Bilgisayar Olimpiyatı nedir?
Lise ve dengi okullarda öğrencilerin bilime olan
ilgilerini artırmak ve öğrenciler arasında
dostluklar kurulmasına zemin sağlamak amacıyla
çeşitli ölçeklerde olimpiyatlar
düzenlenmektedir. Türkiye'de öğrenimini
sürdüren bir öğrencinin bilgisayar dalında
katılabileceği olimpiyatları şöyle
sıralayabiliriz:
IOI ( International Olympiads in Informatics -
Uluslararası Bilgisayar Olimpiyatları ) 1989
yılından itibaren, merkezi Hollanda'da bulunan
uluslararası bir komite tarafından düzenlenmeye
başlanmıştır. Türkiye 1993 yılından itibaren
her yıl düzenli olarak bu olimpiyatlara
katılmaktadır.
Türkiye'nin katıldığı bir diğer bilgisayar
olimpiyatı da BOI ( Balkanic Olympiads in
Informatics - Balkanlar Bilgisayar Olimpiyatı )
'dir.
Ayrıca, TÜBİTAK yerel olarak UBO ( Ulusal
Bilgisayar Olimpiyatı ) düzenlemektedir.
Bilgisayar olimpiyatçısı olmanın bana ne
faydası olur?
Kontrollü bir olimpiyatçı olmanın bir çok
faydası olduğu gibi kontrolsüz olimpiyatçı
olmanın da zararları olabilir. Kontrolden
kastımız kendinizi kontrol edebilmeniz. Yani ne
zaman derslerinize ne zaman olimpiyata
çalışacağınızı iyi ayarlamanız.
Malum olduğu üzere ülkemizdeki eğitim
altyapısı zeki öğrencilere onları tatmin
edebilecek bir içerik sunmamaktadır. Öğrenciler
fikir üretmekten çok üretilmiş fikirleri ve
uygulamalarını ezberlemeye yönlendirilmekte ve
anlamsız bir sınav maratonuna zorlanmaktadırlar.
Şimdi olimpiyatçı olmanın görünür
faydalarına bakalım:
- Henüz lisede iken Bilgisayar Bilimleri ile
ilgili akademik düzeyde bilgiler edinmek.
- Problem tanımlama ve çözme yeteneği
kazanmak
- Düzenli düşünmeyi öğrenmek
- Fikir bazında üretkenlik kazanmak
- Kendiniz gibi başarılı insanlarla
tanışmak
- Aslında dünyanın en zeki insanı
olmadığınızı anlamak :)
- ÖSS'de ek puan kazanmak
Sanırım en çok dikkatinizi çeken ek puan
olmuştur. Ancak zamanla ek puanın diğerlerinin
yanında önemsiz kaldığını anlayacaksınız.
Bilgisayar Olimpiyatlarına nasıl
katılabilirim?
Her isteyen IOI'ya veya BOI'ye katılamamaktadır.
Her ülke kendi içinde bir milli takım
belirlemektedir. IOI ve BOI'e seçilen milli takım
öğrencileri katılabilmektedir. Türkiye'nin milli
takımı TÜBİTAK tarafından belirlenmekte ve
TÜBİTAK buna yönelik olarak yaptığı
faaliyetlerin hiçbiri için öğrencilerden
katılım ücreti istememektedir.
Milli takımın belirlenmesinde izlenen adımlar
şöyledir:
- Ulusal Bilim Olimpiyatları 1.
Basamak Sınavı
Mayıs ayında düzenlenen bu
sınava bir liseden en fazla 6 kişi
katılabilmektedir. Belli il merkezlerinde
düzenlenen sınava yüzlerce öğrenci
katılmaktadır. Sınavlar bütün dallarda
yazılı olarak yapılmaktadır. Son
yıllarda yapılan bilgisayar sınavları
tamamen test sorularından oluşmaktadır.
Sınavda programlama soruları az
bulunmaktadır. Sınav çoğunluk olarak,
soyut düşünme kabiliyeti, matematiksel
zeka ve zekanın programlama mantığına
yatkınlığını ölçmeye yönelik, ön
bilgi gerektirmeyen sorulardan
oluşmaktadır. Bu sınavda başarılı olan
20-25 kadar öğrenci yaz kursuna katılmaya
ve/veya 2. basamak sınavına girmeye hak
kazanır.
- Yaz kursu
Yaz kursu iki hafta sürmektedir. Kursta hiç
bilmeyenlere göre programlama ve temel
algoritmalar anlatılmakta ve sıkı bir
çalışma programı uygulanmaktadır. Kampı
Aralık ayında yapılan 2. basamak sınavı
izlemektedir.
- Ulusal Bilim Olimpiyatları 2.
Basamak Sınavı
2. basamak sınavı bilgisayar
branşında yapılmakta ve sorulan soruların
programlarının yazılması istenmektedir.
Değerlendirme yazılan programın
incelenmesi şeklinde değildir. Programın
verilen girdilere (input) göre ürettiği
çıktıların (output) ne kadarının doğru
olduğunun bir bilgisayar programı ile
değerlendirilmesiyle programı yazan
öğrencinin puanı belirlenir. Bu sınavın
sonucuna göre öğrencilerin bir kısmına
Altın, Gümüş, Bronz madalya verilir.
Sınav sonucuna göre öğrencilerden 5-10
kişi Şubat kampına katılmaya hak
kazanır.
- Şubat kampı
Genelde iki hafta süren bu kampta
öğrencilere ileri algoritmalar anlatılır,
ödevler verilir. Kamp sonunda sınav
yapılır. Öğrencilerin kamptaki durumuna
ve sınavın sonucuna göre dört kişilik
milli takım belirlenir. Milli takım
olimpiyatlara katılmadan önce çeşitli
zamanlarda kampa alınır.
Olimpiyatlara hazırlanmak için ne yapabilirim ?
Olimpiyatlara hazırlanmak için derli toplu bir
yayın bulunmamaktadır. Eğer İngilizce'niz de iyi
değilse ilgili konuları bilen birisi anlatmadıkça
öğrenmeniz imkansızdır. Çünkü özellikle
algoritmalar konusunda yeterli düzeyde iyi bir
Türkçe kaynak bulunmamaktadır.
İngilizce'niz var ise, temel düzeyde C
öğrendikten sonra Algoritma anlatan kitaplardan (*)
müfredattaki konuları çalışınız. C
öğrenirken sitemizde yayınladığımız C örneklerinden
faydalanabilirsiniz. Daha sonra TÜBİTAK yayınları
arasında çıkan Bilgisayar Olimpiyatları Sınav
Soruları kitabını edinerek kendi düzeyinize göre
olan sorulardan başlayarak soruları çözmeye
çalışınız. Ancak bunun hiç de kolay
olmadığını baştan belirtmiş olalım.
Diğer seçenekler ise IOI veya BOI tecrübesi
bulunan olimpiyatçılardan veya ilgili konularda
ders veren öğretim üyelerinden yardım almak.
Yamanlar Koleji öğrencisi olmanız durumunda
tecrübeli YIS üyelerinden birebir yardım alma ve
onların hazırlamış olduğu Türkçe
dökümanlardan faydalanma şansınız olacağını
da belirtelim.
Ancak bu yollarla kendini yetiştiren öğrenci
sayısı oldukça azdır. Olimpiyatçılar genelde
konuları TÜBİTAK'ın kamplarında öğrenir ve
sonra kendilerini yetiştirirler.
* Algorithms in C - Robert Sedgewick vb.
Diğer sorularınız için
tıklayın.