4.8 EĞİTİM,GELİŞTİRME ve DEĞERLEME:
İŞE ALIŞTIRMA (ORYANTASYON) :
Personel genelde yeni çalışacağı kurum hakkında çok az bilgiye sahiptir. Kişinin bunları kendi başına öğrenmesini beklemek sorunlar ortaya çıkması anlamına gelecektir. Personelin kendisinden beklenen tutum ve davranışları öğrenmesi önemli bir süreçtir ve bu süreçte yardıma ihtiyacı vardır. Literatürde bu öğrenme sürecine Örgütsel Sosyalizasyon denmektedir.
Sosyalizasyon sonunda personel;
. İşletmenin temel amaçlarını
. üstlenmesi gereken rol ve sorumlulukları
. gerek davranış kalıplarını,
. Örgütle bütünleşmeyi sağlayan kural ve ilkeleri
. olayların anlamını öğrenir.
SOSYALİZASYON SÜRECİ :
1- Ön Sosyalizasyon :
Kişinin örgüte girmeden ya da örgütte başka bir görevi üstlenmeden önceki faaliyetleri kapsar. Bu faaliyetin temel amacı personele örgüt ya da yeni görevi hakkında bilgi vermektir. Personelin ihtiyaç duyduğu bilgi iki tip olabilir ; Örgütte işinin ne olacağı ve işin kendine uygun olup olmadığı.
2- İşe Alıştırma :
İkinci aşama, kişi örgütün üyesi olduktan sonra ortaya çıkar. Bu aşama kişi için çok kritiktir. Personel bu stresli aşamada örgüte katılmaya ve benimsenmeye çalışır. Bu süreç 4 adımı kapsar :
. İş arkadaşları ve üstleriyle ilişkileri geliştirme
. Görevlerini öğrenme
. Örgütteki rollerini açıklığa kavuşturmak ( Rol tanımı)
. Değerlendirme
3- Rol Yönetimi :
Kişi hayatta pek çok rolü üstlenmek ve gereklerini yerine getirmek durumundadır. Bu bağlamda personelin işyerinde üzerine düşen görevler yanında ailevi sorumlulukları da bulunmaktadır.
Kişi sahip olduğu zamanı ve enerjiyi sahip olduğu roller arasında uygun biçimde bölüştürebilmelidir. Eğer bu bölüşüm iyi yapılmazsa,kişi birdenbire pek çok sorunla karşı karşıya kalır.Sonuçta kişi örgütten ayrılmak zorunda kalabilir.
Sosyalizasyonu sadece işe alıştırma olarak ele alan araştırmacılara göre bir süreç 9 adımdan oluşur ;
. Yeni personeli karşılamaya hazırlanmak: Personelin yapacağı işler hakkında bilgi vermek için hazırlanmak gerekir.
. Yeni Personeli Karşılamak : Personeli sıcak şekilde karşılamak
. Yeni Personelin Çalışacağı Birimin Fonksiyonlarını anlatmak : Personel iş arkadaşlarıyla tanıştırılır.Her birinin yetki ve görevleri belirtilir.
. İşyerinin Özelliklerini Açıklamak : İşin başlama/bitiş saati belirtilir.Dinlenme süreleri açıklanır. İzin alma,telefonları kullanma vb. hakkında bilgi verilir.
. İşletmeye Ait Genel Bilgilerin Verilmesi : İşletmenin personel politikası,felsefesi,amaçları,terfi sistemi,performans değerleme sistemi vb. belirtilir.
. Personele sağlanan Hak ve Hizmetler : Personele hak ve hizmetlerden nasıl faydalanacağı anlatılır.
. Yeni Personele İşini anlatmak : Kendisinden beklenen işin gerekleri hakkında detay belirtilir.
2001