4-a Leciono

-Fraulino, chu vi dormas en la ghardeno?

-Ne, sinjoro, mi ne dormas en la ghardeno, sed en chambro. En dormochambro. Chambro por dormi estas dormochambro.

-Chu vi manghas en dormochambro?

-Ne, sinjoro, sed en la manghochambro.

KIE vi dormas? Kie estas la litoj? Kie la birdoj dormas? Kie ni estas?

Tablo por skribi estas skribotablo.

Vi manghas sur manghotablo kaj laboras sur labortablo.

Sur la maro iras multaj shipoj : velshipoj, vaporshipoj, motorshipoj, militshipoj.

Tie laboras fortaj maristoj.

-Chu vi laboras sur shipo, sur la blua, bela maro?

-Ne, sinjoro, mi laboras en chambro kun multaj paperoj. Mi estas oficisto kaj laboras en oficejo. Mi skribas per skribmashino.

Chu vi skribas per elektra skribmashino?

-Ne, mi skribas per simpla krajono, sed en mia hejmo mi lavas per elektra lavmashino. Mi lavas per varma akvo.

En la maro la akvo ne estas varma, ghi estas malvarma. Kio estas en la maro? Tie estas fishoj.

La fishoj estas bestoj, kiuj vivas en la maro. Ili ne flugas, sed naghas.

Kio estas en la taso? En la taso estas varma kafo. En la nigra kafo estas blanka, dolcha sukero.

Ankau la koro de la fraulinoj estas dolcha kaj varma.

Chu la kafo estas en la chapelo? Kie estas la kafo?

Chu vi povas naghi? Chu la fishoj povas paroli? Chu vi povas paroli en Esperanto? Kiu povas paroli?

Kie vivas la fishoj? Kie vi naghas? Chu la malvarma kafo estas malbona?

Kiu, kio, kie, kia, estas demandaj vortoj.

Kiu li estas? -Li estas sinjoro Perez.

Kio li estas? -Li estas dentisto.

Kie li estas? -Li estas en la ghardeno.

Kia estas sinjoro Perez? -Li estas alta, blonda, juna, bonkora.

PALABRAS COMPUESTAS. Al formar palabras compuestas la raíz principal va detrás, y la raíz que hace el calificativo se coloca delante: lavmashino - máquina de lavar; vaporshipo - barco (idea principal) a vapor (califica la idea de barco).

DORMCHAMBRO es una palabra difícil de pronunciar. En casos como éste agregamos una vocal -en este caso o-, a la primera raíz: dormochambro, skribtablo=skribotablo, etc.

Dormochambro - dormitorio.

Manghochambro - comedor.

Laborchambro - habitación de trabajo

Skribotablo - (mesa) escritorio.

Velshipo - barco de vela.

Lernolibro - libro de enseñanza.

Esas palabras compuestas son sustantivos, pero también pueden formarse adjetivos, verbos, etc.

Bonkora - bondadoso (de buen corazón).

Marblua - azul marino.

Chielblua - azul celeste.

Mashinlavi - lavar a máquina.

Marbluo - sería el nombre de este color. (el azul marino).

-IST es un prefijo que indica oficio, profesión: dentisto - dentista; maristo - marin(er)o; laboristo - trabajador, obrero; instruisto - maestro; instruistino - maestra.

SED - pero, sino (conjuunción adversativa): la domo estas nova, sed ghi ne esats moderna - la casa es nueva, pero no es moderna. Mi ne dormas en la ghardeno, sed en dormochambro - yo no duermo en el jardín, sino en un dormitorio.

PER - por medio de, con. Mi skribas per krajono - yo escribo con (por medio de) un lapiz. Pero recuerde: Mi parolas kun Petro - yo hablo con Pedro, Karlo iras kun Maria - Carlos va con (en compañía de) María.

POR - para. Tablo por skribi - mesa para escribir; tio estas por li - eso es para él.