3.BÖLÜM
İNSAN KAYNAKLARI ve KÜRESELLEŞME
Küreselleşme Kavramı :
İlk olarak 1960larda kullanılan küreselleşme kavramı,1980lerde sıkça kullanılmaya başlanmıştır.Dünyada yaşanan küreselleşme süreci,uluslar arası rekabet ve teknolojide görülen baş döndürücü gelişmeler dünya ekonomisinde önemli değişimlere neden olmuştur.Küreselleşme ; artan şekilde coğrafi olarak,ürünlerin,piyasaların ,işletmelerin üretim faktörlerinin birbirine bağımlı hale gelmelerini içermektedir.
Küreselleşme 18. ve 19.yy dan itibaren devam eden bir süreç olarak değerlendirilse de küreselleşme hareketleri son 30 yılda ortaya çıktı ve hız kazandı.
İnsani Kalkınma Raporuna göre küreselleşme yeni bir olgu olmasa da şu 4 alanda farklıdır ;
Yeni Pazarlar : Yabancı para ve sermaye piyasaları küresel olarak birbirine bağlıdır.
Yeni Araçlar : İnternet linkleri,mobil telefonlar,medya ağları.
Yeni Aktörler : WTO ulusal hükümetler üstü bir otoritedir. Çok uluslu şirketler bir çok ülkeden daha büyük bir ekonomik güce sahiptir.Klasik uluslararası yaklaşımlar sadece devletleri aktör olarak değerlendirmiştir. Son yüzyılda ise devlet dışı aktörler ortaya çıkmıştır. Giderek işletmeler,gruplaşmalar,devletler arası örgütler ön plana çıkmıştır.
Yeni Kurallar : Ulusal hükümetlerin gücünü daraltan ve ulusal hükümetleri daha çok bağlayan ticaret,hizmet ve entelektüel mallar üzerinde çok taraflı anlaşmalardır.
Küreselleşmeye Dayalı Yapısal Gelişmeler :
1- Bilgisayar Teknolojisi :
Toplumsal değişimlerde teknolojinin belirleyici bir rolü bulunmaktadır. Bilgi üretiminin önem kazandığı günümüzde; örgütlerin bilgiye dayalı hale gelmeleri ,bilgisayarların ve haberleşme araçlarının gelişmesi,robot teknolojisi örgütsel yapıları da değiştirmektedir.
2- Küresel Düşünce Ve Süreçler :
Hammadde temininden pazarlamaya artık işletmeler dünya çapında düşünmek ve karar vermek durumuna gelmiştir. İşletmelerde “Etkinlik” kriteri yeniden gözden geçirilmiş ve değişimlere kolayca cevap verebilecek Flexible organizasyon yapılarını oluşturma zorunluluğu ortaya çıkmıştır.Bu bağlamda stratejik birlikler oluşturma ( Strategic alliances), Ortak Girişimler (Joint Ventures) bu gelişmelerin sonucudur.
3- Küresel Pazarlar ve Rekabet :
Thurow'a göre iş dünyasında her 10 yılda bir eğilimler değişmektedir. Bu bağlamda 70ler Finans yılıydı.1980'de kaliteli üretim devri başladı ve 1990larda pazarlamanın yıldızı parladı.
Sınır tanımayan Enformasyon teknolojisindeki gelişmelerle uluslar arası teşebbüsler, dünyanın bütününü bir Pazar olarak görmektedir.
4- Önce İnsan Anlayışı ve Katılımcılık :
Günümüzde öne çıkan bir diğer gelişme insan hakları,insani değerlerdir.
Bu çerçevede insan iş dünyasının en önemli unsuru haline gelmiş bulunmaktadır.
İş yeri çalışanları,ticari ilişkilerde bulunan kişiler,müşteriler vb. işletme faaliyetlerini önemli ölçüde etkilemektedir. Dolayısıyla günümüzde işletmeler insan kaynağını organize edebildiği ölçüde başarılı olmaktadır.
5- Ahlaki standartlar ve Sosyal Sorumluluk :
Günümüz işletmelerinde iş ahlakı kavramının önemi giderek artmaktadır. Sosyal sorumluluk; herhangi bir iş yürütülürken toplum menfaatlerinin de dikkate alınmasıdır. İşletmelerin faaliyetlerini sürdürürken toplumsal amaçları da dikkate aldığı görülmektedir.
6- Bilgi :
Yeni bir çağa geçtiğimiz bu zaman diliminde pek çok alanda köklü değişimler yaşanmaktadır. Bu bağlamda bilgi daha da ön plana çıkmaktadır. Enformatik teknolojisindeki gelişmeler tüm bu gelişimleri etkilemektedir.
KÜRESELLEŞMENİN İKY SÜRECİNE ETKİSİ :
- Küreselleşme yüksek kaliteli mal ve hizmetin üretim ve dağıtımını dünya düzeyinde ön görmüştür.Buna bağlı olarak işletmelerin Personel Politikası Dünya Birikimine dayanır.
- Dünya Pazarları ölçeğinde değerlendirmeler yapılması gerekmektedir.
- İşletme ile çevre arasındaki etkileşim mutlak bir değişmeyi ön görüyorsa,bunun tesadüfe bırakılmaması,aksine planlı yapılması gerekir.
- Örgüt yapılarının işlevsel gruplara göre değil; Proje gruplarına dayalı olarak geliştirilmesi ön görülmüştür.
- Esneklik,Alternatif teknolojilerin kullanılması,pazardaki boşluklara yönelme,iş gücünün giderek vasıflaşması vb. küreselleşmeyle gündeme gelmiş ve önemi artmış ,işletmelerde İKY sürecini etkileyen diğer gelişmelerdir.
2001