2-a Leciono

Karlo estas sana. Alberto ankaux estas sana.

Petro ne estas sana, li estas malsana.

Petro kusxas en la lito. Karlo staras.

Alberto sidas sur segxo.

Kiu estas malsana? Kiu kusxas? Kiu sidas? Kiu staras? Cxu vi estas sana? Cxu vi kusxas? Cxu la instruisto sidas? Cxu vi sidas sur lito? Sur kio vi sidas? Cu lito estas besto? Kio estas lito?

La frauxlo estas forta, sana; li estas juna.

La sinjoro estas malforta, malsana, malgaja; li estas maljuna.

Kia estas la frauxlo?

Kiu estas forta?

Kia estas la maljuna sinjoro?

Kiu estas malforta?

Kia estas Petro?

 

Tiu sinjoro estas Karlo. Kiu li estas? Tiu sinjoro ne sidas, li staras. Tiu sinjoro ne kantas, li legas. Kio estas en la mano de Karlo?

Tio estas arbo. Tiu arbo staras. En la mano de Petro estas floro. Tiu floro estas rozo, bela rugxa rozo.

Kio estas tio? Kia estas la rozo?

Tio ankaux estas arbo. Tiu arbo ne staras, gxi kusxas. Tiu arbo estas verda. Blanka papero kusxas sur la tablo. Kio kusxas? Cxu la arbo estas rugxa?

Petro diras: Mi estas en la cxambro kaj ankaux vi, Alberto, estas en la cxambro. Mi kaj vi estas en la cxambro: ni estas en la cxambro. Kiuj estas en la cxambro?

Maria diras: Mi estas en la cxambro. Vi, Petro kaj Alberto, ankaux estas en la cxambro.

Alberto diras: Rodolfo kaj Ana ne estas en la cxambro, ili estas en la gxardeno.

Unu (1) pomo. Gxi estas malbela, malbona frukto.

Du (2) pomoj. Ili estas belaj, bonaj fruktoj.

Kia estas la pomo?

Kiaj estas la du pomoj?

Unu kaj unu estas du.

Unu pomo kaj unu pomo estas du pomoj.

Cxu la libroj estas en la biblioteko? Jes, ili estas en la biblioteko.

Rodolfo kaj Ana ne sidas en la cxambro, ili parolas en la gxardeno. Ili estas gajaj. Ili estas bonaj amikoj. Ili parolas en la simpla, facila, bela Esperanto. Ili estsa modernaj.

Cxu vi komprenas?, demandas la instruisto.

Jes, ni komprenas, respondas la lernantoj.

PRONOMBRES PERSONALES.

Si observamos los pronombres personales vemos que la 2-a persona del plural (Vi), es igual que el de la singular (como en inglés y frances), y la tercera persona del plural (Ili) sirve para el masculino, el femenino y el neutro: Petro kaj Karlo estas junaj - ili estas junaj; Maria kaj Ana estas belaj - ili estas belaj; la pomoj estas rugxaj - ili estas rugxaj.

MAL - es un prefijo que indica idea contraria a la expresada en la raíz: nova - malnova; juna - maljuna.

KIA indaga siempre acerca de la cualidad, calidad, aspecto y exige un adjetivo como respuesta. Kia sxi estas? Bela, juna. Kia estas la pomo? Rugxa, bona.

SIDAS, STARAS, KUSXAS. Si comprendemos que Petro kusxas significa Pedro yace (está acostado), comprenderemos que Petro sidas, es Pedro está sentado, y Petro staras, Pedro está de pie.

Al pronunciar palabras como staras, cuídese de no añadir una vocal inexistente; no diga e-staras. Para acostumbrarse al pronunciar, por ejemplo, li staras, prolongue la i de li, uniéndola casi a la s de staras: li-s-taras.

Nunca diremos en castellano eso libro, sino ese libro, tampoco diremos en Esperanto tio libro, sino tiu libro, tio estas libro - eso es un libro; tiu libro estas la nova gramatiko - ese libro es al nueva gramática.

UNU POMO. En Esperanto no existe artículo indeterminado (un, una, unos, unas). Sur la tablo estas libro kaj paperoj - sobre la mesa hay un libro y unos papeles. En unu pomo, unu no es artículo, sino el número 1; nos referimos a la cantidad.

El plural se forma con la terminación -j. Recuerde que la letra j no agrega sílaba, y que el acento permanece en el mismo lugar: pómo - pómoj. El adjetivo concuerda en número con el sustantivo: unu bona pomo - una buena manzana, du bonaj pomoj - dos buenas manzanas.