![]() |
Tsjechië Flora en Fauna |
![]() |
De centrale ligging van zowel Tsjechië als Slowakije, het klimaat en de bodemgesteldheid hebben bijgedragen tot een veelzijdige flora. Ongeveer 30% van het landoppervlak bestaat uit bos. De Tsjechische middelgebergtes kennen een rijke vegetatie en zijn meestal dichtbebost. Bijna driekwart van de bossen daar bestaat uit naaldbomen, de rest is gemengd of bestaat geheel uit loofbomen (vooral veel berken en beuken). De Elbestreek, het Boheemse Middelgebergte, Zuid-Moravië en de omgeving van Praag zijn belangrijke gebieden voor de teelt van appels, peren en ander fruit.
Een groot gedeelte van de bodem van het land bestaat uit kalksteen, waardoor er veel planten voorkomen die op kalkrijke grond gedijen. Een voorbeeld is de wijnstok, die in de warmere streken zoals Zuid-Moravië en zuidelijk Slowakije geteeld wordt.
In de bossen en bergstreken van Slowakije komen diersoorten voor die in Bohemen en Moravië uiterst zeldzaam of geheel verdwenen zijn. Zo zijn er bijvoorbeeld nog beren, wilde katten en herten. Hertevlees is voor de Tsjechen en Slowaken (net als voor ons overigens) een delicatesse en de jacht op herten is in het jachtseizoen in beperkte mate toegestaan.
In de hooggelegen gebieden leven gemzen, moeflons en bergmarmotten, terwijl in de Karpaten marters, wilde zwijnen, lynxen en wolven voorkomen. Elders in Tsjechië en Slowakije treft men vooral in de bossen nog vossen, hazen en andere kleine dieren aan. In het natuurreservaat ZehuSice bij Kutna Hora leven witte herten die overal elders in Europa uitgestorven zijn.
Wie geluk heeft, kan bijzondere vogels zien. zoals de steenarend in de hoogste bergen van Slowakije en de drieteenspecht in het Reuzengebergte en de Mala Fatra. Talrijke watervogels komen voor in de Donauvlakte en bij de meren en vijvers van Bohemen. Ook nestelen er veel ooievaars in het hele land.
Van de vele soorten vis die in de wateren van beide republieken zwemmen, zijn de karper, de forel, de snoek en de paling het bekendst. Treft men de forel aan in de snelstromende rivieren en riviertjes, de karper en de snoek worden vooral in de grote visvijvers van Zuid-Bohemen gekweekt. Ook worden ze gevangen in de grote stuwmeren: Lipno in Zuid-Bohemen, Vranov in Zuid-Moravië en Orava in West-Slowakije. In deze meren leven ook gigantische meervallen. Bohemen is rijk aan paling, terwijl in de Orava en haar zijrivieren in Noordwest-Slowakije een speciale zalmsoort aanwezig is.
Tsjechië kent vele natuurparken en reservaten. Niet alleen geniet de vegetatie in deze gebieden bescherming, ook bedreigde diersoorten worden voor uitroeiing behoed. Bohemen en Moravië zijn rijk aan natuurparken. Beschermde diersoorten komen voor in het dal van de rivier de Iser (Jizera) in Bohemen en in de Pavlovské vrchy in Moravië.
Hoe goed de natuurreservaten ook onderhouden worden, ook in dit land worden vele bomen, plante- en diersoorten met uitsterven bedreigd. In een aantal gebieden hebben de bossen en de vegetatie door de industrialisering en milieuvervuiling onherstelbare schade opgelopen. De zure regen heeft met name de vegetatie in het Ertsgebergte aangetast. Daar zijn in de streken rondom de industriesteden grote gaten geslagen in de bebossing, waardoor het gebied sterk aan attractiviteit heeft ingeboet. Ook in het Reuzen- gebergte en de Hoge Tatra zijn veel dode naaldbomen te vinden.
De zorg om het milieu speelde in de Tsjechoslowaakse politiek van voor de omwenteling van 1989 een geringe rol. De bevolking liet wel eens bezorgde stemmen horen en leden van Charta '77 schreven de toenmalige machthebbers brieven over de aantasting van het milieu, maar deze pogingen haalden weinig uit. Er werd eenvoudig niet naar hen geluisterd. Fabrieken die de voorschriften negeerden en de schadelijke afvalstoffen rechtstreeks de atmosfeer inbliezen. kregen weliswaar een boete, maar deze was lager dan de premie die zij ontvingen als zij het vijfjarenplan hadden gehaald. Pas na de omwenteling werd er in Tsjecho-Slowakije een minister voor milieuzaken benoemd die voor de immens moeilijke opdracht stond om de natuur te beschermen.