YILDIRIMLAR

Yıldırım Sözlüğü

Ionization (Iyonizasyon) :
Havanın iletken olduğu sürece bu ad verilmektedir. Iki zıt yüklü bölge arasındaki çok kuvvetli şarj farklılıkları sonucu meydana gelmektedirler ve yıldırımların genel anlamda boşalma yollarını oluşturmaktadırlar. Negative yüklü iyonların bulunduğu bölgenin positive yüklü bölgeyi çekmesi sonucu bölgeler birbirlerine doğru yaklaşma isteğinde bulunurlar, bu esnada iki bölge arasında kalan hava içerisinde iletken bir kanal oluşur. Iyonize olmuş bu kanal yıldırım boşalmasının takip ettiği yolu meydana getirir. Electrical Breakdown olarak da adlandırılabilirler.

Leader (Lider) :
Zıt yüklü bölgelere doğru yönlenen ana iyonize hava kanalıdır. Sürekli olarak tek yol (kanal) izleyerek hareket edebilir.

Lightning Rod (Yıldırım Çubuğu) :
Yıldırımlara karşı geliştirilmiş, yıldırımları durduran ve başka yöne (toprağa) çevirerek binalari yada başka önemli nesneleri korumak için kullanılan koruma cihazlarıdır. Metal çubuklar, kuvvetli kablolar ve sağlam topraklama terminallerinden oluşur. Yıldırımı çekmezler, sadece boşalma ihtimali fazla olan bölgelerde yıldırımları güvenle toprağa iletmek amacıyla kullanılırlar.

Return Stroke (Geri Darbe) :
Iyonize olmuş hava kanalının içerisinde elektron akımlarının yol almasıdır. Gökgürültüsünün oluşmasına da neden olmaktadır. Bazen bir kanal boyunca birden fazla akım yol alabilmektedir, bu durumda yıldırım da daha yoğun titreşimler gözlenir ve ses daha şiddetlidir.


Sfrerics: 
Yıldırım boşalması sonucunda meydana gelen radyo dalgalarıdır. Bu dalgalar AM frekansından dinlenebilmektedirler.

Shock Wave (Şok Dalgası) :
Yıldırım boşalması esnasında kanal boyunca olan havanın ani denilebilecek hızda yüksek derecelerde ısınması sonucu meydana gelen genleşmeler ve büyümelerdir. Bu genleşme dalgaları ses hızından yüksek hızlarda birkaç yüz metreye kadar etkili olabilmektedirler ve etkilerini azaltmis olarak gökgürültüleri şeklinde yansırlar. Bu dalgalar yakından hissedildiklerinde fiziksel hasarlara ve duyma bozukluklarına yol açabilmektedirler. Yakında bulunan herhangi bir nesneye doğrudan zarar verebilirler. 

Sprites and Jets :
Aktif gökgürültüleri esnasında oluşan elektriksel deşarj olaylarına verilen genel addır. Buluttan Toprağa boşalmalar esnasında bu boşalmalara bir tepki (reaksiyon) olarak yıldırımla birleşen yan deşarjlardır. Son derece hızlı ve sönüktürler ancak çıplak gözle görülebilirler. Herhangi bir tepe yada yükseltide teleskop yardımıyla yüzlerce mil uzaklıklardaki gökgürültüleri izlenerek Sprites and Jets hakkında gözlemler yapılabilmektedir.

St. Elmo's Fire (San Elmo Ateşi) :
Yoğun gökgürültüleri ve yıldırımlar arasında yakın nesneler etrafında görülen mavi-yeşilimsi ateş yada ışık görüntüsüdür. Gökgürültüsündeki yüksek elektriksel potansiyelden kaynaklanan corona deşarjının farklı bir biçimi olarak kabul edilebilir.



Stepped Leader (Adım Lideri) :
Iyonizasyon kanalının yeryüzüne doğru hareketlenmesine verilen addır. Aşağıya doğru hareket esnasında bir çok kola bölünebilir. Kısa patlamalar şeklinde havada hareket eder. Meydana geliş 
aşamasının çok kısa olması nedeniyle gözle görülmezler ancak hızlı fotoğraf yöntemleri ile resimleri çekilebilmiştir. Topraktan gökyüzüne doğru da başlayabilmektedir.

Streamer (flamalar) : 
Ana boşalmalara yol görevi yapan adım lideri iyonizasyon kanalının yanında oluşabilen ufak boşalma kanallarıdır. Ana yıldırımlarla birlikte hareket ederler ve defalarce tekrar edebilirler. Bu durum yıldırımlardaki titreşmenin görünüp kaybolmasının nedenidir.

Srike Point (Saldırı Noktası) :
Genel anlamda yıldırım boşalmasının son bulduğu nokta anlamındadır. Yıldırım tam olarak düştüğü noktadır. Bu düz bir alan olabileceği gibi bir ağaç, elektrik direği veya yük bölgelerinin yaklaşma noktasına yakın herhangi bir yer olabilir.

Stroke (Darbe) : 
Yük akımının bağlantı gerçekleştiği anda kanal boyunca hareket etmiş olduğu andır. Yıldırım ana görüntüsünü aldığı olaydır.

Thunder (Gökgürültüsü) :
Yıldırım kanalı boyunca akımın anlık hareketi esnasında yüksek hızlarda ısınan havanın yaratmış olduğu ses dalgalarıdır. Kanala en yakın noktada Şok Dalgası şeklinde başlayıp merkezden uzaklaşarak hareket eder. Kanala uzaklıklarıyla ilgili olarak gökgürültüleri de değişiklikler gösterirler. Boşalma kanalına ne kadar yakın başlarda o kadar güçlü ve etkili olurlar.

Voltage Gradient (Gerilme-Gerilim eğimi) :
Merkezden dışa doğru toprakta oluşan gerilim yükselişine verilen addır. Merkeze yakın olan herhangi bir canlıyı öldürebilecek güçtedir. Bu durum canlıların yıldırımın düştüğü nesne veya alan ile doğrudan temas halinda bulunmamaları halinde bile yakınında bulunmaları nedeniyle yaralanma yada ölmelerine yol açma gibi olayları açıklamaktadır. Örneğin yıldırım kanalının herhangi bir ağaç içerisinden geçmesi aşamasında dışarıya sıçramamaması halinde dahi ağaç yakınında herhangi bir yere dokunulmasının zarar verecek boyutta olması akımın merkezden dışa doğru etkisini açıklar.