Borsada oluşan tüm olaylardaki baş rol hiç kuşkusuz
insan faktörüne aittir. Bazı durumlarda beklentiler, gerilimler veya ekonomik
gelişmeler bir yayın aniden boşalması misali algılaması zor çok hızlı tepkilere
dönüşebilmektedir. Ralli dönemlerini de
talebin arzın çok üstüne çıkma durumunun beklenenden çok kısa sürede
ortaya çıkması olarak açıklanabilir. Alıcılar düne göre daha yüksek bedel
ödeyerek hisse senedine sahip olmak isterler ve bunun için alacakları fiyatla
değil alıp alamadıklarıyla ilgilenirler. Durum böyle olunca tüm dengeler
değişir ve ekonominin temel kuralı olan arz azalması fiyatı patlatır.
Çıkışın veya inişin kısa süreli yüksek
gücünü dengeleyen (gideren) bir emniyet sibobuna da benzetilebilir. Talep tüm
hisselerde aynı anda artabileceği gibi bir sektörü veya bireysel bir hisseyi içine
alabilir.Borsaya ilgi duyanların aynı yönde eğilim göstermeleri trendin
kaynağıdır. Bazen bu eğilimi işletmenin içinden gelen bilgiler, bazen genel
ekonomi veya ekonomiyi algılama şekilleri besler.
Ralliler bazen, çok hızlı devam ettikten
sonra artan arzla dengelenir veya geri döner. Bu dönemde fiyatlardaki
dalgalanma çok arttığı için geri dönüşlerde sert olur.Yükselişin başındaki kısa
ralliden sonraki düzeltmeler, hisse senedinin alım fırsatı verdiği dönemlerdir.
Bunlar orta vadeli yükseliş trendinin ilk sinyali olarak değerlendirilirler.
Arada kısa dinlenmeler yaşandıktan sonra fiyat yükselişine devam eder.
Uzun rallilerde genellikle günlük
yükselişler daha kısadır. Doğası gereği uzun soluklu ralliler enerji
boşaltımlarını daha uzun vadeye yayarlar.
Osilatörlere ralli dönemlerinde dikkat
edilmelidir. Fiyatlar kısa sürede aşırı yükselmeye başlayınca, kısa vadeli
osilatörler hemen yükselişin başında aşırı alım bölgelerine ulaşırlar.
Duraklama veya birkaç günlük geri çekilmelerde kısa vadeli göstergelerde tepe
yaparak geri dönerler. Göstergelerden gelen sinyallerin aksine, birkaç günlük
aradan sonra ralli devam edebilir.
Ralli sırasında ve özellikle sonuna doğru
işlem hacmi dikkat edilmelidir. Rallinin sonunda hızlı bir gerileme yaşanması
yüksek bir olasılıktır. Satışta geç kalınması kısa sürede ortaya çıkan kazancın
büyük bölümünü geri alır.
Fiyatların trend çizgisinden uzaklaşarak
eğimini artırmaları dikkatle takip edilmelidir. Ralli dönemlerinde göstergeler
bu miktardaki bir ani hareketin gerisinde kalırlar ve göstergeleri izleyerek
satım kararı vermek, büyük bir kazancın kaçıp
gitmesine sebep olur. Ralli içinde göstergelerden gelen hatalı
sinyallerden korunmak, teknik analize karar verenler için oldukça zordur ve
deneyim istemektedir.
Fiyat grafiğinde dönüş işareti görülünceye
kadar beklemek, erken satımı önlemek için en uygun yöntemdir. Dönüş görüldükten
sonra satmak, önceden satmaktan çoğunlukla daha yararlı olmaktadır. Rallilerde işlem hacmi en iyi kılavuzdur
Fiyatlarda bir ralli hareketi saptandığında
çok kısa süreli hareketli ortalamalarla izlenmesi, satım zamanlaması için
yardımcı olabilir. Kapanış fiyatının hareketli ortalamanın altında kalması
beklenebilir.
Rallinin ilerleyen günlerinde kısa vadeli
göstergeler uyumsuz kalmaya başlarsa göstergenin eksen altına gerilemesini
beklemekte erken satımı önleyici olabilir. Özellikle momentum gibi öncü
göstergeler bu dönemde hatalı değerlendirilebilirler.
Benzer durum hızlı düşüşlerde de
gözlenir. “Şelale Düşüşü” denilen
sürekli bir düşüşün hemen başlarında aşırı satım bölgesine gerileyen
göstergeler düşüşün devam etmesine rağmen daha fazla gerilemezler. Fiyat
grafiğine aykırı gelişmeye başlarlar. Fiyatlardaki küçük toparlanmalar bu
göstergelerin yükselme eğilimine girmesine yol açar. Düşüşün devam etmesi ile
kısa vadeli göstergeler eksenin altında
zig zaglar yapar.
Aşağı
veya yukarı doğru hızlı hareketin olduğu saptandığında göstergelerin gün
sayısını artırmak erken gelen hatalı sinyalleri azaltabilir. Özellikle aşırı
yükselmiş kısa vadeli göstergeler küçük fiyat kırılmalarında hemen düşüş
eğilimine girerler. Bazen ralli arasında görülen birkaç günlük dinlenmelerden
sonra fiyat aynı hızla yükselmeye devam eder. Göstergeler arka arkaya gelen
ikinci hatta üçüncü yükseliş dalgasına uyum sağlayamazlar. Göstergedeki tepeler
bir öncekinden daha aşağıda kalır. İlk bakışta tehlikeli görünen bu durum
mutlaka trend çizgisi , hareketli ortalama gibi yöntemlerle kontrol
edilmelidir. Hisse belki son gücünü kullanmaktadır.