พระตำหนักสวนบัว, พระที่นั่งในพระราชวังดุสิต กรุงเทพมหานคร

- พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ
ให้สร้างตำหนักสวนบัวขึ้นทางด้านทิศตะวันตกของพระที่นั่งวิมานเมฆ
พระราชทานแด่พระวิมาดาเธอพระองค์เจ้าสายสวลีภิรมย์ กรมพระสุทธาสินีนาฏ ปิยมหาราชปดิวรัดา
พระอัครชายาเธอ ด้วยทรงพระปรีชาในด้านการปรุงอาหารทั้งเครื่องคาวหวาน
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ
ให้ปฏิบัติราชการสนองพระกรุณาธิคุณ ในตำแหน่งผู้อำนวยการห้องพระเครื่องต้น
- พระองค์เจ้าสายสวลีภิรมย์ ทรงมีพระนามเดิมว่าหม่อมเจ้าสาย
ทรงเป็นพระธิดาในพระเจ้าบรมวงศ์เธอพระองค์เจ้าลดาวัลย์ กรมหมื่นภูมินมรภักดี
ประสูติเมื่อวันที่ 4 กันยายน 2406 ทรงมีพระเจ้าลูกยาเธอ และพระเจ้าลูกเธอ 4 พระองค์ คือ
- 1. สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้ายุคลทิหัมพร กรมหลวงลพบุรีราเมศร์
- 2. สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้านภาจรจำรัสศรี
- 3. สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้ามาลินีนภดารา กรมขุนศรีสัชนาลัยสุรกัญญา
- 4. สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้านิภานภดล กรมขุนอู่ทองเขตขัตติยนารี
- ตำหนักสวนบัวเคยใช้เป็นหอพักนักศึกษาชายของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2515 จนกระทั่ง พ.ศ. 2541 สำนักพระราชวังจึงขอตำหนักสวนบัวคืนเพื่อเป็นการอนุรักษ์พระราชวังดุสิต
โดยมีนโยบายปรับปรุงบูรณะซ่อมแซม พระที่นั่ง พระตำหนัก
และตำหนักให้คงความสวยงาม โดยมีพื้นที่เชื่อมติดต่อกันโดยตลอดจนถึงพระตำหนักสวนกุหลาบ
และมีนโยบายปรับปรุงตำหนักสวนบัวเพื่อเปิดเป็นพิพิธภัณฑ์เผยแผ่พระเกียรติคุณและเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช
เนื่องในมหามงคลวโรกาสทรงเฉลิมพระชนมพรรษาครบ 6 รอบ ในปี พ.ศ. 2542
โดยนำศิลปวัตถุที่มีผู้ทูลเกล้าฯ ถวายพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
มาจัดแสดงเผยแผ่ให้ประชาชนเข้าชมความงามของศิลปวัตถุดังกล่าว
