"ภาษาบาลี" หรือภาษามคธ
ซึ่งเป็นภาษาที่ใช้เป็นหลักในพุทธศาสนาเถรวาท
เป็นภาษาที่สันนิษฐานว่าใช้เป็นภาษา
พูด
สื่อสารกันในประเทศอินเดียเมื่อสองพันกว่าปีที่แล้ว
(ช่วงพุทธกาล) ปัจจุบัน
ภาษาบาลี
เป็นภาษาที่กล่าวได้ว่าเป็น
ภาษาที่ตายไปแล้ว
เช่นเดียวกับภาษาละติน
คือไม่ได้ใช้สนทนากัน
แต่ยังปรากฏในเอกสารหรือการเขียนโดยเฉพาะที่
ปรากฏในตำราทางพระพุทธศาสนา
อาทิเช่น พระไตรปิฎก,
อรรถกถา, ฎีกา, วรรณคดีบาลีอื่น
ๆ เป็นต้น
(เสมาธรรมจักร
สัญลักษณ์ในพระพุทธศาสนา)
|
ภาษาบาลี ถือได้ว่าเป็น
รากฐานของพระธรรมคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า
ทำให้ไม่เกิดการเปลี่ยนแปลง
หรือแปล คำสั่งสอนผิด
ไปจากวัตถุประสงค์เดิมของพระพุทธองค์ |
สำหรับพระภิกษุสามเณร
ผู้เป็นศาสนทายาท
จำเป็นจะต้องศึกษาภาษานี้ให้แตกฉาน
เพื่อจะได้นำความรู้นี้ ไปอ่าน
ตำราทางพระพุทธศาสนาต่าง
ๆ
อย่างน้อยก็รู้จักวิธีอ่านที่ถูกต้อง
การออกเสียงที่เป็นไปตามหลักไวยากรณ์
เพราะ ภาษาบาลีในประเทศไทย จ
ะเขียนด้วยภาษาไทย เช่น นโม ตสฺส ภควโต
อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส เป็นต้น จะ
ประกอบด้วยเครื่องหมาย ํ
(นิคคหิต) และจุดด้านล่าง
เช่น คำว่า ตสฺส ให้อ่านว่า ตัสสะ , วรํ
ให้อ่านว่า วะรัง , |
คนทั่วไป
มักจะเรียกภาษาบาลี ว่า "ภาษาพระ"
เนื่องจากได้ยินจากบทสวดมนต์
บททำวัตรเช้า-เย็น
ที่พระสงฆ์องค์
เจ้าสวดกันเป็นประจำ
นอกจากนี้
คนไทยยังมีความคุ้นเคยกับภาษาบาลีมาช้านาน
เหตุผลหนึ่งก็คือ
ชาวบ้านกับวัดจะ
มีความผูกพันกัน
มีกิจกรรมทำร่วมกันมาโดยตลอด
ทำให้อิทธิพลของภาษาบาลีเข้ามามีบทบาทในชีวิตประจำวันของ
คนไทยไปโดยปริยาย
ที่เห็นได้ชัดเจนก็คือ ชื่อ,
นามสกุล, ศัพท์บัญญัติ,
ภาษาที่ใช้พูดกันอย่างเป็นทางการ
หรือกึ่งทาง การ
ส่วนใหญ่มีรากศัพท์มาจากภาษาบาลีทั้งสิ้น
เป็นต้นว่า .-
คำว่า ประเทศ
มาจากคำว่า ปเทโส, ศาสนา มาจากคำว่า สาสนํ แปลว่า
คำสอน, กสิกร มาจากคำว่า กสิกโร, วิชา
มาจากคำว่า วิชฺชา เป็นต้น
หรือคำทักทาย "สวัสดี"
ก็มาจากคำว่า โสตฺถิ |