De wet maakt echter een ander onderscheid. In de zogenaamde Opiumwet zijn alle middelen opgenomen die als 'drugs' worden beschouwd. Het zijn voor een groot deel de illegale middelen waar de meeste mensen aan denken bij het woord 'drugs'. De meeste van deze middelen worden toegepast in de geneeskunde. Bij verkeerd gebruik vormen ze een risico voor de gezondheid.
Op lijst 1 van de Opiumwet staan middelen waarvan de overheid vindt dat ze een onaanvaardbaar risico meebrengen. Dat zijn bijvoorbeeld heroine, cocaine, amfetamine, LSD en XTC.
Op lijst 2 staan hennepprodukten (hasj en weed) en slaap- en kalmeringsmiddelen zoals Valium en Seresta. De risico's hiervan worden minder groot geacht dan van de middelen op lijst 1.
Produktie, handel en bezit van alle middelen verboden. Voor de middelen op lijst 1 gelden zwaardere straffen dan voor die op lijst 2. Politie en justitie pakken grootschalige produktie en (grensoverschrijdene) handel streng aan.
Bezit van kleine hoeveelheden voor eigen gebruik wordt niet met voorrang opgespoord en vervolgd, zelfs al gaat het om middelen van lijst 1.