> 8-a Leciono

> -Vi jam scias kalkuli la fingrojn de viaj du manoj.

> -Chu vi povas nun kalkuli la fingrojn de la du manoj kaj de la du piedoj?

> -Mi ne scias... Chu vi povas helpi min?

> -Jes, amiko: dek unu, dek du, dek tri, dek kvar, dek kvin, dek ses, dek sep, dek ok, dek nau, dudek.

> -Kiom da fingroj vi havas?

> -Mi havas dudek fingrojn.

> -Kiom da lernatoj estas en la klaso?

> -En la klaso estas dudek unu (21) lernantoj.

22 dudek du | 80 okdek
23 dudek tri | 90 naudek
29 dudek nau | 100 cent
30 tridek | 101 cent unu
40 kvardek | 199 cent naudek nau
50 kvindek | 200 ducent
60 sesdek | 1.000 mil
70 sepdek | 1.000.000 miliono

> Kaj nun chu vi povas kalkuli de unu ghis miliono?

> Ni vivas en la jaro mil naucent naudek nau (1999).

> Kiom da haroj vi havas sur la kapo?

> Chu vi povas kalkuli ilin?

> Kiom da pordoj, fenestroj, muroj estas en la chambro?

> Chu vi povas lerni Esperanton en unu tago?

> Sep tagoj faras unu semajnon. En unu monato estas kvar semajnoj.

> Dek du monatoj faras unu jaron.

> En la jaro estas tricent sesdek kvin (365) tagoj.

> Chu vi parolos en Esperanto post tri monatoj?

> Chu vi parolis Esperanton antau du monatoj?

> Lundo estas la unua (1-a) tago de la semajno; mardo estas la dua (2-a), merkredo estas la tria (3-a), jhaudo estas la kvara (4-a), vendredo estas la kvina (5-a), sabato estas la sesa (6-a), kaj dimancho estas la lasta tago de la semajno.

> Ni lernas la okan (8-an) lecionon.

> Kiom da tagoj estas en unu semajno, en unu monato, en unu jaro?

> Kion da horoj estas en unu tago? Kiom da monatoj estas en unu jaro?

-Kiom da dentoj vi havas en la busho?
-Mi ne havas dentojn en la busho.
Kie estas viaj dentoj?
-Che la dentisto.

> CU VI KONAS MIN? Mi estas tre grava aparato. Mi estas la mastro de la moderna homo.

> Mi ordonas: laboru, manghu, iru, venu, dormu, kaj la homo obeas. Mi estas la horlogho. Chiuj rigardas min. Chiuj auskultas min. Tre ofte en la tago oni audas la demandon:

> KIOMA HORO ESTAS?

Estas la deka horo. |  | Estas la deka kaj tridek.
Estas la deka horo kaj dek kvin minutoj. |  | Estas la deka kaj kvardek kvin. Estas dek kvin antau la dek unua.

> Cu vi havas horloghon? Chu vi ofte rigardas ghin? Kioma horo estas en via horlogho?

> La horlogho havas montrilon (ilojn por montri la horon). Estas unu longa montrilo por montri la minutojn, kaj unu mallonga por montri la horojn.

> Kelkaj horloghoj havas ankau montrilon por montri la sekundojn.

> Estas diversaj horloghoj. Poshhorlogho estas horlogho por la posho. Murhorlogho estas horlogho, kiu pendas sur al muro. Che la brako oni portas brakhorloghon.

> La koro de la horlogho batas: tik, tak, tik, tak... la tempo flugas. Kaj miaj amikoj demandas:

> KIOM AGHA VI ESTAS?

> Mi estas tre juna; mi estas unujara.

> Mi trinkas nur la patrinan lakton.

> Mi estas grandagha (multjara) homo, mi estas naudekjara.

> Mi trinkas nur bovinan lakton. Kiom agha vi estas? Kiom agha estas via patro? Kiom agha estas la elefanto de la zoologia parko? Cu vi ofte respondas "mi ne scias"?

