|
ตะวันตกดิน พิมพ์รวมเล่มครั้งแรก ธันวาคม ๒๕๑๕ โดยบริษัทสำนักพิมพ์โชคชัยเทเวศร์
กฤษณา อโศกสิน |
ตะวันตกดิน เป็นนวนิยายที่ได้รับรางวัล ส.ป.อ. (องค์การสนธิสัญญา ร่วมป้องกันแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ : ๒๔๙๗-๒๕๑๙) ในปี พ.ศ.๒๕๑๕ ตะวันตกดิน สะท้อนให้เห็นด้านดีและด้านชั่วของมนุษย์ และได้ขยายจาก เรื่องกามารมย์ ให้กว้างออกไปสู่เรื่องของการดำเนินไปของชีวิตในสังคมด้วย โดย ผู้เขียนสร้างให้โสรวาส ปสันนาวิทย์ ข้าราชการหนุ่ม ตัวละครเอกของเรื่องเป็นตัว แทนของมนุษย์ผู้เต็มไปด้วยกิเลส ตัวที่ว่าด้วยความทะเยอทะยาน อยากมี อยากเป็น ชีวิตครอบครัวที่ยากจนทำให้เขาปรารถนาการได้รับการยอมรับ มีสถานภาพในสังคม ที่ดีขึ้น ดำรงตำแหน่งหน้าที่การงานที่ดี มีความร่ำรวยสุขสบาย จนยอมทำในสิ่งที่ขัด ต่อความดีงามในมโนสำนึก เนื้อหาของเรื่อง ผู้เขียนพยายามชี้ให้เห็นว่า มนุษย์โดยทั่วไปนั้นมีทั้งดีและ ทั้งชั่ว เพียง แต่ว่าใครจะมีสิ่งใดมากกว่ากัน และในความดีความชั่วที่มีอยู่นั้น ก็มักจะ เกิด การต่อสู้กันอย่างรุนแรงเสมอ จนกว่าข้างใดข้างหนึ่งจะชนะ โสรวาร ปสันนาวิทย์ ข้าราชการหนุ่มผู้ดำรงตำแหน่งเลขานุการของนายเวศม์ แมนสรวง ผู้บังคับบัญชา ระดับสูงในหน่วยงานแห่งหนึ่ง ก็เช่นเดียวกัน เขาเป็นตัวแทนของมนุษย์ผู้กิเลสฝ่าย ต่ำและกิเลศฝ่ายดีต่อสู้กันอย่างรุนแรง ขณะกำลังรุ่งโรจน์ในหน้าที่การงานในฐานะ "มือขวา" ของนายเวศม์ และดูเหมือนฝ่ายดีกำลังชนะขาดลอย นายเวศม์ ก็ตายลง อย่างกะทันหันทิ้งภรรยาม่ายวัยงามและลูกชายอีกสามคน ไว้เบื้องหลัง กิเลสฝ่ายดี ของโสรวารจึงถูกท้าทายในทันทีโดยอาวุธที่ชื่อว่า กามารมณ์ วิธู แมนสรวง ภรรยาม่าย ของนายเวศม์ อาศัยความเหงา ความเพริด และความเย้ายวนใจกลายเป็นชู้รักของ โสรวาร ตั้งแต่ศพของนายเวศม์ยังไม่ได้เผา และโสรวารเองก็ก้าวเข้าไปในบ่วงกิเลส นี้โดยง่ายดาย ทั้งที่หัวใจของเขานั้นรัก และพึงใจทัณฑิกา ผู้เป็นหลานสาวของวิธู เส้นทางกิเลสของโสรวาร ถูกทำให้แคบและเป็นร่องลึกลงไปอีกเมื่อเขา หลุดออกจากตำแหน่งการงาน และจำเป็นต้องหาทางถีบตัวเองให้สูงขึ้นให้ได้ "นาย" ซึ่งเป็นข้าราชการระดับสูงขนาดผู้นำประเทศ ผู้ตกเป็นทาสจิตวิปริตใน ด้านกิเลส กามารมณ์ของตนเอง ก็ได้ก้าวเข้ามาอุปถัมภ์เขา โดยมีข้อแลกเปลี่ยนเป็น "ว่าที่ ภรรยา" ของเขาก็คือ วิธู แมนสรวง อันเป็นกรณีเดียวกับที่ "นาย" ได้กระทำต่อ คุณหญิงศาวิกากับนายชนะ ศิวา ในทำนองเดียวกันอยู่แล้ว ไม่เพียงเพราะอยากมีสถานภาพทางสังคมสูงอย่างเดียว หากแต่เป็น เพราะหนทางชั่วนั้นเมื่อล่วงเดินลึกเข้าไปแล้ว ย่อมยากที่จะปฏิเสธโสรวาร จึงตกอยู่ ในภาวะน้ำท่วมปากเรื่อง วิธู ในขณะเดียวกันเขาก็ยังรักทัณฑิกา และพยายามหาทาง สลัดวิธู ท้ายที่สุด เขาคือชนวนที่เกือบทำให้น้าฆ่าหลาน และทัณฑิกาก็ได้มองเห็น ธาตุแท้อันแจ่มชัดแล้วว่า สันดานของผู้ชายที่ยังติดอยู่กับทรรศนะเอาเปรียบผู้หญิง นั้นคืออย่างไร เมื่อวิธูพบว่าโสรวารไปกับทัณฑิกา และเธอพยายามแสดงตัวเป็นภรรยา โสรวาร กลับบอกว่า "เราต่างก็รับผิดชอบตัวเราเองได้นี่ครับ เราทำอะไรลงไปด้วย ความยินดีจากตัวเอง..." (หน้า ๑๑๑๒) และ "...อายุคุณก็ปูนนี้แล้ว คุณน่าจะเข้าใจดีถึงความแตกต่างระหว่าง คำว่า คู่นอน กับ ภรรยา" (หน้า ๑๑๑๓) เพราะธาตุฝ่ายเลวที่ปรากฎชัดแจ้งเหนือฝ่ายดีนี่เอง ที่ทำให้ทัณฑิกา ตา สว่าง และมองเห็นความจริง แม้รักและพอใจเพียงใด ทัณฑิกาจึงต้องตัดใจจากเขา และเขาก็เช่นกันแม้รักและพึงใจทัณฑิกาแค่ไหน แต่เส้นทางฝ่ายต่ำที่เขาเดินมานี้ก็ลึก เกินกว่าที่เขาจะยกเท้าก้าวเดินไปอีกแล้ว สถานะทางการงานของโสรวาร ปสันนาวิทย์ ยังรุ่งเรืองต่อไปทั้งที่หัวใจ ของเขามืดมนเช่นดังตะวันตกดิน |
