedro, Karlo iras kun Maria - Carlos va con (en compañía de) María.

> POR

- para. Tablo por skribi - mesa para escribir; tio estas por li - eso es para él.