> Jen bona konsilo:

> Kalkulu en Esperanto. Kalkulu la domojn, la pordojn, la fenestrojn, la arbojn, la librojn. Praktiko kaj ripetado, en la sekreto.

> VOCABULARIO

AGHO | EDAD | BATI | BATIR, GOLPEAR
APARATO | APARATO | DEMANDI | PREGUNTAR
BRAKO | BRAZO | KONI | CONOCER
BUSHO | BOCA | MONTRI | MOSTRAR
DENTO | DIENTE | OBEI | OBEDECER
HORLOGHO | RELOJ | PORTI | LLEVAR
HORO | HORA | SCII | SABER
JARO | AÑO | VENI | VENIR
KAPO | CABEZA | KIOM | CUANTO
KLASO | CLASE | NUR | SOLAMENTE
LAKTO | LECHE | JAM | YA
MASTRO | AMO, PATRÓN | DEK UNU | 11
MINUTO | MINUTO | DEK DU | 12
MURO | MURO | DEK TRI | 13
MONATO | MES | DEK KVAR | 14
PIEDO | PIE | DEK KVIN | 15
SEKUNDO | SEGUNDO | DEK SES | 16
SEMAJNO | SEMANA | DEK SEP | 17
TEMPO | TIEMPO | DEK OK | 18
DIVERSA | DIVERSO | DEK NAU | 19
AUDI | OIR | DUDEK | 20
AUSKULTI | ESCUCHAR | DUDEK UNU | 21

> LA INSTRUISTO PAROLAS

> DA traduce a de después de una expresión de cantidad o medida: kilogramo da pano - un kilo de pan, 10 litroj da vino - 10 litros de vino. Li trinkas tason da kafo (él no bebe la tasa misma, sino la cantidad de café contenida en la tasa).

Dudek du = 10 + 2 = 12
Dedek = 2 X 10 = 20
Dudek du = 2X10 + 2 = 22

> Cuando los números se suman, se escriben separados; cuando éstos ser multiplican, se escriben juntos.

> CHE

- en ese lugar, en lo de, en casa de, cabe: Hierau mi manghis che Petro, sidi che tablo - sentarse a la mesa, cheesti - asistir, estar presente, mi cheestis la batalon - yo asistí a la batalla.

> ONI

es el pronombre indefinido se, uno: oni ofte audas la demandon... - a menudo se oye la pregunta..., oni diras - se dice, oni ne scias kion fari - uno no sabe qué hacer.

> KIOM AGHA VI ESTAS?

- ¿Qué edad tiene usted? (literalmente, ¿de cuanta edad es usted?) También se suele preguntar Kiom jara vi estas? - ¿Cuántos años tiene usted? (¿de cuántos años es usted?) Mi estas dudek-ses-jara - tengo veintiséis años (soy de veintiséis años). Porque los años es difícil tenerlos y detenerlos.

> MI NE SCIAS.

Si tiene dificultad para pronunciar la sc, tratwe de acostumbrarse uniendo la s a la vocal anterior: mi nes-cias.

> KIOMA HORO ESTAS?

Para preguntar la hora añadimos al terminación a del adjetivo a kiom - "cuánta" hora es? - Estas la tria horo kaj dek minutoj - son las tres horas (es la tercera hora) y diez minutos. En el lenguaje corriente, suele suprimirse, como en castellano, horo y minuto: estas la tria kaj dek.

> ADJETIVOS ORDINALES

son los que expresan el orden en que están colocadas las cosas; primero, segundo, etc., que se forman agregando la terminación a a los numerales simples, y los usamos siempre al referirnos a cosas que siguen en orden: las horas del día, los días del mes, las páginas del libro, etc.: la 1-a de majo - el 1° de mayo, la dua (2-a) pagho - la segunda página, la dudek-sepa pagho... Aquí en castellano abandonamos el uso lógico del ordinal y decimos "la página veintisiete", en lugar de la "página vigésima séptima", por resultar pesado el uso de los ordinales en castellano.