บทที่10
แผนปฏิบัติการพัฒนา
อุตสาหกรรมการท่องเที่ยวแห่งชาติ


    สัญญาณเตือนภัย 

      การพัฒนาอุตสาหกรรมท่องเที่ยวที่ก้าวหน้าไปเร็วกว่าที่สาธารณูปโภคจะรองรับทัน ทำให้แหล่งท่องเที่ยวและบริการเสื่อมโทรม อย่างรวดเร็ว นอกจากนี้ การแพร่ระบาดของทัวร์ศูนย์เหรียญ และการขายสินค้าและบริการในราคาต่ำทำให้เกิดภาพลักษณ์ว่า ประเทศ ไทย เป็นแหล่งท่องเที่ยวราคาถูก และตกอยู่ในวงจรหรือกับดักของราคาที่ตกต่ำอย่างต่อเนื่อง เพราะราคาขายที่ต่ำเกินไป ทำให้ไม่มีการ ฟื้นฟูสภาพสินค้าและบริการ ซึ่งก็หมายความว่าจะทำให้ราคาต่ำไปอีกเรื่อยๆ 

         การศึกษาความได้เปรียบในตลาดท่องเที่ยวพบว่า ความได้เปรียบของไทยซึ่งเคยมีอยู่ใน 28 ตลาดนานาชาติ ในปี พ.ศ. 2537 ได้ถดถอยลงถึง 18 ตลาด ซึ่งรวมทั้งตลาดสำคัญๆ อาทิเช่น มาเลเซีย เยอรมนี สเปน อิตาลี เบลเยี่ยม ฯลฯ สาเหตุของความถดถอย ลงนี้ อาจเกิดจากการแข่งขันด้านการตลาดที่รุนแรงขึ้น และอาจเกิดจากความเสื่อมโทรมของสิ่งดึงดูดใจในประเทศไทย ผู้เชี่ยวชาญจาก องค์การท่องเที่ยวโลกมีความเห็นว่า การโฆษณาภาพลักษณ์ของแหล่งท่องเที่ยวที่งดงามและบริสุทธิ์ภายใต้แผนรณรงค์ "Amazing Thailand" ได้ถึง "จุดอิ่มตัว" แล้ว กล่าวอีกนัยหนึ่งได้ว่าสินค้าไทยในความเป็นจริงเริ่มที่จะไม่เป็นไปตามความคาดหวัง ที่เกิดจาก ภาพลักษณ์ที่โฆษณาออกไป ความพยายามที่จะเสนอภาพลักษณ์ที่งดงามของสินค้าท่องเที่ยวไทยในอนาคต ต้องมีการลงทุน ดูแลรักษา และ ฟื้นฟูอย่างจริงจังไปพร้อมๆ กัน ปัญหาที่เกิดขึ้นในภาคเศรษฐกิจท่องเที่ยวดังที่กล่าวมาแล้วนี้ นับวันก็จะสะสมตัวและ ทำลายภาค เศรษฐกิจท่องเที่ยว ตลอดจนทรัพยากรและมรดกท่องเที่ยวของชาติให้สูญสิ้นไป จึงมีความจำเป็นที่ผู้มีส่วนได้ ส่วนเสียในภาค ท่องเที่ยว ต้องร่วมกัน แก้ไขปัญหา และปรับโครงสร้างการท่องเที่ยวให้เกิดการพัฒนาการท่องเที่ยวที่ยังยืนต่อไป 

 วิกฤติการท่องเที่ยวไทย 

      ถึงแม้ว่าจะไม่เป็นที่ประจักษ์ชัดในขณะนี้ว่า ภาคการท่องเที่ยวไทยนับว่ากำลังเข้าสู่วังวนแห่งวิกฤติ ในขณะที่ภาคเศรษฐกิจ โดยรวมของประเทศ กำลังต้องการการค้ำจุนจากรายได้จากการท่องเที่ยว อาจกล่าวได้ว่าการแก้ไขวิกฤติเศรษฐกิจโดยรวม และวิกฤติการท่องเที่ยวจะต้องแบ่งปัญหาออกเป็น 3 กลุ่มคือ 
(1) ปัญหาเร่งด่วน แสวงหารายได้จากการท่องเที่ยวให้สูงสุด เพื่อแก้ไขปัญหาวิกฤติเศรษฐกิจ 
(2) ปัญหาระยะปานกลาง แก้ไขประเด็นปัญหาการบริหารจัดการ (management issue) อันเกิดจาก 
การขาดการประสานงานภายในภาครัฐ 
(3) ปัญหาระยะยาว แก้ไขปัญหาโครงสร้างได้แก่ ปัญหาความเสื่อมโทรมของทรัพยากรท่องเที่ยว 

วิธีการแก้ไขปัญหาเร่งด่วน 

- เพิ่มอัตราเข้าพักในฤดูฝน (Green Season) 
- ขยายตลาดนักท่องเที่ยวที่มาเยือนไทยเป็นครั้งแรก 
- ขยายตลาดนักท่องเที่ยวที่มีค่าใช้จ่ายสูง วิธีการแก้ไขปัญหาระยะปานกลางและระยะยาว 
- กำหนดให้ "การท่องเที่ยวยั่งยืน" เป็นวาระแห่งชาติ 
- ตั้งหน่วยงานประสานงานการปฏิบัติการท่องเที่ยวให้เป็นระบบ 
- ตั้งเป้าหมายให้ไทยเป็นแหล่งท่องเที่ยวคุณภาพสูง 
- จัดงบประมาณด้านการท่องเที่ยวรองรับแผนการท่องเที่ยว 
- ปรับปรุงโครงสร้างกฎหมายที่เป็นอุปสรรคต่อการพัฒนาการท่องเที่ยว 

วิธีการแก้ไขปัญหาระยะปานกลางและระยะยาว 

- กำหนดให้ "การท่องเที่ยวยั่งยืน" เป็นวาระแห่งชาติ 
- ตั้งหน่วยงานประสานงานการปฏิบัติการท่องเที่ยวให้เป็นระบบ 
- ตั้งเป้าหมายให้ไทยเป็นแหล่งท่องเที่ยวคุณภาพสูง 
- จัดงบประมาณด้านการท่องเที่ยวรองรับแผนการท่องเที่ยว 
- ปรับปรุงโครงสร้างกฎหมายที่เป็นอุปสรรคต่อการพัฒนาการท่องเที่ยว